Ý tưởng xây một nhà ga trung tâm cho Berlin đã được ấp ủ từ lâu, nhưng mãi khi nước Đức thống nhất và các cơ quan chính phủ của Đức chuyển về Berlin thì nhu cầu cần có một nhà ga lớn nối thủ đô với các thành phố lớn cũng như kết nối với các nước láng giềng trong Liên minh châu Âu mới trở thành vấn đề cấp thiết.
Năm 1992 Chính phủ Đức mở cuộc thi thiết kế mô hình nhà ga trung tâm, và văn phòng của kiến trúc sư Meinhard von Gerkan đã giành giải nhất. Được xây trên nền của nhà ga cũ Lehrter Bahnhof từng bị phá hủy hoàn toàn trong Chiến tranh thế giới thứ hai, dự án này được thực hiện từ năm 1995. Sau hơn 10 năm xây dựng, ngày 28/5/2006 nhà ga đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng dịp World Cup 2006 diễn ra tại Đức. Hơn một triệu người đã chứng kiến lễ khánh thành nhà ga Trung tâm này.
Một công trình kiến trúc - văn phòng
Nhà ga Berlin Hauptbahnhof là một công trình kiến trúc hiện đại, được xây dựng chủ yếu bằng thép và kính. Toàn bộ tường và mái vòm được làm bằng kính chịu lực trong suốt. Nhà ga được thiết kế với 2 mái vòm. Mái vòm theo hướng bắc - nam rộng 42m và dài 210m. Mái vòm thứ hai theo hướng đông - tây hình cánh cung có chiều dài 321m (tính cả 42m của mái vòm hướng bắc - nam) và chiều rộng 46 - 66m.
Một hệ thống Photovoltaics (điện mặt trời) được gắn trên mái vòm để cung cấp năng lượng sạch cho nhà ga cũng như các văn phòng tại đây. Kế hai bên cửa vào nhà ga là hai tòa cao ốc. Đây là trụ sở văn phòng của Công ty Đường sắt Đức (Deutsche Bahn DB) và nhiều công ty danh tiếng khác. Tổng diện tích sử dụng cho khối văn phòng ở đây là 42.000 m².
Đầu mối đường sắt kết nối với châu Âu
Trong nhà ga có hai tầng đường ray chính dành cho các loại tàu và ba tầng ở giữa dành cho các tổ hợp dịch vụ. Tầng đường ray ở phía trên (cao 10m so với mặt đường) gồm có 6 đường ray, là nơi hoạt động của tàu đi lại trong thành phố và các vùng lân cận (S-Bahn di chuyển trong thành phố và tàu chậm nối Berlin với các vùng lân cận).
Tầng đường ray thứ hai nằm ở dưới hầm sâu 15m so với mặt đất là hệ thống đường dành cho các chuyến tàu nhanh nối Berlin với các thành phố lớn trong nước Đức, cũng như các chuyến tàu quốc tế sang Pháp, Áo, Thụy Sĩ, Hà Lan, Bỉ, Cộng hòa Czech, Ba Lan...
Giữa các tầng, hành khách có thể di chuyển bằng thang máy, thang cuốn hay thang bộ. Các thang cuốn ở đây khá lớn, có khả năng vận chuyển hàng trăm nghìn lượt khách hàng ngày. Hệ thống thang máy cũng như thiết kế khu vực đường ray đúng vừa tầm bậc của các loại tàu hiện đại, rất thuận tiện cho người tàn tật khi họ di chuyển bằng xe lăn.
Không chỉ là ga đường sắt
Giữa hai tầng đường ray này là 3 tầng dành cho các dịch vụ ăn uống và thương mại - tất cả có gần 100 cửa hàng với tổng diện tích 15.000 m² phục vụ người dân Berlin và hành khách 7 ngày/tuần từ 8h00 sáng đến 22h00. Tại đây có các quán ăn nhanh bán các món ăn uống đặc trưng của Đức cũng như các món ăn châu Á (Việt Nam, Nhật, Trung Quốc...).
Các cửa hàng bán quần áo giày dép của các nhãn hiệu thời trang quốc tế như Esprit, Mango, H&M, nhiều kios sách báo, cửa hàng kính, hiệu thuốc, trung tâm chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp, thẩm mỹ và còn nhiều dịch vụ khác nữa cũng có mặt tại đây. Đặc biệt, không chỉ phục vụ cho khách đi tàu mà người dân Berlin cũng rất thích đến hệ thống cửa hàng mua sắm và ăn uống ở đây để mua hàng, bởi phần đông các cửa hàng trong thành phố đóng cửa vào chủ nhật và chỉ mở cửa đến 20h00.
Nơi kết nối hiện tại và quá khứ
Hàng ngày 225 chuyến tàu nhanh dừng lại và đi qua nhà ga này, thêm vào đó là 325 chuyến tàu nối với các vùng lân cận và 627 chuyến tàu S-Bahn nối các địa điểm trong thành phố. Mỗi ngày có khoảng 300.000 người đi qua nhà ga này, trong đó 150.000 - 200.000 khách đi tàu, số còn lại là khách hàng đến khu thương mại dịch vụ của nhà ga.
Một tuyến tàu điện ngầm kết nối nhà ga Trung tâm với Potsdamer Platz, một trung tâm hiện đại cũng như với Alexander Platz, quảng trường trung tâm của thành phố. Hiện tại và quá khứ, hiện đại và truyền thống luôn được nối liền với nhau ở thành phố này./.
