Được UNESCO đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ngày càng có sức lan tỏa, trường tồn cùng sự phát triển của dân tộc.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là một quá trình phát triển liên tục, được xây dựng và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Các Vua Hùng , được tôn vinh là tổ tiên chung của cả dân tộc Việt Nam, đã trở thành biểu tượng trung tâm của tín ngưỡng này. Do đó, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là một hình thức tôn giáo, mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam. Nó thể hiện sự kết nối sâu sắc giữa các thế hệ, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, củng cố lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết dân tộc.
Chị Nguyễn Thị Bích Phượng, Phó trưởng Phòng Quản lý di tích văn hóa lễ hội, Khu di tích Đền Hùng cho biết: "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không giống các tín ngưỡng khác. Nó được bắt nguồn từ việc tôn vinh các Vua Hùng. Tín ngưỡng nhưng lại không có giáo lý mà được người dân, cộng đồng suy tôn, trở thành tín ngưỡng mang tính riêng biệt mà có thể nói không nơi nào có được".
Giá trị đặc trưng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là giá trị giáo dục đạo đức truyền thống. Trong tâm thức người Việt Nam, Vua Hùng được coi là biểu tượng, vị Tổ dựng nước của dân tộc Việt. Hành hương về Đền Hùng chính là niềm mong mỏi, khát khao của nhiều thế hệ người Việt Nam như câu nói "Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba". Đây được cho là cuộc hành hương trở về cội nguồn lịch sử. Từ huyền thoại “bọc trăm trứng”, mọi người dân Việt Nam đều nhận nhau là anh em, có chung cội nguồn.
"Tôi biết Đền Hùng năm nào cũng có hàng vạn người dân đến, nhưng hôm nay tôi đến đây rất sững sờ vì mọi người đến quá đông. Mọi người đến đây đều mang trong mình sự tưởng nhớ công ơn của các Vua Hùng nên ở đây thực sự đông và mình rất ngạc nhiên về điều đó", chị Nguyễn Thị Trang (Vĩnh Phúc) cho hay.
Trưởng phòng Phòng Quản lý di tích văn hóa lễ hội, Khu di tích Đền Hùng - Đào Thị Ngọc Tuyết cho rằng, khi đến với Khu di tích lịch sử Đền Hùng, mỗi người dân đều tham gia vào quá trình bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị tín ngưỡng từ các hoạt động dân gian.
Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm không chỉ là dịp để tái hiện những giá trị truyền thống, mà còn là phương thức lan tỏa những nét đẹp văn hóa tâm linh đặc trưng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Sự hấp dẫn này không chỉ thể hiện qua số lượng lớn người dân tham gia trực tiếp tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, mà còn lan rộng, khích lệ cộng đồng người Việt trên khắp cả nước và ở nhiều quốc gia trên thế giới cùng hướng về cội nguồn.
Trong tiến trình phát triển, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã không ngừng thích nghi với những thay đổi của văn hóa dân tộc trong từng giai đoạn lịch sử, trở thành một tín ngưỡng mang tầm quốc gia, minh chứng cho sự hội tụ sâu sắc của nghĩa “đồng bào” đối với mỗi người con dân đất Việt.
Thời đại Hùng Vương là một giai đoạn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử dân tộc, bởi đây là thời đại mở đầu dựng nước, hình thành nên những giá trị văn hóa nền tảng của quốc gia. Nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, chúng ta hãy cùng nhìn lại thời kỳ khởi thủy đầy hào hùng này để hiểu hơn và thêm tự hào về truyền thống dựng nước và giữ nước hàng ngàn năm của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Đoàn kiều bào gồm gần 50 đại biểu trở về từ 20 quốc gia đã dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng.
Tỉnh Phú Thọ có chủ trương nghiên cứu phương án quy hoạch, kiến trúc xây dựng Tháp Hùng Vương tại khu vực Chợ Trung tâm (cũ), thành phố Việt Trì.
Tỉnh Phú Thọ đã chuẩn bị hơn 20 hoạt động đặc sắc để chào mừng dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra tại địa phương vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 này.
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
