Tranh cãi về lệnh cấm nhập cảnh mới của Mỹ

Lệnh cấm nhập cảnh sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 9/6, áp dụng với các nước:  Afghanistan, Myanmar, Chad, Congo, Guinea Xích đạo, Eritrea, Haiti, Iran, Libya, Somalia, Sudan và Yemen.

Bên cạnh đó, công dân từ 7 quốc gia là Burundi, Cuba, Lào, Sierra Leone, Togo, Turkmenistan và Venezuela cũng sẽ bị hạn chế nhập cảnh một phần.

Tổng thống Trump khẳng định, biện pháp này nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của các phần tử khủng bố, đồng thời chỉ trích việc một số quốc gia không hợp tác trong kiểm tra an ninh visa, lưu trữ hồ sơ tội phạm hay để xảy ra tình trạng quá hạn thị thực.

Giáo sư luật Katerina Linos tại California cảnh báo rằng, đây là một bước lùi lớn trong chính sách nhập cư hợp pháp của Mỹ. Bà dự báo các tòa án cấp thấp và Tòa án Tối cao Mỹ sẽ sớm xem xét kỹ tính hợp hiến và hợp pháp của sắc lệnh, đặc biệt là các tiêu chí lựa chọn quốc gia bị cấm.

Lệnh cấm mới gợi nhớ tới sắc lệnh gây tranh cãi mà ông Trump từng ban hành vào năm 2017, khi cấm nhập cảnh đối với công dân từ 7 quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi. Sau nhiều tranh cãi pháp lý, lệnh cấm khi đó được Tòa án Tối cao thông qua vào năm 2018 nhưng đã bị Tổng thống Joe Biden hủy bỏ vào năm 2021.

Giáo sư Linos nhấn mạnh, điểm đáng chú ý trong lần này là sự mở rộng danh sách và thiếu rõ ràng trong tiêu chí lựa chọn, như việc Afghanistan đứng đầu danh sách, hay việc Ai Cập không bị cấm dù liên quan tới vụ tấn công bằng bom xăng ở Colorado gần đây.

Thượng nghị sĩ bang California Aisha Wahab, người Mỹ gốc Afghanistan đầu tiên được bầu vào chức vụ dân cử tại Mỹ, đã bày tỏ lo ngại trước sắc lệnh cấm nhập cảnh mới của Tổng thống Donald Trump.

Cao ủy Liên hợp quốc về Nhân quyền Volker Turk đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về phạm vi rộng và tính bao quát của lệnh cấm, cho rằng điều này làm dấy lên mối lo ngại nghiêm trọng từ góc độ luật pháp quốc tế.

Ông nhấn mạnh rằng, dù các quốc gia có quyền kiểm soát biên giới, họ cũng có nghĩa vụ đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật và ngăn chặn mọi hình thức phân biệt đối xử, bao gồm trên cơ sở quốc tịch, nguồn gốc, tôn giáo hay tình trạng di cư. Ông cũng cảnh báo rằng các tuyên bố chính thức mang tính kỳ thị có thể làm gia tăng thù địch và bài ngoại đối với những người bị ảnh hưởng.