Bắt buộc dùng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô

Thực tế cho thấy, chỉ một va chạm nhẹ cũng có thể gây nguy hiểm nếu trẻ không được bảo vệ đúng cách trên xe. Dù vậy, tỷ lệ gia đình tại Việt Nam trang bị ghế an toàn cho con vẫn chưa nhiều. Trong bối cảnh quy định bắt buộc sử dụng ghế trẻ em trên ô tô sắp có hiệu lực, việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của các bậc phụ huynh được xem là yếu tố then chốt, giúp giảm thiểu rủi ro và tạo dựng văn hóa giao thông an toàn cho trẻ em.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, việc sử dụng ghế an toàn đúng cách có thể giảm tới 70% nguy cơ tử vong và 50% nguy cơ chấn thương nặng cho trẻ em khi xảy ra tai nạn giao thông. Tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, ghế an toàn đã trở thành trang bị bắt buộc và là thói quen không thể thiếu trong mỗi gia đình có trẻ nhỏ.

Bà Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết: “Những bằng chứng mạnh mẽ và kinh nghiệm thực tiễn từ khắp mọi nơi trên thế giới đã chỉ ra rằng, đây là cách an toàn nhất để bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông. Nếu có va chạm không may xảy ra, đó là cách tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi bị thương hoặc thậm chí tệ hơn là tử vong”.

Để chứng minh hiệu quả thực tế, hãng Chicco của Ý đã tiến hành hàng loạt thử nghiệm va chạm trong phòng nghiên cứu chuyên biệt. Các mẫu ghế ô tô dành cho trẻ được lắp trên khung xe mô phỏng va chạm trực diện, ngang và xoay vòng ở nhiều tốc độ khác nhau. Cảm biến gắn trên mô hình trẻ em ghi lại lực tác động lên đầu, cổ và cột sống trong từng tình huống.

Ông Lorenzo Anselmi, Trưởng Bộ phận Nghiên cứu và Phát triển công nghệ Chicco, trực thuộc tập đoàn Artsana, cho hay: “Trong suốt quá trình thử nghiệm, chúng tôi đo đạc mọi thông số từ chuyển động của hình nộm đến các lực và gia tốc tác động lên từng bộ phận. Kết quả cho thấy, khi trẻ ngồi đúng ghế và được cố định chuẩn theo hướng dẫn, lực tác động lên đầu và cổ giảm tới hơn 70% so với trường hợp chỉ sử dụng dây an toàn người lớn. Ở các bài kiểm tra va chạm phía trước, ghế quay lưng về sau giúp bảo vệ vùng đầu và cổ gần như hoàn toàn”.

Tại Việt Nam, theo khảo sát của Trường Đại học Y tế Công cộng được thực hiện qua quan sát 15 nghìn phương tiện ô tô ở nhiều địa điểm khác nhau, chỉ có 1,3% xe có sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em. Nhiều phụ huynh vẫn cho rằng việc bế con trên tay là an toàn, hoặc cho trẻ ngồi ghế người lớn để tiện trông nom. Chính thói quen này đã khiến tỷ lệ thương tích ở trẻ em trong các vụ va chạm ô tô vẫn ở mức đáng lo ngại, dù xe có đầy đủ dây đai an toàn. Từ ngày 1/1/2026, quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trên đường, đồng thời góp phần nâng cao ý thức và văn hóa giao thông an toàn tại Việt Nam.

"Một phần của việc thực thi, thực hiện luật có hiệu quả là việc giáo dục và nâng cao nhận thức của các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của điều luật này. Chúng ta phải đảm bảo rằng tất cả phụ huynh đều được biết rằng khi luật được ban hành, đó không chỉ là luật trên văn bản, mà sẽ điều luật giúp bảo vệ con em họ được an toàn hơn, phòng tránh được những chấn thương hoặc nguy cơ tử vong từ một vụ va chạm kinh hoàng. Bởi vậy chúng ta cần có cách nâng cao nhận thức và giáo dục cộng đồng một cách hiệu quả và mạnh mẽ. Điều này sẽ rất cần thiết và quan trọng trong việc thực thi pháp luật”, bà Angela Pratt nhấn mạnh thêm.

Trước thềm khi quy định có hiệu lực, nhiều phụ huynh, đặc biệt là các gia đình trẻ đã bắt đầu quan tâm và chủ động trang bị ghế an toàn cho con. Không chỉ khi đi chơi xa, họ còn duy trì thói quen này trong các chuyến đi ngắn hằng ngày. Với nhiều người, việc cho trẻ ngồi ghế riêng đã trở thành thói quen an toàn, giống như thắt dây an toàn cho chính mình.

Anh Đặng Quang Tân (phường Khương Đình) chia sẻ: "Trước đây, mỗi lần lên xe là con cứ nhảy nhót, trèo ra hàng ghế sau, lúc lại đòi lên ngồi trước với bố. Nhưng từ khi mua ghế ô tô cho con, bé lúc nào lên xe cũng tự giác trèo vào ngồi đúng ghế của mình và cài dây an toàn đầy đủ".

Hiện các quy chuẩn về ghế an toàn cho trẻ đã được công bố, thị trường có nhiều mẫu mã và mức giá đa dạng. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên là người tiêu dùng thông thái là chọn ghế phù hợp với độ tuổi, cân nặng và đạt chuẩn quốc tế. Đừng chỉ chọn ghế theo giá hay kiểu dáng, bởi tiêu chuẩn an toàn mới là yếu tố quyết định. Một chiếc ghế nhỏ có thể tạo nên sự khác biệt lớn, giúp trẻ an toàn trên mọi hành trình và góp phần xây dựng văn hóa giao thông nhân văn, an toàn hơn cho thế hệ tương lai.