Bỏ cấp huyện: Kỹ lưỡng trong chọn lựa nhân sự cấp xã

Việc sáp nhập tỉnh, không tổ chức cấp huyện sẽ giúp giảm bớt sự cồng kềnh trong hệ thống hành chính, đồng thời hình thành mô hình quản trị tinh gọn, linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay. Theo đó, 2/3 nhiệm vụ của cấp huyện sẽ được chuyển giao về cấp xã. Điều này đòi hỏi công tác chọn lựa nhân sự lãnh đạo cấp xã phải hết sức cẩn trọng.

Hà Nội hiện có 370 thủ tục hành chính cấp huyện và 124 thủ tục hành chính cấp xã. Trong đề án chính phủ trình, 1/3 nhiệm vụ của huyện chuyển lên tỉnh, 2/3 chuyển xuống xã, trong đó có các thủ tục hành chính phức tạp như đất đai, an sinh xã hội, giáo dục, y tế. Như vậy, cấp xã lúc này sẽ giải quyết khoảng 374 thủ tục hành chính. Sắp tới sau khi sáp nhập, dân số mỗi xã, phường dự kiến sẽ tăng lên đáng kể.

PGS.TS. Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng: “Việc quản lý một số lượng dân cư lớn hơn trước đòi hỏi rất cao với các đồng chí chịu trách nhiệm lãnh đạo đơn vị của mình. Điều đó cũng đòi hỏi nhiều sự cân nhắc vì không thể để một đồng chí lãnh đạo một tỉnh, một thành phố lớn trực tiếp quản lý các xã, vậy quy mô của các xã sẽ như thế nào? Do đó, những vấn đề trên cần sự nghiên cứu kỹ lưỡng".

Cả nước hiện đang có 10.035 đơn vị cấp xã. Sau khi xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, dự kiến quy mô chỉ còn khoảng 2.000 xã. Lúc đó, mỗi xã sẽ gần như là một huyện nhỏ. Việc thực hiện các chính sách của Trung ương, của tỉnh đều từ cấp xã, do vậy, bộ máy và điều kiện để cấp xã thực hiện được là vấn đề cần tính đến.

Theo ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng - Ban Tổ chức Trung ương: “Cán bộ ở cấp xã ngoài nắm được điểm chung ra thì lại phải rất cụ thể, rất thiết thực và phải rất đa năng. Tức là có thể làm một việc nhưng lại phải am hiểu rộng bởi ở cấp xã thường xuyên phát sinh những vấn đề rất mới".

Việc tinh gọn bộ máy chính quyền địa phương theo hướng không tổ chức cấp huyện là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, tạo điều kiện cho chính quyền địa phương hoạt động chủ động, hiệu lực, phục vụ tốt nhất lợi ích của nhân dân. Để công tác quản lý được hiệu quả, trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, mọi hoạt động quản lý sẽ dần thực hiện trên môi trường số.

Đại biểu Trương Xuân Cừ - Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội nêu quan điểm: “Chúng ta đã có những phương tiện hết sức hiện đại về công nghệ, về truyền thông thông tin và chúng ta đã chuyển đổi số rồi thì tất cả những điều đấy là một thực tiễn".

80% các nước trên thế giới hiện đang duy trì bộ máy ba cấp là quốc gia - tỉnh/thành rồi đến cấp xã/phường. Điều này cho thấy đây là xu hướng đúng đắn, phù hợp với nhu cầu và bối cảnh phát triển. Việc không tiếp tục tổ chức cấp huyện nếu được thực hiện tốt sẽ giúp giảm bớt sự cồng kềnh trong hệ thống hành chính Nhà nước, qua đó tạo ra một mô hình hành chính tinh gọn, linh hoạt và hiệu năng, hiệu quả.