Phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển và sức mạnh mềm quốc gia là một định hướng quan trọng trong giai đoạn mới. Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết 02 về xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra sâu rộng, cạnh tranh từ kinh tế, khoa học - công nghệ sang lĩnh vực văn hóa, văn hóa không còn chỉ là lĩnh vực cần gìn giữ để bảo tồn bản sắc dân tộc, mà đã trở thành nguồn lực chiến lược, cấu thành sức mạnh mềm, sức mạnh nội sinh và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Di sản không chỉ là những giá trị được gìn giữ qua thời gian, mà còn có thể trở thành nguồn lực để phát triển kinh tế, du lịch và công nghiệp văn hóa. Đó cũng là mục tiêu mà Hà Nội đang hướng tới khi triển khai Luật Thủ đô năm 2026 cùng Nghị quyết số 31 của HĐND thành phố về cơ chế huy động nguồn lực xã hội trong lĩnh vực văn hóa và thể thao.
UBND thành phố Hà Nội vừa phê duyệt Đề án “Bộ chỉ tiêu thống kê về các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội”, tạo cơ sở đo lường mức độ phát triển và đóng góp của lĩnh vực công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế, phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.
Từ chính sách, cơ chế đầu tư đến sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng, việc khơi thông các nguồn lực đang tạo thêm dư địa để văn hóa phát triển bền vững, nâng cao sức sáng tạo, gia tăng giá trị kinh tế và lan tỏa bản sắc Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.
Thời gian qua, tại Hà Nội, nhiều mô hình không gian văn hóa mở như: các lớp truyền dạy nghệ thuật miễn phí, sân khấu tương tác hay các chuyến tàu di sản đã thu hút sự quan tâm lớn của công chúng. Sự đổi mới trong phương thức tiếp cận này đang góp phần định hình những không gian sáng tạo giàu bản sắc, hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
