Thủ đô Hà Nội vốn nổi danh là đất trăm nghề, với tỷ lệ làng nghề hiện chiếm hơn một nửa tổng số làng ở khu vực nông thôn, nghĩa là cứ hai làng thì một làng có nghề. Phát triển không gian làng nghề xanh, sạch, đẹp phù hợp với quy hoạch đô thị là mục tiêu trong giai đoạn tiếp theo của thành phố Hà Nội nhằm gắn kết làng nghề và phát triển du lịch.
Trước đây, mô hình sản xuất thủ công với lò nung đốt than từng khiến Bát Tràng trở thành điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Những năm gần đây, làng gốm Bát Tràng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi công nghệ và sử dụng năng lượng sạch, những lò gốm không còn cháy bằng than truyền thống mà bừng sáng bằng năng lượng sạch.
Nghệ nhân Hà Thị Vinh - Giám đốc Công ty TNHH Gốm sứ Quang Vinh - Chủ tịch Hiệp hội làng nghề thành phố Hà Nội cho biết: "Người Bát Tràng tiếp nhận rất nhanh; họ thấy rằng khi thay đổi công nghệ đốt lò, chất lượng sản phẩm và tỷ lệ thu hồi sẽ tăng lên. Khi sản phẩm bán ra thị trường hội tụ đủ các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng và mỹ thuật thì giá trị kinh tế cũng cao hơn. Họ nhìn thấy lợi ích một cách sâu sắc, vì vậy đã rất quyết tâm đổi mới."
Bát Tràng giờ đây không còn cảnh khói bụi phủ kín trời, thay vào đó là những xưởng gốm hiện đại, những lò nung sạch, những sản phẩm tinh xảo theo chuẩn quốc tế thu hút đông đảo du khách tới tham quan, trải nghiệm.
Anh Nguyễn Quang Anh – Du khách đến từ tỉnh Bắc Ninh bày tỏ: "Các không gian của Bát Tràng hiện tại đã thay đổi rất nhiều so với trước đây, trở nên hiện đại hơn hẳn. Mình thấy thực sự thú vị khi có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các công đoạn làm gốm như thế này. Việc làng nghề tổ chức các dịch vụ trải nghiệm khiến chúng mình rất vui và thích thú, bởi đây là những trải nghiệm thực sự mới mẻ."
Làng nghề sơn mài Bối Khê, xã Chuyên Mỹ hiện có hơn 170 hộ dân gắn bó với nghề. Trước đây, hoạt động sản xuất sơn mài thường đi kèm với bụi và mùi hóa chất. Tuy nhiên, những năm gần đây các cơ sở tại Bối Khê đã chủ động thay đổi theo hướng xanh sạch từ cải tạo nhà xưởng, đầu tư bể lắng, bể xử lý đến điều chỉnh quy trình sản xuất. Nhiều giải pháp đã được triển khai nhằm giảm thiểu tác động tới môi trường. Điều này không chỉ cải thiện môi trường sản xuất mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, trải nghiệm.
Chị Đinh Thị Huyên – Người dân làng nghề Bối Khê chia sẻ: "Để xanh hóa môi trường, chúng tôi đã thiết kế các bể lắng, bể lọc. Trước đây vẫn có hiện tượng bụi, nhưng đến nay đã khắc phục được đến 90%. Nhờ đó, bà con công nhân đến lao động và khách hàng đến tham quan, đặt hàng đều rất tin tưởng, yên tâm về làng nghề chúng tôi."
Ông Vũ Văn Hữu – Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ cho biết: "Chúng tôi phát động các hộ gia đình, cá nhân và các cơ sở trong làng nghề trang bị hệ thống xử lý hút mùi, xử lý khí thải trước khi xả ra môi trường nhằm hạn chế việc phát thải bụi mịn ra không gian sống. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các hộ gia đình, cá nhân để tổ chức tuyên truyền; đồng thời giao nhiệm vụ cho từng hộ chung tay cùng UBND xã thực hiện tốt nhiệm vụ khắc phục 'điểm nghẽn' về môi trường trên địa bàn."
Hiện nay, nhiều làng nghề khác của Hà Nội cũng đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch, hướng tới yếu tố xanh, như làng hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Hòa), làng mây tre đan Phú Vinh (xã Phú Nghĩa), làng quạt Chàng Sơn (xã Thạch Xá) hay làng sơn mài Hạ Thái (xã Duyên Thái)... Những làng nghề này không chỉ mang đến cho du khách cơ hội khám phá quy trình sản xuất thủ công mà còn tạo nên những không gian văn hóa độc đáo, giàu bản sắc.
