Tổng thống Ukraine công bố bản kế hoạch hòa bình 20 điểm

Bản kế hoạch hòa bình mới được công bố ngày 24/12, đề xuất thiết lập các khu kinh tế phi quân sự tại các khu vực công nghiệp trọng điểm phía Đông và quanh Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia; trong đó Mỹ có quyền quyết định cách phân chia cổ phần và năng lượng, một lực lượng quốc tế sẽ giám sát ranh giới tiếp xúc hiện tại. Điều này đánh dấu sự thay đổi so với lập trường trước đó của Mỹ về việc thành lập “vùng kinh tế tự do” do cả Nga, Ukraine và Mỹ vận hành.

Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định, đây là giải pháp thỏa hiệp tiềm năng cho quyền kiểm soát Donbass, bao gồm các khu vực Lugansk và Donetsk đã tuyên bố sáp nhập vào Nga. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận, việc thiết lập khu phi quân sự sẽ đòi hỏi các cuộc thảo luận phức tạp về việc rút quân và triển khai lực lượng quốc tế. Cùng với vấn đề lãnh thổ, một số điểm quan trọng khác trong bản kế hoạch bao gồm Ukraine sẽ được phép duy trì quân số 800.000 trong thời bình, nhận các bảo đảm an ninh tương tự Điều 5 của Hiệp ước NATO nếu xung đột tái bùng phát và tiến tới trở thành thành viên EU.

Mỹ và các đồng minh cam kết hỗ trợ Ukraine thông qua các gói phát triển kinh tế, thành lập quỹ tái thiết, thúc đẩy đầu tư trực tiếp và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng.

Thỏa thuận cũng xác định lộ trình trao trả tù nhân và tổ chức bầu cử sau khi ký kết, cùng cơ chế giám sát toàn diện nhằm bảo đảm Ukraine nhận được hỗ trợ an ninh mạnh mẽ.

Lập trường ban đầu từ Mỹ và các đồng minh châu Âu là tích cực, trong khi Nga chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Ngày 24/12, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Đặc phái viên Kirill Dmitriev đã báo cáo Tổng thống Nga về kết quả các cuộc tiếp xúc gần đây với phía Mỹ, đồng thời Moscow sẽ tiếp tục duy trì kênh trao đổi với Washington để làm rõ lập trường của mình.