Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có cuộc hội đàm tại Mỹ vào thứ Năm, 13/2. Tổng tống Trump cho biết, Thủ tướng Modi đã đề nghị đàm phán về việc nới lỏng thuế quan, mua thêm dầu, khí đốt và máy bay chiến đấu của Mỹ. Đây là những nhượng bộ có thể ngăn chặn một cuộc chiến thương mại.
Các thỏa thuận được đưa ra khi hai nhà lãnh đạo họp tại Nhà Trắng. Vài giờ trước đó, ông Trump công bố lộ trình áp dụng thuế quan qua lại đối với mọi quốc gia áp thuế đối với hàng nhập khẩu của Mỹ. Đây là đòn tấn công thương mại mới nhất của ông Trump nhắm vào cả các nước thân thiện và thù địch với Mỹ. Nhà Trắng cho rằng, những biện pháp này sẽ củng cố an ninh kinh tế và quốc gia.
Ấn Độ tăng gấp đôi kim ngạch thương mại với Mỹ
Tại cuộc họp báo sau hội đàm, ông Trump cho biết, Ấn Độ muốn chi thêm hàng tỷ USD nữa để mua thiết bị quốc phòng của Mỹ, bao gồm máy bay chiến đấu và có thể đưa Washington thành "nhà cung cấp dầu khí số một". Đồng thời, Delhi muốn tăng gấp đôi kim ngạch thương mại với Washington vào năm 2030.
Mỹ sẽ tiến hành các thủ tục cần thiết để cung cấp cho Ấn Độ máy bay chiến đấu tàng hình F-35.
F-35 là chương trình quốc phòng đắt đỏ nhất của Mỹ và Lockheed Martin (LMT.N) và cũng là nguồn doanh thu lớn nhất. F-35 Lightning II đã được trưng bày tại một triển lãm hàng không ở Ấn Độ vào tuần này. Tuy nhiên, chưa rõ các thỏa thuận này có giải quyết được các vấn đề thương mại giữa hai nước hay không.
Mặc dù ông Trump có mối quan hệ tốt đẹp với Thủ tướng Modi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, nhưng trong cuộc gặp hôm thứ Năm, ông lại nói rằng thuế quan của Ấn Độ "rất cao" và đe dọa áp thuế đáp trả tương đương, ngay cả sau khi các khoản thuế trước đó của ông đối với thép và nhôm đã tác động đặc biệt nghiêm trọng đến Ấn Độ.
Ông Trump nói: "Chúng tôi sẽ hành động tương xứng với Ấn Độ. Ấn Độ tính phí gì thì chúng tôi tính phí đó”.
Nhưng hai nhà lãnh đạo đã nhất trí đàm phán để giải quyết những bất đồng đó và bày tỏ sự lạc quan rằng, các cuộc đàm phán có thể sớm kết thúc. Một quan chức cấp cao của chính quyền Trump cho biết, hai bên có thể đạt được thỏa thuận sớm nhất là trong năm nay.
Phát biểu tại cuộc họp báo chung, Thủ tướng Modi chia sẻ: "Một điều mà tôi vô cùng trân trọng và tôi học được từ Tổng thống Trump là ông ấy luôn đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu. Giống như ông ấy, tôi cũng luôn đặt lợi ích quốc gia của Ấn Độ lên hàng đầu ".
Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí tăng cường hợp tác an ninh ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ như trí tuệ nhân tạo và năng lượng hạt nhân.
Trước cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước, một nguồn tin cho biết, phía Ấn Độ sẽ đem những "món quà" đến cho ông Trump nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại. Trong khi đó, một phụ tá của ông Trump cho biết, Tổng thống coi việc bán trang thiết bị quốc phòng và năng lượng cho Ấn Độ sẽ giúp giảm thâm hụt thương mại của Mỹ.
