Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có một đề xuất thu hút sự quan tâm của dư luận: Bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS - hay quen gọi là bằng tốt nghiệp lớp 9. Vậy, không cấp bằng, liệu học sinh có được học tiếp không? Có bị thiệt thòi gì không?
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS và chuyển sang hình thức xác nhận hoàn thành chương trình là một bước đi tất yếu. Không chỉ để tinh gọn thủ tục, mà còn để tiệm cận với thông lệ quốc tế.
Thể chế hóa chủ trương phân cấp quản lý giáo dục, giao quyền xác nhận cho hiệu trưởng nhà trường thay vì cấp tỉnh hay bộ;
Tinh gọn bộ máy, giảm thủ tục, bỏ bớt một khâu hành chính vốn tiêu tốn nhiều chi phí;
Phù hợp với bản chất của phổ cập THCS, bởi đây không phải là cấp đào tạo có đầu ra bằng cấp mà là chương trình nền tảng;
Tiệm cận thông lệ quốc tế - nơi nhiều quốc gia không cấp bằng tốt nghiệp lớp 9 mà sử dụng hồ sơ học tập để định hướng học sinh;
Không ảnh hưởng quyền lợi học sinh: việc xác nhận hoàn thành chương trình vẫn có giá trị pháp lý để học tiếp, học nghề hoặc chuyển cấp.
Nhiều người hoàn toàn đồng tình với đề xuất này.
Thứ nhất, hãy nhìn vào thực tế: bằng tốt nghiệp THCS hiện nay gần như không phải là điều kiện bắt buộc để học sinh tiếp tục học lên THPT, trung cấp hay học nghề. Trên thực tế, học sinh chỉ cần hoàn thành chương trình học, có kết quả học tập và hạnh kiểm đạt yêu cầu, là đủ điều kiện xét tuyển. Việc yêu cầu nộp lại bản gốc bằng tốt nghiệp lớp 9 rất hiếm gặp, thậm chí trong nhiều năm gần đây, gần như không còn là quy trình bắt buộc trong tuyển sinh. Nói cách khác, tấm bằng này tồn tại nhiều hơn vì thói quen, chứ không vì chức năng thực tế trong quản lý hay tuyển sinh.
Thứ hai, việc bỏ bằng sẽ giúp giảm áp lực thi cử, đồng thời là cơ hội để ngành giáo dục tập trung xây dựng hệ thống đánh giá năng lực học sinh qua cả quá trình. Việc học sẽ không còn bị bó hẹp trong kỳ thi cuối cấp để lấy bằng, mà là một hành trình tích lũy toàn diện, được phản ánh trong hồ sơ học tập: bao gồm điểm số, kỹ năng đạt được, mức độ tiến bộ và định hướng phát triển cá nhân. Đây mới là căn cứ đáng tin cậy cho việc tuyển sinh hoặc phân luồng sau THCS. Hơn nữa, điều này còn giúp giáo viên thay đổi phương pháp giảng dạy: từ dạy để thi sang dạy để học sinh thực sự hiểu và phát triển.
Thứ ba, xét về góc độ quản trị, việc in ấn, cấp phát, đóng dấu và lưu trữ phôi bằng là cả một quy trình hành chính tiêu tốn nhân lực, vật lực và thời gian. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc thay thế bằng giấy bằng xác nhận điện tử là bước đi hợp lý và tiết kiệm. Một cú click tra cứu hồ sơ học sinh sẽ thay cho nhiều thủ tục rườm rà, giảm tải áp lực cho cả nhà trường lẫn cơ quan quản lý.
Ở các quốc gia trên thế giới, việc bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS không phải là điều mới mẻ. Tại Phần Lan, Hà Lan, Canada hay Úc - những nước có hệ thống giáo dục tiên tiến, học sinh không nhận bằng sau bậc cơ sở. Các trường cấp học tiếp theo không xét bằng, mà dựa vào hồ sơ học tập, kết quả rèn luyện, thậm chí phỏng vấn trực tiếp để đánh giá năng lực, định hướng học tiếp hoặc lựa chọn nghề nghiệp.
