Trong lịch sử làng Hoàng Dương (xã Sơn Công, huyện Ứng Hòa cũ), có một nơi được địa phương gọi thân mật là làng Chùa, nổi tiếng với danh xưng "Ngôi làng của thi ca". Việc làm thơ là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người dân nơi đây.
Ngày 14/12, Lễ trao giải cuộc thi thơ làng Chùa với chủ đề "Thơ ca và Nguồn cội" lần thứ 3 đã diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, khép lại hành trình đặc biệt của một cuộc thi thơ ca Việt Nam từ không gian văn hóa làng xã truyền thống, từng bước lan tỏa ra phạm vi cả nước và vươn tới cộng đồng thi ca quốc tế. Sự kiện có sự tham dự của các đại biểu, đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam và những người yêu thơ trong và ngoài nước.
Trong khoảng 6 tháng phát động, cuộc thi đã thu hút hơn 500 tác giả tham gia với tổng số hơn 1.500 bài thơ. Đáng chú ý, cuộc thi hội tụ đủ các cây bút là những tác giả không chuyên đến các nhà thơ danh tiếng; phạm vi của cuộc thi không còn giới hạn trong một ngôi làng nhỏ ở Hà Nội mà đã lan tỏa ra khắp Việt Nam và thế giới, đến Mỹ, Colombia, Uganda, Uruguay, Romania và nhiều đất nước khác.
Tại lễ trao giải, Ban Tổ chức trao 40 giải thưởng cho các tác giả có tác phẩm dự thi xuất sắc, trong đó có 9 giải cống hiến dành cho các tác giả nước ngoài vì những cống hiến cho thơ ca và hòa bình trên Trái Đất; ba giải A, 7 giải B và 16 giải C trong đó có nhiều cây bút trẻ và tác giả đến từ các vùng miền núi, góp phần mở rộng không gian văn hóa của thơ ca Việt Nam đương đại. Giải Đặc biệt trao cho 5 tác giả đã mang lại cho thơ ca và cuộc sống một vẻ đẹp và một sức mạnh đặc biệt. Đây là những cây bút thể hiện rõ sự đa dạng trong cách tiếp cận chủ đề nguồn cội, từ hoài niệm văn hóa, suy tư triết luận đến cảm thức thiên nhiên và lịch sử.
Nhà thơ Lý Hữu Lương – Giải A cuộc thi "Thơ ca và Nguồn cội" chia sẻ: "Trong cuộc sống hiện đại, đôi khi chúng ta bỗng quên đi quê hương từ những điều rất là nhỏ. Nhưng khi nhìn lại, những hoạt động như cuộc thi của làng Chùa đã nhắc nhở chúng ta về nguồn cội."
Nhà thơ Đinh Thị Như Thuý – Ban Giám khảo cuộc thi "Thơ ca và Nguồn cội" cho hay: "Thực ra quê hương nguồn cội ở Việt Nam chúng ta, nhất là ở miền Bắc, có những điều rất gần nhau. Trên nền chung đó, bài thơ dự thi phải bật lên được nét đặc sắc riêng của làng quê của mình. Tôi thấy rằng, các bài thơ dự thi đã đảm bảo được điều đó".
Cuộc thi "Thơ ca và Nguồn cội" không chỉ là một sân chơi nghệ thuật, mà còn là nơi bồi đắp tình cảm, khơi dậy trong mỗi người niềm tự hào và gắn bó với quê hương, con người và nguồn cội. Những tác phẩm đoạt giải tại cuộc thi đã phản ánh đa dạng các cung bậc cảm xúc tha thiết, nóng bỏng khác nhau, đồng thời khắc họa những chiều kích phong phú của tình yêu quê hương, tình yêu con người và tình yêu nguồn cội. Có thể thấy, từ một cuộc thi thơ mang tính làng xã, “Thơ ca và Nguồn cội” đã từng bước trở thành một không gian văn hóa mở, nơi thơ ca đóng vai trò kết nối con người với ký ức, lịch sử và các giá trị nhân văn; đồng thời lan tỏa và hội nhập thơ ca Việt Nam với dòng chảy văn hóa thế giới.
Chương trình “Tiếp nhận 900 cuốn sách - giới thiệu tập thơ song ngữ” tại thư viện Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) đã góp phần lan tỏa văn hóa đọc, nuôi dưỡng tình yêu thơ ca và tiếng Việt.
Cuộc đời không chỉ có phép tính và công thức. Càng lớn, ta càng hiểu: có những cảm xúc không thể gọi tên, nhưng Văn học giúp ta lưu giữ.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
