Giữa nhịp sống đô thị chật chội, khi những khoảng xanh ngày càng thu hẹp, có lẽ ai trong chúng ta cũng từng ao ước giữ lại cho mình một góc nhỏ bình yên - nơi có cây cỏ, có hương thơm, và có cảm giác được trở về. Không cần phải là một khu vườn rộng lớn, đôi khi, chỉ một khoảng sân nhỏ thôi, cũng đủ để nuôi dưỡng tâm hồn.
Nhà tôi nằm trong một con ngõ nhỏ, không có lấy một khoảng đất riêng để trồng cây. Chỉ có một mảnh sân chung với hàng xóm, từ đầu đã được lát kín bằng gạch men. Thế nhưng, trong lần sửa nhà, tôi đã nhờ người lật lên vài viên gạch, quây lại thành một bồn cây nhỏ. Trong đó, tôi trồng một cây mai xanh, một cây thiên lý và một cây ngọc ngân.
Ba cái cây nương tựa vào nhau mà sống. Cây mai xanh cứng cáp, lá dày, xanh rì. Cây thiên lý mềm mại, dẻo dai, quấn quýt theo những cành mai. Còn cây ngọc ngân, từ một mầm nhỏ yếu ớt, giờ đã xòe ra những tán lá lớn, xanh mướt, làm dịu mát cả một góc sân.
Sau vài năm, cây thiên lý và mai xanh đã vươn cao từ tầng một lên tận ban công tầng ba, dệt thành một tấm rèm xanh mát mắt. Mỗi mùa hè, hoa thiên lý nở từng chùm vàng nhạt, tỏa hương thanh khiết. Xen giữa là những bông mai xanh tím biếc, dịu dàng mà nổi bật.
Đó là nơi duy nhất trong nhà có thể chạm tới lớp đất sâu bên dưới. Còn lại, tôi lấp đầy không gian bằng những chậu cây lớn nhỏ khác nhau. Tôi mang về những chậu cây đủ loại - từ chậu xi măng cho tới những chiếc xô nhựa cũ được tận dụng. Mỗi chậu cây là một câu chuyện.
Một chậu trầu bà mọc dài, xanh um, tôi cắt một nhánh, cắm vào bình thủy tinh, đặt nơi góc cầu thang, để màu xanh len lỏi vào từng góc nhỏ trong nhà.
Ban công và sân phơi cũng dần phủ kín cây. Cây quất của mùa Tết năm nào, mỗi năm vẫn lác đác vài quả xanh như nhắc nhớ thời gian. Cây đinh lăng bền bỉ, rễ trồi lên khỏi mặt chậu như minh chứng cho sức sống. Cây lộc vừng, đêm đêm thả hương thơm nhẹ, đôi khi một chiếc lá rơi nghiêng theo gió.
Có cả cây mẫu đơn trắng - tôi từng mỏi mắt tìm kiếm chỉ vì một lần thoáng qua mùi hương nơi ngôi chùa gần nhà. Khi mang về, nó chỉ là một thân cây trụi lá. Vậy mà sau năm năm, đã trở thành một cây xanh tốt, mỗi mùa hoa nở lại gọi mời ong bướm.
Có cây xương rồng tai thỏ, được gửi từ Hà Nội về. Từng có lúc tưởng không qua khỏi vì bệnh nấm. Nhưng rồi, qua nhiều lần chăm sóc, nó vẫn kiên cường sống, giờ cao hơn hai mét, những “chiếc tai” non vẫn tiếp tục nhú lên.
Và cả cây hoa sữa - một mầm nhỏ tình cờ bay vào chậu cây bên cửa sổ. Dù nhiều người can ngăn vì mùi hương nồng, tôi vẫn giữ lại. Bởi tôi tin, một mầm sống đã chọn nơi này để bắt đầu, thì cũng xứng đáng được nâng niu.
