Văn hóa là một 'trụ cột' cho phát triển nhanh và bền vững đất nước

Nghị quyết khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Nghị quyết xác lập vị thế của văn hóa khi khẳng định văn hóa không phải là hậu phương hay yếu tố đi sau mà là động lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng.

Một trong những quan điểm trọng tâm trong Nghị quyết đó là đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước. Nghị quyết 80 đưa ra cách tiếp cận tài nguyên văn hóa khi lấy di sản là hạt nhân, phát huy lợi thế của tài nguyên văn hóa số gắn bảo tồn với phát triển bền vững. Việc tập trung phát triển có trọng tâm các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, hoàn thành hạ tầng thiết chế và hạ tầng số sẽ tạo nền tảng để nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Ông Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám nhận định: "Trong bối cảnh đất nước đang đổi mới mạnh mẽ và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc đầu tư cho văn hóa phải bắt đầu từ yếu tố con người. Chúng ta cần xây dựng một đội ngũ cán bộ văn hóa vừa có tâm, vừa có tầm để gánh vác sự nghiệp phát triển trong thời đại mới. Đó phải là những người không chỉ am tường bản sắc dân tộc mà còn đủ bản lĩnh, đủ trình độ để đưa văn hóa Việt Nam tự tin vươn ra biển lớn."

Bên cạnh đó, xây dựng con người luôn là vấn đề trung tâm, cốt lõi, mục tiêu cao nhất trong các Nghị quyết của Đảng ta về văn hóa. Nghị quyết số 80 đã kế thừa triệt để tư tưởng đó, gợi mở và xác định cụ thể, toàn diện những nội dung mới; đồng thời nhấn mạnh phép biện chứng "phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hóa". Để xây dựng và vươn lên hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam thời kỳ mới, Nghị quyết yêu cầu triển khai đồng bộ hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam. PGS.TSKH Lương Đình Hải, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu con người cho biết: "Xây dựng chuẩn mực con người là nội dung cốt lõi, là một trong bốn trụ cột cấu thành nên hệ giá trị quốc gia, bao gồm: Giá trị quốc gia, giá trị văn hóa, giá trị gia đình và giá trị con người. Trong hành trình đó, công tác tuyên truyền chính là giải pháp then chốt và đi đầu. Chúng ta cần thông qua tuyên truyền để nâng cao nhận thức xã hội, từ đó tạo sự thống nhất cao về quan điểm, tư tưởng và hành động trong việc xây dựng, thực hiện các chuẩn mực con người Việt Nam hiện đại."

Mục tiêu phát triển văn hóa được lượng hóa rõ ràng trong Nghị quyết 80. Nghị quyết yêu cầu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045. Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Ủy viên chuyên trách Uỷ ban Văn hóa – Xã hội của Quốc hội để thu hút nguồn lực hiệu quả, cần thể chế hóa Nghị quyết bằng luật và chính sách cụ thể, từng bước tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông dòng vốn: "Thực tế, chúng ta vẫn đang đối mặt với nhiều 'điểm nghẽn' về cơ chế hợp tác công tư, chính sách thuế, cũng như việc quản lý và sử dụng tài sản công. Để khơi thông các nguồn lực này, giải pháp tiên quyết là phải thể chế hóa chúng thành các luật định và quy định cụ thể. Chỉ khi có một hành lang pháp lý minh bạch và thông thoáng, chúng ta mới có cơ sở để tháo gỡ khó khăn, từ đó thu hút và truyền cảm hứng cho khu vực kinh tế tư nhân tự tin đầu tư, đóng góp mạnh mẽ hơn nữa vào sự nghiệp phát triển văn hóa."

Lần đầu tiên, Nghị quyết số 80 xác định văn hóa là một trong bốn “trụ cột” của phát triển cùng với chính trị, kinh tế, xã hội. Đầu tư cho văn hóa, con người là tầm nhìn dài hạn cho phát triển đất nước để mỗi bước tiến về kinh tế, công nghệ…. đều có điểm tựa vững chắc từ giá trị, bản lĩnh, tinh thần và khát vọng Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới.