Bước đi chiến lược của Luật Thủ đô (sửa đổi)

Những thay đổi này không chỉ là cơ hội, mà còn là trách nhiệm lớn lao đối với chính quyền thành phố, trong việc thực thi và giám sát các chính sách phát triển bền vững.

Tại kỳ họp, trong các phiên thảo luận, các đại biểu bày tỏ đồng thuận cao về việc cần thiết phải có những cơ chế “vượt trội, đặc thù” cho Hà Nội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này là một bước đi chiến lược nhằm thiết lập một mô hình thể chế phát triển mới. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, từ tư duy "quản lý" chuyển sang tư duy "kiến tạo phát triển". Theo đó, ba nguyên tắc lớn khi sửa luật là: Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; Được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; Được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này trao cho thành phố Hà Nội 192 thẩm quyền, trong đó có 50 thẩm quyền kế thừa từ Luật Thủ đô cũ và Nghị quyết số 258 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô; đặc biệt có 85 thẩm quyền mới chưa có trong quy định của pháp luật hiện hành.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân - Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, dự thảo đã thể chế hóa định hướng lớn của Trung ương tại Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Tinh thần phân cấp, phân quyền gần như toàn diện trong hầu hết lĩnh vực - ngoại trừ quốc phòng, an ninh và đối ngoại, là một bước tiến quan trọng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu ý kiến: "Trên thế giới, phần lớn các quốc gia chỉ có một thủ đô nên thể chế cũng rất đặc biệt, đặc thù và vượt trội. Thủ đô là trung tâm đầu não chính trị, hành chính của quốc gia. Vì vậy, Hà Nội cần một cơ chế rất đặc biệt, đặc thù để Thủ đô - trái tim của nước ta, Thành phố vì hòa bình, an toàn nhất, an ninh nhất, xanh, sạch, đẹp, thông minh, hiện đại, hạ tầng giao thông thuận lợi, nhiều cây xanh và thông thoáng".

Đại biểu Tạ Văn Hạ - Đoàn Đà Nẵng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc phân quyền, đồng thời yêu cầu phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ: "Cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi bộ máy cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu, xây dựng chính sách pháp luật đòi hỏi đội ngũ này phải có kinh nghiệm, phải có trình độ và có tư duy tương xứng, và có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Thứ hai thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, đảm bảo công khai, minh bạch, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Thứ ba cần làm rõ cơ chế đánh giá, tổng kết thí điểm đảm bảo các chính sách được triển khai có kiểm soát, có sơ kết, có tổng kết, kịp thời hoàn thiện và nhân rộng mô hình cho phù hợp".

Đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn Hà Nội) đồng tình với việc phân quyền trong phê duyệt quy hoạch, trao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND thành phố, giúp rút ngắn thủ tục và tăng tính chủ động.

Đại biểu Trần Việt Anh bày tỏ sự tin tưởng và hy vọng, những quy định phân quyền mạnh mẽ, rõ ràng đi kèm với cơ chế kiểm soát minh bạch như trong dự thảo Thủ đô Hà Nội sẽ tháo gỡ được những điểm nghẽn về thể chế quy hoạch, từ đó kiến tạo không gian phát triển mới, vươn mình trở thành đô thị văn hiến, văn minh, hiện đại, xứng tầm là trái tim của cả nước.

Luật Thủ đô (sửa đổi) đã xây dựng một hệ thống cơ chế đặc thù đủ mạnh và linh hoạt, giúp Hà Nội bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Từ phân quyền, tự chủ quy hoạch đến các cơ chế thử nghiệm, tất cả đều hướng đến mục tiêu chung: trao quyền thực chất để Hà Nội phát triển xứng tầm với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của đất nước. Khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua, sẽ là bước đột phá quan trọng trong sự nghiệp phát triển của Thủ đô, giúp thành phố tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt sự phát triển của cả nước.