Trước những yêu cầu mới trong phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng Thành phố sáng tạo, thời gian qua, Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã có những bước chuyển mình, dần trở thành một không gian văn hóa sáng tạo với nhiều hoạt động phong phú.
Trong đó, chương trình trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám “ Tinh hoa đạo học ” là một hành trình khám phá liền mạch, nơi câu chuyện học tập của con người Việt Nam được tái hiện một cách sống động. "Tinh hoa đạo học" lung linh mà trầm mặc dẫn du khách trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau nhờ nghệ thuật ánh sáng ấn tượng và giai điệu tinh tế.
Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động khoa học giáo dục Văn Miếu - Quốc Tử Giám để hiểu rõ hơn sản phẩm du lịch văn hóa đã và đang nỗ lực biến di sản thành tài sản.
Phóng viên: Thưa ông, tour đêm "Tinh hoa đạo học" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám có điều gì đặc biệt để biến một di sản hàng trăm năm tuổi có thể “kể chuyện” theo cách hiện đại mà vẫn giữ được giá trị nguyên bản nhưng lại hấp dẫn được du khách?
Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu: Chương trình trải nghiệm đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một hành trình văn hóa đầy cảm xúc, tái hiện chân thực cuộc đời của một sĩ tử thời xưa. Ngay từ những bước chân đầu tiên qua cổng chính, du khách đã thực sự nhập vai, cùng đồng hành với người học trò từ thủa ấu thơ nơi trường làng, trải qua những năm tháng dùi mài kinh sử tại Quốc Tử Giám, cho đến kỳ thi đình và khoảnh khắc vinh quy bái tổ rạng rỡ.
Sức hấp dẫn của hành trình này chính là sự giao thoa nhuần nhuyễn giữa di sản và công nghệ. Du khách không chỉ quan sát mà còn được tương tác trực tiếp thông qua các ứng dụng trí tuệ nhân tạo như "Cụ rùa AI", trải nghiệm thực tế ảo, hay tham gia vẽ tranh di sản và đắm mình trong không gian lớp học thầy đồ xưa. Điểm nhấn rực rỡ nhất chính là màn trình diễn nghệ thuật dân gian kết hợp cùng công nghệ 3D Mapping với chủ đề "Tinh hoa đạo học". Chính sự cộng hưởng của âm thanh, ánh sáng và công nghệ hiện đại đã thổi hồn vào từng hiện vật, khiến câu chuyện lịch sử tại Văn Miếu trở nên sinh động, hấp dẫn và chạm đến cảm xúc của khách tham quan một cách tự nhiên nhất.
Phóng viên: Một điều rất được quan tâm hiện nay là “biến di sản thành tài sản”. Theo ông, tour đêm Văn Miếu đã góp phần hiện thực hóa điều đó như thế nào?
Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu: Câu nói "di sản trở thành tài sản" có thể hiểu theo nhiều tầng nghĩa. Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, giá trị này không chỉ dừng lại ở những con số định lượng về kinh tế, mà còn là khối tài sản vô hình, vô giá: đó là nguồn năng lượng tích cực và đời sống tinh thần mà di sản bồi đắp cho công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Dù chưa thể thống kê chi tiết toàn bộ giá trị kinh tế trực tiếp từ chương trình trải nghiệm đêm, nhưng hiệu quả về mặt thương hiệu và vị thế của Văn Miếu trong thời gian qua là bước tiến không thể phủ nhận. Chính sức hút từ "đặc sản" đêm đã tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, kéo du khách đến với di sản đông đảo vào cả ban ngày lẫn ban đêm. Sự gia tăng đột biến lượng khách trong hai năm gần đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho thấy: Khi di sản được đầu tư đúng tầm, nó không chỉ là báu vật của quá khứ mà đã thực sự trở thành nguồn tài sản bền vững, đóng góp trực tiếp vào sức sống và giá trị kinh tế của Thủ đô.
Phóng viên: Trong thời gian tới, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có kế hoạch gì để tiếp tục phát triển và nâng tầm các sản phẩm như tour đêm này?
Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu: Chương trình trải nghiệm đêm là nỗ lực tâm huyết của tập thể đơn vị quản lý Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Dù vẫn còn những điểm cần hoàn thiện, chúng tôi luôn kiên định mục tiêu duy trì và không ngừng đổi mới chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị và đề án phát triển kinh tế đêm của Thủ đô, chúng tôi xác định ba mũi nhọn trọng tâm trong thời gian tới:
Thứ nhất là hoàn thiện và làm phong phú nội dung. Điểm nhấn quan trọng trong năm nay chính là việc ra mắt bộ phim "Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên". Đây là công trình ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, hứa hẹn mang đến góc nhìn sâu sắc hơn về lịch sử giáo dục dân tộc.
Thứ hai là chuẩn hóa công tác vận hành. Chúng tôi tập trung cải thiện mọi khâu từ tiếp đón đến phục vụ, đảm bảo tính chuyên nghiệp và sự hài lòng cao nhất cho du khách.
Thứ ba là đa dạng hóa hình thức tương tác. Chúng tôi sẽ tăng cường các hoạt động trải nghiệm thực tế để du khách không chỉ xem mà còn được "sống" cùng di sản.
Đặc biệt, chương trình sẽ mở rộng không gian kết nối từ Hồ Văn, vườn Giám đến khu Nội tự. Sự liên kết này giúp du khách có một hành trình trải nghiệm toàn diện và đa sắc màu trong suốt không gian di sản, thay vì chỉ bó hẹp trong một khu vực duy nhất như hiện nay.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Khoa Quản lý văn hóa nghệ thuật, Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, phối hợp với các nghệ sĩ tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề “Phát huy giá trị lịch sử - văn hóa trong nghệ thuật biểu diễn đương đại”. Không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ, nghệ thuật biểu diễn còn góp phần làm mới di sản bằng cách kết hợp giữa yếu tố truyền thống và tinh thần sáng tạo hiện đại.
Bản sắc Việt luôn là mạch nguồn ươm mầm sáng tạo, và mạch nguồn ấy sẽ chỉ thực sự được khai phá khi đội ngũ làm nghề đầu tư đúng hướng, lao động nghiêm túc. Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Chuyên trách Ủy ban Văn hóa – Xã hội của Quốc hội xoay quanh nội dung này.
Trong dòng chảy hơn nghìn năm lịch sử, Hà Nội đã tích lũy một kho tàng di sản đồ sộ. Tuy nhiên, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và hội nhập sâu rộng, câu hỏi đặt ra không chỉ là bảo tồn, mà còn là làm thế nào để những di sản ấy thực sự trở thành “tài sản” – nguồn lực phục vụ phát triển bền vững của Thủ đô.
Đưa di sản trở thành sản phẩm văn hóa sáng tạo không chỉ là một xu hướng, mà đang trở thành một hướng đi tất yếu để di sản “sống” trong đời sống hiện đại. Khi di sản được chuyển hóa thành sản phẩm văn hóa sáng tạo, nó không chỉ mang giá trị tinh thần mà còn tạo ra giá trị kinh tế và xây dựng thương hiệu cho Thủ đô.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