Tại Úc, sau lớp 9, học sinh có thể chuyển sang các lộ trình khác nhau: học nghề, học thực hành tại doanh nghiệp, hoặc học theo mô hình tích lũy tín chỉ cá nhân. Đây là minh chứng rõ ràng rằng: không có bằng không đồng nghĩa với mất cơ hội - nếu hệ thống giáo dục đủ tin cậy và minh bạch. Lộ trình học không cứng nhắc, không buộc phải thông qua tấm bằng trung gian. Đây cũng là cách để người học thoát ra khỏi vùng an toàn của mình và có sự chọn lựa cơ hội phát triển theo đúng khả năng học tập của mình từ sớm.
Bộ Giáo dục & Đào tạo đã khẳng định: việc bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS và thay bằng xác nhận hoàn thành chương trình hoàn toàn không ảnh hưởng đến việc chuyển cấp hay học tiếp mà là cách để làm cho việc học bớt hình thức, sát thực tế hơn. Và nếu làm đúng, chúng ta sẽ không “bớt đi” điều gì, mà sẽ “thêm được” rất nhiều: thêm sự linh hoạt, thêm sự công bằng và thêm cơ hội cho mỗi học sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề xuất Quốc hội dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi nội dung: Học sinh tốt nghiệp cấp 2 chỉ cần hiệu trưởng xác nhận thay vì cấp bằng. Sự thay đổi này phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp và xu thế quốc tế.
Phụ huynh, học sinh lưu ý, việc lựa chọn trường THPT cần dựa trên năng lực, kết quả điểm khảo sát của học sinh, điểm chuẩn những năm gần đây của các trường THPT mong muốn.
Nhiều học sinh lớp 9 hiện nay lựa chọn không tham gia vào kỳ thi lớp 10, thay vào đó học nghề để đạt đúng nguyện vọng và năng lực.
Gần đây, trên MXH xuất hiện những cộng đồng mang tên “Con ghét bố mẹ”, “Hội những người ghét cha mẹ”, thu hút số lượng thành viên rất lớn. Chỉ riêng tên gọi cũng đủ khiến nhiều người lớn đặt câu hỏi: Vì sao con cái lại có thể có những cảm xúc tiêu cực với chính cha mẹ mình? Nhưng để hiểu hiện tượng này, có lẽ cần nhìn sâu hơn vào những câu chuyện được chia sẻ phía sau một cái tên gây chú ý.
Đặt trong tầm nhìn phát triển đô thị 100 năm, Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch, với trọng tâm là xây dựng nền tảng dữ liệu liên ngành và hệ thống thông tin không gian tích hợp. Đây được xem là bước đi cần thiết, phù hợp với xu thế quản trị đô thị hiện đại, vừa nâng cao hiệu quả quản lý hiện tại, vừa tạo nền tảng cho các định hướng phát triển dài hạn của thành phố.
Theo Nghị định 61, từ ngày 1/4/2026, người dân có thể gửi phản ánh vi phạm giao thông trực tiếp trên ứng dụng VNeID. Việc mở thêm một kênh tiếp nhận chính thức, tận dụng nền tảng số sẵn có, trước hết cần được nhìn nhận như một bước tiến đáng hoan nghênh trong quản lý giao thông đô thị.
Thông tin xe bán tải bị cấm vào nội đô giờ cao điểm tại Hà Nội những ngày qua đã làm dấy lên không ít băn khoăn trong dư luận, đặc biệt với những người đang sử dụng phương tiện này như một chiếc xe gia đình.
Sau đại dịch COVID-19, làm việc tại nhà – hay làm việc từ xa – đã không còn là một giải pháp tình thế, mà dần trở thành một lựa chọn quen thuộc với nhiều doanh nghiệp và người lao động. Và trong bối cảnh hiện nay, khi câu chuyện an ninh năng lượng toàn cầu đang trở nên căng thẳng hơn, mô hình này lại một lần nữa được nhắc đến, nhưng với một lý do rất khác: tiết kiệm năng lượng.
Hà Nội vừa công bố chương trình phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030 với quy mô hơn 36.000 tỷ đồng, bao gồm hơn 1.000 dự án. Trong đó, đáng chú ý là kế hoạch xây dựng nhà hát thành phố khoảng 2.000 tỷ đồng trên đường Võ Thị Sáu, nghiên cứu công trình biểu tượng khoảng 1.000 tỷ đồng ở Bắc Cầu, mở rộng không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám và xây dựng trung tâm văn hóa quy mô lớn dọc trục sông Hồng.
