Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành xuất bản Việt Nam đang đứng trước cả cơ hội lớn lẫn những thách thức không nhỏ.
Việc Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 04 ngày 17/3/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng và định hướng chiến lược để ngành xuất bản phát triển toàn diện, hiện đại và bền vững. Làm thế nào để tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức và khẳng định vai trò của xuất bản như một trụ cột về tư tưởng, văn hóa, góp phần nâng cao dân trí và xây dựng xã hội học tập. Đây là nội dung được đề cập đến trong chương trình thời sự tối 20/4 với chủ đề “Xuất bản - Động lực phát triển tri thức và văn hóa đọc” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện.
Bám sát tinh thần Chỉ thị số 04, các nội dung thảo luận tại chương trình đã tập trung làm rõ vị trí, sứ mệnh của xuất bản trong đời sống xã hội, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động, ứng dụng công nghệ và xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững.
Theo ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, đây là thời điểm then chốt để chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo” đối với ngành xuất bản, với trọng tâm là tái định vị và tái cấu trúc. Xuất bản không chỉ là công cụ phục vụ giáo dục và bồi dưỡng nhân tài như trước đây, mà còn được khẳng định là một trụ cột quan trọng trong các hoạt động sáng tạo và đào tạo.
Liên quan đến vai trò của xuất bản trong việc bồi đắp tri thức và định hướng thẩm mỹ xã hội, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Sách Thái Hà cho rằng, xuất bản chính là một dạng “hạ tầng mềm” của xã hội với những chức năng cốt lõi. Trước hết, xuất bản giữ vai trò nền tảng trong việc cung cấp và chuẩn hóa thông tin, giúp bạn đọc tiếp cận tri thức một cách hệ thống, từ đó bồi đắp nền tảng hiểu biết vững chắc, mà còn góp phần định hướng thẩm mỹ xã hội, hướng tới những giá trị tích cực, nhân văn.
Thực tế cho thấy, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc cách con người đọc và tiếp cận tri thức. Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành cho rằng: Đây vừa là thách thức, vừa là động lực buộc ngành xuất bản phải đổi mới mạnh mẽ, từ nội dung đến phương thức phát hành. Những biến chuyển trong nhu cầu và hành vi của bạn đọc cũng mở ra cơ hội để ngành xuất bản phát triển các mô hình mới, linh hoạt hơn, phù hợp với xu thế của thời đại. Theo ông Nguyễn Nguyên, Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thực hiện Chỉ thị 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản. Trước hết, đây là môi trường có hàm lượng tri thức cao, là trung tâm văn hóa lớn, giáo dục lớn của cả nước. Một trong những hướng đi quan trọng là phát triển các không gian đọc, đưa sách đến gần hơn với cộng đồng, lan tỏa thói quen đọc trong xã hội.
Phát triển ngành xuất bản không chỉ là nhiệm vụ của riêng những người làm nghề, mà cần sự chung tay của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà trường cho đến từng gia đình và mỗi người dân. Khi văn hóa đọc được nuôi dưỡng bền bỉ, khi tri thức trở thành nhu cầu tự thân của mỗi người. Khi ấy, xuất bản sẽ không chỉ là một lĩnh vực kinh tế hay văn hóa đơn thuần, mà thực sự trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy một xã hội học tập, sáng tạo và tiến bộ, nơi tri thức được tôn vinh, con người được phát triển toàn diện và tương lai được xây dựng trên nền tảng hiểu biết sâu sắc và bền vững.
Chương trình Thời sự đặc biệt 'Để xuất bản trở thành động lực phát triển tri thức và văn hóa đọc' sẽ phát sóng trực tiếp trên các nền tảng của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội vào 18h30 - 20h00 ngày 20/04/2026.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người tiếp cận thông tin, hoạt động xuất bản cũng đứng trước những cơ hội và thách thức chưa từng có. Đặc biệt, Chỉ thị 04 của Ban Bí thư ban hành ngày 17/3/2026 đã đặt ra những yêu cầu mới: không chỉ phát triển xuất bản về quy mô, mà còn nâng cao chất lượng, giữ vững vai trò định hướng tri thức và văn hóa.
Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc ngành Xuất bản, từ cách làm sách đến cách tiếp cận tri thức của bạn đọc. Đây vừa là cơ hội lớn, vừa đặt ra nhiều thách thức đòi hỏi ngành phải thích ứng nhanh và có bước đi phù hợp.
Từ thực tiễn có thể thấy, ngành Xuất bản đang đứng trước nhiều cơ hội, nhưng cũng không ít “điểm nghẽn”. Vậy đâu là hướng đi để ngành phát triển bền vững, thực sự trở thành động lực của tri thức và văn hóa?
Ân oán giữa họ Giang và họ Lý xuất phát từ tranh chấp đất trồng thuốc phiện và những cuộc trả đũa qua nhiều thế hệ. Mối thù càng sâu sắc khi Phù từng bắt giữ Phần Vương – kẻ buôn thuốc phiện có thế lực. Hành động của Phù vô tình châm ngòi cho tai họa, đẩy cả gia đình và dòng họ vào vòng xoáy nguy hiểm.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Có những cơn mưa không chỉ làm ướt một con đường mà còn đánh thức cả miền ký ức tưởng đã ngủ yên. Trong tiếng mưa rơi của hiện tại, ta bỗng gặp lại mái nhà xưa, những người thân yêu và một thời tuổi thơ chẳng thể quay về. Hôm nay, tôi kể bạn nghe câu chuyện của Huyền Trân và cùng trở về với Hà Nội qua những cơn mưa cuối mùa, những năm tháng bình dị đã đi cùng một đời người.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