Không rõ liệu trường hợp của tỷ phú Gautam Adani có được nêu ra trong các cuộc đàm phán hay không. Ông Adani bị Bộ Tư pháp Mỹ truy tố tháng 11/2024 về cáo buộc hối lộ. Adani đến từ tiểu bang Gujarat phía Tây của Ấn Độ và Tập đoàn Adani của ông điều hành một số dự án cơ sở hạ tầng quan trọng trên toàn cầu.
Hôm thứ năm, ông Modi cho biết, nguyên thủ các quốc gia thường không họp để thảo luận về những chủ đề như vậy.
Thuế quan sẽ tiếp tục chi phối mối quan hệ giữa hai nước, theo Richard Rossow, người đứng đầu chương trình Ấn Độ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, một nhóm nghiên cứu tại Washington.
"Đây sẽ là một trận đấu quyền anh", ông Richard nói. "Ấn Độ sẵn sàng chịu một vài đòn, nhưng có giới hạn".
Mỹ thâm hụt thương mại 45,6 tỷ USD với Ấn Độ. Nhìn chung, mức thuế quan trung bình mà Mỹ áp là khoảng 2,2%, theo dữ liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới, còn Ấn Độ áp mức thuế 12%.
Ông Trump muốn gì?
Ông Trump muốn Ấn Độ đóng góp nhiều hơn vào việc giải quyết vấn đề nhập cư trái phép. Ấn Độ là nguồn nhập cư chính vào Mỹ, trong đó một số lượng lớn nhân lực trong ngành công nghệ có thị thực lao động và những người khác nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ. Theo Trung tâm nghiên cứu Pew, hơn 725.000 người nhập cư từ Ấn Độ đang ở Mỹ mà không được cấp phép, nhiều thứ ba trong số các quốc gia sau Mexico và El Salvador.
Những năm gần đây cũng chứng kiến sự gia tăng về số lượng người Ấn Độ cố gắng nhập cảnh qua biên giới Mỹ - Canada. Tính đến 30/9/2024, biên phòng Mỹ đã bắt giữ hơn 14.000 người Ấn Độ và 60% số vụ bắt giữ diễn ra ở biên giới Mỹ - Canada, gấp hơn 10 lần so với hai năm trước.
Ông Trump đã tuyên bố sẽ "trục xuất hàng loạt" những người đang ở Mỹ bất hợp pháp. Thủ tướng Modi tuyên bố hôm thứ Năm rằng, "Bất kỳ người Ấn Độ nào đã được xác minh đang ở Mỹ bất hợp pháp, chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng đưa họ trở lại Ấn Độ".
Thủ tướng Modi đã gặp ông Elon Musk vào thứ Năm tại Blair House, nơi thủ tướng đang ở đối diện Nhà Trắng. Ông Musk là đồng minh quan trọng của Tổng thống Trump và Công ty Starlink của ông đang nỗ lực thâm nhập thị trường Nam Á. Trong những tháng gần đây Starlink đã xung đột với công ty của tỷ phú Mukesh Ambani về việc cấp phổ tần cho các dịch vụ vệ tinh. Chính phủ Ấn Độ đã đứng về phía Musk và cho rằng phổ tần nên được phân bổ chứ không phải đấu giá, nhưng đơn xin cấp phép của Starlink vẫn đang được xem xét.
Ông Modi cũng đã có cuộc gặp với Tulsi Gabbard, Giám đốc tình báo quốc gia mới được ông Trump bổ nhiệm và họ đã thảo luận về việc tăng cường hợp tác chống khủng bố và an ninh mạng.
Ấn Độ vẫn duy trì quan hệ tốt với Nga khi nước này tiến hành chiến dịch quân sự ở Ukraine. Ví dụ, Ấn Độ vẫn là nước tiêu thụ năng lượng lớn của Nga, trong khi phương Tây đã nỗ lực cắt giảm mức tiêu thụ từ khi chiến tranh bắt đầu.
Ông Modi cho biết: "Thế giới nghĩ rằng Ấn Độ là một quốc gia trung lập trong toàn bộ quá trình này. Nhưng điều này không đúng. Ấn Độ đứng về một bên và bên đó là hòa bình".
