AI và Big Data tái định hình thị trường tài chính

Theo các diễn giả, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đang trở thành “bộ não” mới của thị trường tài chính - giúp hệ thống ngân hàng, đầu tư và bảo hiểm phân tích dữ liệu theo thời gian thực, tự động hóa chấm điểm tín dụng, quản trị rủi ro và phát hiện gian lận hiệu quả hơn.

Không chỉ giúp dòng vốn được phân bổ chính xác và minh bạch hơn, Big Data còn mở ra cơ hội tiếp cận tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời nâng cao trải nghiệm người dùng thông qua các sản phẩm tài chính được cá nhân hóa.

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường cho hay: "Trong năm 2024 & 2025, tài sản số vận hành qua biên giới Việt Nam ở mức khoảng 105-120 tỷ, chiếm 25% GDP. Đây là nguồn lực tài chính rất lớn. Trong thời gian tới các doanh nghiệp Việt có cơ hội để thu hút được sử dụng tài sản số vào trong các hoạt động của mình, giúp việc giao dịch, thanh toán trên thị trường giảm được chi phí, nhanh hơn, giúp người mua – người bán thuận tiện hơn, đặc biệt là những giao dịch vừa và nhỏ như đi taxi, mua cafe..."

ThS. Nguyễn Thị Long, Trường Đại học Luật Hà Nội, cho rằng: "Để khai thác AI và Bid Data hiệu quả, ngân hàng và các tổ chức tài chính phải có chiến lược kinh doanh cụ thể, định hình theo từng bài toán cụ thể, hiểu biết được dữ liệu mình khai thác và loại AI mình sử dụng để tối ưu hóa dòng sản phẩm và tiếp cận được khách hàng".

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, các chuyên gia cũng cảnh báo những thách thức lớn về bảo mật dữ liệu, minh bạch thuật toán và đạo đức công nghệ, đòi hỏi việc cần thiết xây dựng khung pháp lý đủ linh hoạt nhưng chặt chẽ, cùng hệ thống kiểm soát và trách nhiệm giải trình rõ ràng.

TS. Hoàng Thị Loan, Trưởng bộ môn Luật Dân sự của Trường Đại học Luật Hà Nội, cho biết: "Thị trường tài chính truyền thống và thị trường tài chính trong bối cảnh công nghệ số hiện nay đều gắn với mục tiêu phát triển ổn định, bền vững và lâu dài. Vì vậy, theo quan điểm của tôi, khung pháp lý với AI, Big Data trong bối cảnh hiện nay phải bám vào 5 trụ cột. Trụ cột thứ nhất liên quan đến quản lý theo rủi ro. Thứ hai là tạo ra một sand-box, một thử nghiệm có kiểm soát. Thứ ba liên quan đến các trách nhiệm pháp lý. Thứ tư là minh bạch các thuật toán. Cuối cùng là bảo vệ dữ liệu cá nhân".

Các chuyên gia khẳng định, trong kỷ nguyên tài chính số, lợi thế không còn nằm ở quy mô vốn mà ở năng lực dữ liệu - nơi các ngân hàng như VietinBank đang đóng vai trò tiên phong, dẫn dắt quá trình ứng dụng AI và Big Data để bảo đảm an toàn hệ thống, kết nối doanh nghiệp và nhà đầu tư.