Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh vai trò của đối ngoại

Trong hành trình 40 năm đất nước đổi mới, ngoại giao – với bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần “cây tre Việt Nam” – đã góp phần tạo nên thành tựu to lớn và toàn diện.

Ngay từ đầu những năm 1980, trong bối cảnh đất nước đối mặt với nhiều khó khăn, Đảng ta đã sớm xác định phải “kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”. Đường lối đối ngoại “đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế” và “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế” trở thành kim chỉ nam cho hoạt động đối ngoại của Việt Nam suốt gần bốn thập kỷ qua.

Tại dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, “Đối ngoại, hội nhập quốc tế” được đề xuất đặt ngang hàng với quốc phòng và an ninh, trở thành nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, nhận được đánh giá cao từ các nhà ngoại giao.

Ông Phạm Quang Vinh – Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết: “Đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên, đi cùng với an ninh và quốc phòng. Việc đầu tiên là đối ngoại phải phối hợp với an ninh – quốc phòng để tạo môi trường thuận lợi nhất cho quốc gia, cho phát triển và hòa bình của đất nước. Thứ hai, để đối ngoại đi được thường xuyên, trọng yếu và tiên phong, cần dự báo tình hình. Bước vào kỷ nguyên mới với tâm thế và vị thế mới, chúng ta phải có đủ năng lực để chủ động kiến tạo: thứ nhất, kiến tạo vị thế cho đất nước; thứ hai, kiến tạo môi trường thuận lợi; thứ ba, tìm cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng chất lượng cao; thứ tư, tham gia xây dựng các luật chơi phù hợp luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế và lợi ích chung với các nước.”

Ông Julien Guerrier – Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhận định: “Việt Nam có nền ngoại giao rất thành công. Ngoại giao đã giúp đất nước thoát khỏi tình trạng cô lập và chiến tranh, trở thành trung tâm hòa hợp giữa các quốc gia. Quan hệ Việt Nam – EU trong 35 năm qua cho thấy nhờ chính sách ngoại giao hiệu quả, Việt Nam hiện là một trong những đối tác thương mại chính của EU.”

Góp ý vào dự thảo Văn kiện, nhiều trí thức, kiều bào mong muốn nhấn mạnh việc coi tri thức và mạng lưới Việt Nam toàn cầu là động lực nâng tầm vị thế quốc gia.

Anh Nguyễn Đình Lộc, Kiều bào Việt Nam tại Phần Lan, cho biết: “Sinh sống ở nước ngoài, chúng tôi nhận ra bản thân không chỉ là cá nhân đơn lẻ mà được kết nối qua hình ảnh đất nước. Chúng tôi có trách nhiệm nâng uy tín Việt Nam bằng cách đóng góp tích cực vào đời sống, kinh tế và xã hội quốc gia sở tại. Tôi hy vọng Đảng sẽ có thêm cơ chế để cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đặc biệt trí thức trẻ, kết nối, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau hiệu quả hơn, góp sức nâng vị thế Việt Nam trong con mắt bạn bè quốc tế.”

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại LB Nga, chia sẻ: “Ngoại giao nhân dân giúp phát triển sức mạnh mềm Việt Nam. Trong thế giới biến động, xây dựng lòng tin và sự hiểu biết lẫn nhau nhanh nhất là thông qua đối thoại con người – con người và giao lưu nhân dân. Văn kiện Đảng nên đề xuất xây dựng đề án phát triển ngoại giao nhân dân, hội nhập quốc tế, tập trung cơ chế, chính sách thu hút, trao đổi trí thức – chuyên gia kiều bào, đồng thời thành lập mạng lưới kết nối chuyên gia trong và ngoài nước.”

Dự thảo Văn kiện đặt mục tiêu đến năm 2030, GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD, đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao.

Hiện nay (2025), GDP bình quân đạt 5.100 USD. Để đạt mục tiêu, Việt Nam cần đổi mới mạnh mẽ, đặc biệt cải cách thể chế. Ngoại giao Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục là mũi tiên phong, tạo dựng thế và lực mới cho đất nước.