Được UNESCO đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ngày càng có sức lan tỏa, trường tồn cùng sự phát triển của dân tộc.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là một quá trình phát triển liên tục, được xây dựng và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Các Vua Hùng , được tôn vinh là tổ tiên chung của cả dân tộc Việt Nam, đã trở thành biểu tượng trung tâm của tín ngưỡng này. Do đó, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là một hình thức tôn giáo, mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam. Nó thể hiện sự kết nối sâu sắc giữa các thế hệ, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, củng cố lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết dân tộc.
Chị Nguyễn Thị Bích Phượng, Phó trưởng Phòng Quản lý di tích văn hóa lễ hội, Khu di tích Đền Hùng cho biết: "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không giống các tín ngưỡng khác. Nó được bắt nguồn từ việc tôn vinh các Vua Hùng. Tín ngưỡng nhưng lại không có giáo lý mà được người dân, cộng đồng suy tôn, trở thành tín ngưỡng mang tính riêng biệt mà có thể nói không nơi nào có được".
Giá trị đặc trưng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là giá trị giáo dục đạo đức truyền thống. Trong tâm thức người Việt Nam, Vua Hùng được coi là biểu tượng, vị Tổ dựng nước của dân tộc Việt. Hành hương về Đền Hùng chính là niềm mong mỏi, khát khao của nhiều thế hệ người Việt Nam như câu nói "Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba". Đây được cho là cuộc hành hương trở về cội nguồn lịch sử. Từ huyền thoại “bọc trăm trứng”, mọi người dân Việt Nam đều nhận nhau là anh em, có chung cội nguồn.
"Tôi biết Đền Hùng năm nào cũng có hàng vạn người dân đến, nhưng hôm nay tôi đến đây rất sững sờ vì mọi người đến quá đông. Mọi người đến đây đều mang trong mình sự tưởng nhớ công ơn của các Vua Hùng nên ở đây thực sự đông và mình rất ngạc nhiên về điều đó", chị Nguyễn Thị Trang (Vĩnh Phúc) cho hay.
Trưởng phòng Phòng Quản lý di tích văn hóa lễ hội, Khu di tích Đền Hùng - Đào Thị Ngọc Tuyết cho rằng, khi đến với Khu di tích lịch sử Đền Hùng, mỗi người dân đều tham gia vào quá trình bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị tín ngưỡng từ các hoạt động dân gian.
Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm không chỉ là dịp để tái hiện những giá trị truyền thống, mà còn là phương thức lan tỏa những nét đẹp văn hóa tâm linh đặc trưng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Sự hấp dẫn này không chỉ thể hiện qua số lượng lớn người dân tham gia trực tiếp tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, mà còn lan rộng, khích lệ cộng đồng người Việt trên khắp cả nước và ở nhiều quốc gia trên thế giới cùng hướng về cội nguồn.
Trong tiến trình phát triển, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã không ngừng thích nghi với những thay đổi của văn hóa dân tộc trong từng giai đoạn lịch sử, trở thành một tín ngưỡng mang tầm quốc gia, minh chứng cho sự hội tụ sâu sắc của nghĩa “đồng bào” đối với mỗi người con dân đất Việt.
Thời đại Hùng Vương là một giai đoạn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử dân tộc, bởi đây là thời đại mở đầu dựng nước, hình thành nên những giá trị văn hóa nền tảng của quốc gia. Nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, chúng ta hãy cùng nhìn lại thời kỳ khởi thủy đầy hào hùng này để hiểu hơn và thêm tự hào về truyền thống dựng nước và giữ nước hàng ngàn năm của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Đoàn kiều bào gồm gần 50 đại biểu trở về từ 20 quốc gia đã dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng.
Tỉnh Phú Thọ có chủ trương nghiên cứu phương án quy hoạch, kiến trúc xây dựng Tháp Hùng Vương tại khu vực Chợ Trung tâm (cũ), thành phố Việt Trì.
Tỉnh Phú Thọ đã chuẩn bị hơn 20 hoạt động đặc sắc để chào mừng dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra tại địa phương vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 này.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
