Vay đặc biệt 0%: Cấp thiết nhưng cần kiểm soát

Cho vay đặc biệt với lãi suất 0% không tài sản bảo đảm – giải pháp "cứu cánh" mang tính cấp bách nhưng đặt ra lo ngại về minh bạch, hiệu quả sử dụng vốn và nguy cơ lạm dụng chính sách.

Vay đặc biệt 0%: Cấp thiết nhưng cần kiểm soát

Sáng 29/5, Quốc hội tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, khóa XV với phiên thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng . Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là quy định cho phép Ngân hàng Nhà nước được quyết định cho vay đặc biệt không có tài sản bảo đảm với lãi suất 0%.  Nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị siết lại điều kiện, tiêu chí áp dụng. Trong khi đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khẳng định: Đây là phương án cuối cùng, chỉ áp dụng khi rủi ro hệ thống đã cận kề.

Đây được coi là "phao cứu sinh" trong các tình huống khủng hoảng thanh khoản, có nguy cơ đổ vỡ hệ thống. Tuy nhiên, việc trao thẩm quyền lớn cho Ngân hàng Nhà nước, cùng mức hỗ trợ lãi suất 0% – không kèm tài sản bảo đảm, đang gây nhiều tranh luận.

Đại biểu Trần Thị Thu Đông (Đoàn ĐBQH tỉnh Bạc Liêu) cho rằng, quy định tại Điều 193 có ưu điểm lớn trong việc xử lý tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát chặt chẽ, việc cho vay không tài sản bảo đảm với lãi suất 0% sẽ tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng, có thể bị lạm dụng để "giải cứu" những tổ chức tín dụng yếu kém.

Đại biểu Trần Thị Thu Đông, Đoàn ĐBQH tỉnh Bạc Liêu phát biểu.

“Luật hiện chưa quy định rõ cơ chế kiểm soát và minh bạch. Tôi đề nghị cần bổ sung yêu cầu Ngân hàng Nhà nước phải báo cáo định kỳ với Chính phủ, Quốc hội về các khoản cho vay đặc biệt: gồm đối tượng, số tiền, thời hạn, kết quả và nguyên nhân”, bà Đông nêu rõ. Bà đề xuất cần có tiêu chí cụ thể về đối tượng được vay đặc biệt, nhằm tránh bị lợi dụng cho các mục tiêu không phù hợp, gây tổn thất cho nền tài chính quốc gia.

Đồng tình với đề xuất trên, đại biểu Nguyễn Hữu Thông (Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Thuận) nhấn mạnh: “Việc cho vay đặc biệt với lãi suất 0% là chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, nhưng nếu thiếu điều kiện áp dụng rõ ràng sẽ dẫn tới méo mó môi trường cạnh tranh và áp lực cho ngân sách”. Theo đại biểu, lãi suất 0% chỉ nên áp dụng cho những tổ chức tín dụng thuộc diện kiểm soát đặc biệt, tái cơ cấu bắt buộc hoặc có tác động hệ thống rõ ràng đến tài chính quốc gia. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát công khai, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn vay này.

"Chỉ áp dụng khi rủi ro hệ thống đã cận kề"

Giải trình trước Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết: "Thẩm quyền cho vay đặc biệt từng được giao cho Ngân hàng Nhà nước theo Luật hiện hành. Trong quá trình sửa đổi, từng có đề xuất chuyển thẩm quyền này lên Thủ tướng Chính phủ, nhưng thực tiễn cho thấy việc xử lý khủng hoảng cần tốc độ nhanh, thậm chí tính theo giờ, nên cần trao quyền chủ động cho cơ quan điều hành tiền tệ".

Bà Nguyễn Thị Hồng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

“Việc cho vay 0% không có tài sản bảo đảm chỉ áp dụng trong tình huống rất đặc biệt như rút tiền hàng loạt, nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến đổ vỡ dây chuyền trong toàn hệ thống”, Thống đốc nhấn mạnh.

Bà Hồng khẳng định, việc vay đặc biệt bình thường vẫn yêu cầu tài sản bảo đảm. Chỉ khi tổ chức tín dụng không còn tài sản có thể thế chấp thì mới xét đến hình thức không có bảo đảm. Tài sản thường là các khoản vay đã giải ngân (khoản phải thu) hoặc giấy tờ có giá có tính thanh khoản cao.

Về lãi suất 0%, Thống đốc cho rằng, đây là giải pháp thường được áp dụng trong quá trình tái cơ cấu các ngân hàng “0 đồng” – vốn không còn khả năng sinh lời, nếu áp lãi suất thông thường sẽ không thể phục hồi. “Không phải cứ ngân hàng yếu mới bị rút tiền hàng loạt. Trường hợp First Republic Bank ở Mỹ là ví dụ. Ngân hàng này từng có 52 quý liên tục báo lãi, nhưng vẫn sụp đổ do tin đồn lan truyền”, bà dẫn chứng.

Theo người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước, môi trường tài chính hiện nay có nhiều yếu tố bất định như tấn công mạng, lỗi công nghệ, tin đồn… Vì vậy, cần thiết phải có cơ chế linh hoạt, chủ động và kịp thời để giữ vững ổn định hệ thống.

Tin liên quan

Chính trị

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Chính trị

Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 diễn ra trong bối cảnh kinh tế quốc tế đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, từ các rào cản thương mại, chủ nghĩa bảo hộ đến sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và những bất định của môi trường kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Chính trị

Sáng 17/11 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc bắt đầu chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, từ ngày 17-20/11/2026, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình và Phu nhân.

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc và làm việc song phương tại đây từ ngày 17 - 20/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa có bài viết đăng trên China Daily với nhan đề "Chung một đại dương - chung một tương lai".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Chính trị

Chiều 16/11, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã chủ trì lễ đón trọng thể Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và phu nhân thăm chính thức Việt Nam. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống José Antonio Kast trên cương vị nguyên thủ quốc gia, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Chính trị

Sau gần một tháng làm việc khẩn trương, dân chủ và trách nhiệm, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ chương trình đợt 1 của Kỳ họp thứ hai. Chặng đường đầu tiên của kỳ họp đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những quyết sách kinh tế - xã hội mang tính đột phá, phiên chất vấn thẳng thắn, thực chất cùng khối lượng công tác lập pháp đồ sộ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất
avatar

15 trả lời
avatar