Chỉ với hơn mười mét vuông sân, thêm ban công và sân phơi nhỏ, nhưng có đến vài chục loại cây cùng chung sống. Tôi nhớ rõ từng vị trí, từng dáng cây, như nhớ về những người thân quen.
Chúng đứng cạnh nhau, nương tựa vào nhau, âm thầm lớn lên qua bốn mùa. Không ồn ào, không phô trương. Chỉ tĩnh lặng mà xanh. Chỉ lặng lẽ mà không hề cô đơn. Và tôi cũng vậy. Mỗi lần trở về, mở cánh cổng ra, thấy một khoảng xanh dịu dàng đón đợi, lòng bỗng chùng xuống, nhẹ đi rất nhiều.
Những buổi sớm mai, hay chiều muộn, ngồi bên khung cửa sổ nhìn xuống khu vườn nhỏ ấy, tôi cảm nhận rõ một điều rất giản dị: bình yên không ở đâu xa, mà bắt đầu từ những điều gần gũi nhất. Sống xanh, có lẽ không chỉ là trồng thêm một cái cây. Đó là khi ta biết dừng lại, quan sát một chiếc lá non đang lớn lên. Là khi ta lắng nghe nhịp sống chậm rãi của thiên nhiên quanh mình. Là khi ta cho phép tâm trí được nghỉ ngơi, rời xa những vội vã ngoài kia. Giữa cuộc sống nhiều xô bồ, giữ được một góc xanh - cũng chính là giữ lại một khoảng lặng trong lòng mình.
Đôi khi chỉ cần một chậu cây nhỏ đặt nơi góc nhà, ta cũng đã có thể mang về cho mình một khoảng xanh rất riêng. Không cần quá cầu kỳ, chỉ cần đủ yêu thương và kiên nhẫn. Rồi bạn sẽ nhận ra, cây cối không chỉ lớn lên, mà còn âm thầm nuôi dưỡng lại chính tâm hồn ta. Thỉnh thoảng dừng lại, ngắm một chiếc lá non hay thấy một mầm xanh vừa nhú, lòng cũng tự nhiên mềm đi. Có những điều rất nhỏ, nhưng lại đủ để giữ cho ngày dài bớt chật chội hơn một chút.
Joni Hạnh Dung
Có lẽ mỗi chúng ta trong cuộc đời đều cần một “vũ điệu của biển” cho riêng mình. Một nơi đủ rộng để nỗi buồn được tan ra, đủ bình yên để ta lắng nghe lại chính mình. Và khi lòng đã nhẹ hơn, ta lại có thể bước tiếp, như những con sóng vẫn ngày ngày tìm về bờ.
Đôi khi trong những điều rất nhỏ bé của đời sống, ta lại bắt gặp những bài học giản dị mà sâu sắc. Một cơn mưa nhẹ, một bãi cỏ ven đường, hay một khoảnh khắc đứng lặng nhìn đất trời đổi mùa… cũng đủ khiến lòng người chậm lại để suy ngẫm.
Có những buổi sáng bắt đầu bằng một điều rất nhỏ bé. Chỉ là một ly cà phê, một cơn mưa vừa dứt, hay một câu nói tình cờ chợt gợi mở trong lòng ta một suy ngẫm. Và đôi khi, từ những điều giản dị ấy, ta nhận ra một triết lý rất nhẹ nhàng về cách sống: nếu cuộc đời có lúc đắng, ta hoàn toàn có thể tự mình tìm thêm vị ngọt.
Có những khoảnh khắc rất giản dị trong đời sống lại khiến con người ta chợt muốn dừng lại để lắng nghe chính mình. Đó có thể là một buổi chiều lặng gió, khi bầu trời cao vời vợi và những cụm mây trắng lững lờ trôi về phía cuối chân trời. Mây vẫn bay theo cách của mây, còn lòng người thì lặng lẽ chạm vào những miền ký ức cũ.
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
