Làng Chuông (xã Thanh Oai, Hà Nội) là nơi sản phẩm nón lá được làm ra với hồn quê và ký ức về một làng nghề truyền thống. Trước đổi thay của thời đại, những người nghệ nhân nơi đây không chỉ tăng gia sản xuất, mà còn đau đáu giữ lửa nghề mãi sáng.
Sinh ra và lớn lên tại làng Chuông , nơi có nghề làm nón truyền thống từ hàng trăm năm qua, nghệ nhân Tạ Thu Hương đã học làm nón từ khi lên 7. Nghề làm nón phải trải qua rất nhiều công đoạn, từ chọn các nguyên vật liệu như lá, mo, vòng,… cho đến bứt vòng, quay - khâu - cạp nón, mạng chóp, quang dầu, nhồi nhôi, vẽ. Tất cả công đoạn đều đòi hỏi người thợ phải kỹ càng, tỉ mỉ, khéo tay, cần mẫn.
Sau 50 năm gắn bó, tình yêu nghề nón vẫn vẹn nguyên trong trái tim nghệ nhân Thu Hương. Nghệ nhân chia sẻ: "Vì thấy bà con trong làng làm nón vất vả quá nên tôi nghĩ rằng, làm thế nào để giữ được nghề nón của làng, phát triển nghề này tốt hơn? Do đó từ năm 17, 18 tuổi, tôi đã ký được những đơn hàng nón đầu tiên".
Những chiếc nón lá do nghệ nhân Tạ Thu Hương làm được người dân làng Chuông lấy làm chuẩn mực bởi độ bền đẹp, tinh hoa và sáng tạo. Ngoài tay nghề cao, nghệ nhân luôn trăn trở phát triển nghề truyền thống của làng, lan tỏa giá trị, tinh hoa của chiếc nón, đồng thời quảng bá thương hiệu và đưa nón làng Chuông ra cả thị trường nước ngoài. Vì thế, bằng kinh nghiệm học hỏi được từ các bậc tiền bối và trải nghiệm của bản thân, song song với làm nón lá truyền thống, nghệ nhân Tạ Thu Hương kết hợp nhiều chất liệu khác nhau để nâng tầm sản phẩm từ kiểu dáng, chất lượng, mẫu mã đa dạng cho đến sự tiện dụng.
Đặc biệt, Hợp tác xã Mây Tre Nón Lá do bà Hương làm Chủ tịch hội đồng đã tạo được việc làm và thu nhập cho nhiều hội viên trong làng. Nghệ nhân Tạ Thu Hương cho hay: "Muốn ăn cơm trắng cá trê, muốn đội nón đẹp thì về làng Chuông... Cái nón Chuông nó có ba lớp: lớp lá, lớp mo, và lớp lá bên ngoài. Nếu có khách đặt theo yêu cầu, tôi lại căng vải lụa lên theo đơn hàng của khách để làm cho nó đẹp, tạo cho cái nón nó phong phú hơn".
Bà Lưu Thị Chính – xã Thanh Oai, thành phố Hà Nội cho biết: "Chúng tôi vào đây làm cùng với Hợp tác xã cô Hương và thấy rất phấn khởi. Cô Hương luôn niềm nở đón tiếp và giao tiếp với khách hàng, cho nên cô có rất nhiều đơn hàng đặt, vì thế thu nhập của chúng tôi cũng tốt hơn. Lúc nào chúng tôi cũng yêu nghề vì được sống chính bằng nghề nón, nếu không yêu nghề thì không thể nào nhiệt huyết được".
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, nghệ nhân Tạ Thu Hương vẫn lặng lẽ, kiên định với nghề truyền thống. Chiếc nón lá làng Chuông sẽ mãi là niềm tự hào, là hình ảnh dịu dàng nhất của quê hương, được gói trọn và nâng niu trên đôi bàn tay khéo léo của nghệ nhân.
Từ những chiếc nón lá đơn sơ, bình dị, qua bàn tay tinh tế và sáng tạo của người nghệ nhân đã biến thành chiếc nón lụa đặc biệt. Không chỉ đơn thuần là vật dụng che nắng mưa, những chiếc nón đã được nâng tầm thành một tác phẩm nghệ thuật, mang đậm dấu ấn cá nhân của người nghệ nhân.
Giữa nhịp sống hiện đại, làng Chuông (xã Thanh Oai, Hà Nội) vẫn vang lên tiếng cười của những người thợ quay nón và đông đảo du khách ghé về đây trải nghiệm làm nón.
Từ khoá
Miến dong làng So (xã Hưng Đạo) từ lâu đã là thương hiệu OCOP nổi tiếng, gắn liền với những câu chuyện lịch sử ngàn năm và là sinh kế bền vững của người dân địa phương.
Ở làng khảm trai Chuôn Ngọ, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội, nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ những người thợ bền bỉ gắn bó với từng đường cưa, nét đục và kỹ thuật khảm xà cừ tinh xảo. Trong số đó, nghệ nhân Nguyễn Thanh Tuấn, với gần nửa thế kỷ gắn bó và rèn luyện đặc biệt với kỹ thuật khảm truyền thần. Thế nhưng, hành trình tìm người trẻ nối nghiệp để giữ lửa nghề truyền thống vẫn là một bài toán trăn trở của anh.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km, làng gốm cổ Kim Lan nằm cạnh trung tâm gốm sứ sôi động Bát Tràng đến nay vẫn giữ được vẻ bình lặng và nét đẹp truyền thống riêng. Trải qua nhiều biến đổi của thời gian, những người thợ, người nghệ nhân nơi đây vẫn ngày ngày bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.
Ứng dụng khoa học công nghệ đang mở ra những hướng sản xuất mới trong nông nghiệp Hà Nội, giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, phát triển những sản phẩm có giá trị kinh tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhiều cơ sở đã chú trọng đầu tư chế biến, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Tối 23/10, tại sân vận động Vạn Điểm, xã Phú Xuyên, Lễ hội vinh danh làng nghề xã Phú Xuyên và Tuần lễ quảng bá nông sản – đặc sản vùng miền Hà Nội năm 2026 đã chính thức khai mạc. Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong dự lễ khai mạc.
Không chỉ dừng lại ở một nghề thủ công đòi hỏi sự kiên nhẫn và sáng tạo, làm gốm đang trở thành trải nghiệm văn hóa "hút" giới trẻ Hà Nội. Việc tự tay biến khối đất sét thô sơ thành sản phẩm mang dấu ấn cá nhân mang đến góc nhìn mới mẻ về nét nghề truyền thống giữa lòng đô thị.