Ông Trần Trung Hiếu – Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội nhấn mạnh: "Trong thời gian tới, thành phố cùng với các địa phương sẽ tiếp tục xây dựng và nâng cấp tốt hơn nữa các sản phẩm du lịch làng nghề; đặc biệt chú trọng đào tạo cộng đồng để có dịch vụ, kỹ năng và thái độ phục vụ tốt nhất dành cho du khách."
Hà Nội hiện có hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề, trong đó nhiều làng nghề đã được công nhận là làng nghề truyền thống. Đây là nguồn tài nguyên du lịch văn hóa đặc sắc mà ít địa phương nào có được. Để du lịch làng nghề Hà Nội phát triển bền vững, trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của du lịch Việt Nam, các chuyên gia cho rằng các địa phương cần tập trung cải thiện môi trường và cảnh quan tại các làng nghề. Việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải, khuyến khích sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường và giảm thiểu ô nhiễm trong quá trình sản xuất sẽ giúp bảo đảm môi trường sống cho người dân và tạo ấn tượng tốt đối với du khách. Đồng thời, việc chỉnh trang không gian làng nghề, trồng thêm cây xanh, giữ gìn kiến trúc truyền thống cũng góp phần xây dựng hình ảnh làng nghề xanh - sạch - đẹp.
Không chỉ dừng lại ở tham quan, nhiều du khách khi đến Hà Nội đang lựa chọn những trải nghiệm sâu hơn với văn hóa bản địa. Các không gian giới thiệu nghề thủ công truyền thống, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia vào từng công đoạn, đang trở thành điểm đến hấp dẫn, mở ra hướng phát triển mới cho du lịch Thủ đô.
Tiếp tục giám sát việc xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường làng nghề, chiều 16/4, đoàn giám sát của Mặt trận thành phố do Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Phạm Anh Tuấn làm trưởng đoàn đã giám sát tại xã Dương Hòa về tình hình triển khai các dự án, công trình thu gom, xử lý rác thải, nước thải và việc thực hiện Luật bảo vệ môi trường.
Phát triển du lịch gắn với làng nghề đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương ngoại thành Hà Nội. Tại xã Chuyên Mỹ - nơi nổi tiếng với nghề khảm trai truyền thống, những giá trị thủ công lâu đời đang dần trở thành trải nghiệm du lịch độc đáo, giúp du khách khám phá văn hóa làng nghề và góp phần gìn giữ di sản.
Trong định hướng phát triển kinh tế gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, một số thôn, xã ở Hà Nội - nơi tập trung đông người dân tộc thiểu số sinh sống đã triển khai nhiều mô hình du lịch làng nghề ngay tại cộng đồng, qua đó vừa góp phần bảo tồn văn hóa, vừa giữ gìn bản sắc, vừa nâng cao đời sống và thu nhập cho đồng bào dân tộc.
Từ khoá
Hỗ trợ chỗ ở cho người dân, tái thiết không gian đô thị, tháo gỡ những tồn tại kéo dài trong quản lý đất đai, xây dựng. Với 20 nghị quyết được thông qua trong phiên làm việc ngày 28/10, kỳ họp thứ 7, HĐND thành phố Hà Nội đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô. Cùng với đó, những nội dung chưa đủ cơ sở được tiếp tục hoàn thiện, bảo đảm tính khả thi trước khi quyết định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo quy chế tuyển sinh đầu cấp, trong đó đề xuất kỳ thi vào lớp 10, nếu tổ chức thi tuyển, sẽ gồm hai môn Toán và Ngữ văn thay vì ba môn như hiện nay. Đề xuất này hướng tới giảm áp lực thi cử, mở rộng cơ hội học tập và khắc phục tình trạng học lệch vì thi cử.
Với Hà Nội, việc tổ hợp thể thao hơn 2.500 tỷ đồng tại Mỹ Đình sáng đèn quanh năm không chỉ đặt ra bài toán đầu tư, mà còn mở ra câu hỏi về cách khai thác hạ tầng thể thao để thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện của Thủ đô.
Việc đưa các cơ sở 2 của bệnh viện tuyến cuối vào hoạt động đang mở thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, đồng thời góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện trung tâm.
Mô hình “Hai cơ sở - Một bệnh viện - Một tiêu chuẩn chuyên môn” tại các bệnh viện tuyến cuối đang cho thấy những quả ngọt thực tế. Không chỉ chia lửa áp lực cho tuyến trung ương, việc đưa năng lực y tế chất lượng cao về gần địa phương đã giúp nhiều bệnh nhân nặng được cấp cứu kịp thời trong thời điểm sinh tử, tối ưu hóa hiệu quả điều trị.
Cùng với yêu cầu tăng tốc, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát huy nội lực nền kinh tế đang là những nhiệm vụ đặt ra trong chặng cuối năm. Đây cũng là những vấn đề được đặt trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027 tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa diễn ra. GDP 9 tháng tăng hơn 9%, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên.
