Sáng 11/6, Quốc hội bắt đầu đợt 2 kỳ họp thứ 9, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh trong năm 2025 - đợt sáp nhập lớn nhất từ trước tới nay. Dự kiến ngày 12/6, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua đề án quan trọng này.
Cả nước sẽ còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh
Theo phương án được Trung ương thống nhất tại Nghị quyết 60 hồi tháng 4, cả nước sẽ còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Trong đó, 11 địa phương giữ nguyên hiện trạng, 53 tỉnh thành còn lại dự kiến sáp nhập để hình thành 23 đơn vị mới. So với các đợt trước, sáp nhập năm 2025 có quy mô lớn nhất và thực hiện đồng thời trên toàn quốc thay vì chia thành nhiều thời kỳ.
Theo đề án, số tỉnh thành sẽ giảm gần một nửa, từ 63 xuống còn 34, tức thấp hơn cả mức 38 của năm 1978. Đây là số tỉnh, thành ít nhất trong lịch sử qua các thời kỳ sáp nhập từ năm 1975 trở lại đây. Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đợt sáp nhập 2025 không nhằm giải quyết bài toán hành chính trước mắt mà là mở rộng không gian phát triển "cho trăm năm tới".
Sau sáp nhập, Lâm Đồng hợp nhất với Bình Thuận và Đắk Nông thành tỉnh Lâm Đồng mới, rộng hơn 24.000 km2, trở thành tỉnh lớn nhất cả nước. Bắc Ninh hợp nhất với Bắc Giang thành tỉnh Bắc Ninh và là tỉnh nhỏ nhất nước (hơn 800 km2), kế tiếp là Hà Nam, Hưng Yên. Không chỉ biến động về diện tích, dân số các tỉnh thành sau sáp nhập cũng thay đổi. Bắc Kạn hiện có dân số ít nhất cả nước với 324.000 người. Sau khi sắp xếp, tỉnh Lai Châu sẽ thay vào vị trí này, với 490.000 người.
Sáp nhập tỉnh thành theo hướng biển để nhanh cất cánh
34 tỉnh thành trong đó bao gồm gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Dự kiến Việt Nam sẽ có 21 tỉnh, thành phố giáp biển. Như vậy tỉ lệ địa phương giáp biển tăng lên từ 28/63 (44%) lên 21/34 (gần 62%). 13 tỉnh còn lại không giáp biển do nằm sâu trong nội địa và giáp biên giới với Trung Quốc, Lào, Campuchia. Đây là tiền đề quan trọng để kết nối, hội nhập, nhanh chóng đưa đất nước cất cánh. Ở nhóm địa phương giữ nguyên hiện trạng, các tỉnh ven biển như Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế vẫn giữ vị trí chiến lược dọc theo đường bờ biển miền Trung và phía Bắc.
Trong số 6 thành phố trực thuộc Trung ương, trước đây Hà Nội và Cần Thơ không giáp biển; sau sáp nhập chỉ còn Hà Nội là đô thị không có biển. Cần Thơ, sau khi sáp nhập với Hậu Giang và Sóc Trăng sẽ có đường ra biển phía Đông Nam. Qua sắp xếp, nhiều tỉnh miền núi sẽ có biển, và tỉnh miền biển sẽ có núi; thế mạnh của các địa phương sẽ được phát huy mạnh mẽ, đủ tiềm năng phát triển.
Quốc hội sẽ thông qua nhiều nội dung quan trọng
Dự kiến, trong đợt 2 Kỳ họp thứ 9, Quốc hội sẽ thông qua đề án sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh vào sáng12/6.
Ngày 16/6, trình Quốc hội thông qua dự thảo Luật tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và thông qua Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013; để đáp ứng tiến độ khẩn trương của việc triển khai thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ngoài các nội dung này, theo dự kiến chương trình Kỳ họp, trong đợt 2, Quốc hội sẽ xem xét, thảo luận nhiều nội dung quan trọng như tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư phát triển hệ thống đường sắt; chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh…
Trong đợt họp thứ hai, quốc hội sẽ thực hiện chất vấn và trả lời chất vấn; đồng thời biểu quyết thông qua 34 dự án luật và 21 nghị quyết.
