An toàn thông tin khi mua sắm online cận Tết

Cuối tháng 1, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, sự hỗ trợ truyền thông của Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp với TikTok Việt Nam tổ chức tọa đàm “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake”, trong khuôn khổ chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến 2025”. Sự kiện đã đưa ra nhiều cảnh báo và giải pháp thiết thực.

Theo các chuyên gia, deepfake đang trở thành công cụ bị lợi dụng phổ biến trong các vụ lừa đảo mua sắm trực tuyến dịp cuối năm. Đáng lo ngại, nhóm thường xuyên mua sắm online nhưng thiếu kỹ năng nhận diện rủi ro số là đối tượng dễ bị tổn thương. Với vai trò là một trong những nền tảng nội dung và thương mại lớn tại Việt Nam, TikTok đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ người dùng trước các hình thức giả mạo, lừa đảo công nghệ cao.

Anh Vũ Duy Anh, Chuyên gia AI, Hưng AI Creative cho biết: “Với công nghệ làm giả giọng nói hiện nay, chỉ cần khoảng 30 giây mẫu âm thanh là có thể tạo ra giọng nói tương tự trong vài phút. Dù đã có một số nền tảng hỗ trợ kiểm tra nội dung deepfake, nhưng quan trọng nhất vẫn là kinh nghiệm cá nhân: cần bình tĩnh, không phản ứng vội, xác minh thông tin qua nhiều kênh trước khi quyết định”.

Ở góc độ công nghệ, các chuyên gia AI cảnh báo deepfake không còn là câu chuyện của tương lai, mà đã hiện diện trong đời sống hằng ngày, đặc biệt vào các dịp mua sắm cao điểm. Không chỉ là vấn đề công nghệ, an toàn thông tin còn đòi hỏi nâng cao nhận thức và hiểu biết số cho cộng đồng, theo phân tích của các chuyên gia.

PGS.TS Trần Thanh Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định: “Yếu tố tâm lý là rào cản lớn trong đấu tranh với tội phạm mạng. Nhiều nạn nhân bị lừa nhưng e ngại, không dám khai báo”.

Là những người trực tiếp kinh doanh trên môi trường số, các chủ shop online cũng chịu nhiều ảnh hưởng từ nạn giả mạo, cắt ghép hình ảnh, gây mất uy tín thương hiệu và niềm tin khách hàng. Vì vậy, những chia sẻ của họ là các bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tế.

Chị Phạm Mỹ Huyền, Chủ shop online Mẹ và Bé chia sẻ: “Tôi thường xuyên mua sắm online và từng gặp bẫy lừa đảo. Qua ý kiến của các chuyên gia, tôi nhận ra rất khó ngăn cản công nghệ phát triển nhanh. Cách tốt nhất để tránh lừa đảo là sống chậm lại, kiểm chứng thông tin và chủ động bảo vệ bản thân”.

Để “Vui Tết an toàn, không lo Deepfake”, mỗi người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các nội dung quảng cáo hấp dẫn; mỗi người bán minh bạch, có trách nhiệm hơn; và các nền tảng công nghệ tiếp tục hoàn thiện những “hàng rào” bảo vệ người dùng. An toàn thông tin không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là yếu tố quyết định niềm tin cho một mùa mua sắm cuối năm an tâm, trọn vẹn.