Cây me bên hiên nhà người K’Ho

Trong ký ức của mỗi người luôn có một loài cây gắn với tuổi thơ. Có thể là cây bàng trước cổng trường, cây cau sau vườn nhà, hay một tán cây đứng lặng lẽ nơi đầu ngõ. Với người K’Ho, loài cây ấy mang một cái tên rất đỗi quen thuộc - cây me.

Cây me bên hiên nhà người K’Ho

Không phô trương, không ồn ào, cây me đứng bên hiên nhà như một người bạn hiền, âm thầm chứng kiến bao đổi thay của đời sống bản làng.

Ở vùng đất của người K’Ho, dường như chẳng có ngôi nhà nào thiếu bóng cây me. Cây đứng đó, bền bỉ qua năm tháng, dáng mảnh khảnh, tán lá nhỏ li ti, dịu dàng mà vững chãi. Mỗi sớm, khi sương còn giăng mỏng trên triền đồi, lá me khép nép ướt đẫm hơi sương. Chỉ đến lúc mặt trời thức dậy sau dãy núi xa, tán lá mới mở ra, rung nhẹ trong gió, như một lời chào ngày mới hiền lành.

Bên những mái nhà lợp tôn đã ngả màu thời gian, cạnh hàng rào tre hay những viên đá xếp thô mộc, cây me rợp bóng. Dưới tán lá ấy, người già lặng lẽ đan gùi, phụ nữ phơi cà phê, lũ trẻ chơi chuyền, còn gà mẹ dẫn đàn con bới đất tìm mồi. Cây me, theo cách rất tự nhiên, trở thành trung tâm của đời sống làng - nơi nhịp sống chậm rãi trôi qua từng ngày.

Rồi đến mùa quả. Những cành me trĩu nặng, lủng lẳng từng chùm nâu ngọt mắt. Gió đi qua, cả tán cây xào xạc như tiếng cười trẻ nhỏ. Mùi chua dìu dịu của me non theo gió lan khắp xóm, len qua hàng rào, vờn quanh bếp lửa đang đỏ than. Lũ trẻ chẳng thể ngồi yên. Chúng gọi nhau, tụm năm tụm ba dưới gốc me, đứa trước đứa sau trèo lên cành. Tiếng cười vang cả triền đồi. Có đứa nhanh tay hái được chùm quả, có đứa tuột tay rơi xuống, để lại tiếng “á” ngắn ngủi rồi tan vào tràng cười rộn rã. Có đứa về nhà chỉ còn một chiếc dép, chiếc kia mắc lại trên vòm lá, đong đưa như một lời trêu ghẹo vô tư. Người lớn đi qua chỉ cười xòa, biết ngay là của tụi nhỏ trèo me.

Buổi trưa, nắng lên cao, bóng me trải dài che mát cả mái hiên. Những người mẹ ngồi quạt nan, miệng cười hiền, mắt vẫn dõi theo lũ con đang cắn me chua đến nhăn mặt. Vị chua ban đầu khiến chúng xuýt xoa, nhưng chỉ một lát sau đã thành thích thú. Có lẽ, vị me cũng giống như tuổi thơ - nửa chua nửa ngọt, vừa khiến ta nhăn mặt, vừa khiến ta nhớ mãi.

Người K’Ho vẫn giữ thói quen hái me đem phơi khô, cất trong chum. Mùa mưa, me khô được nấu canh chua với cá suối. Vị chua thanh hòa cùng hương khói bếp tạo nên một mùi vị rất riêng, không thể lẫn. Những trái me nhỏ bé, tưởng chừng bình thường, lại âm thầm giữ lấy hồn núi rừng, giữ lại vị của quê hương.

Cây me còn là nơi neo giữ ký ức. Dưới gốc me đầu làng, có những lời yêu từng được ngỏ, có những bàn tay từng nắm chặt đi qua mùa nắng hạn. Có người từng ngồi lặng im nhìn khói lam chiều bay lên, nghe tiếng cồng chiêng vọng xa mà lòng bâng khuâng. Rồi khi phải rời làng đi xa, chỉ cần một lần trở lại, vừa thấy bóng me nghiêng trong nắng, tim đã chợt mềm đi như gặp lại một người thân.

Mùa thay lá, lá me vàng rơi từng chùm nhỏ, nhẹ như tơ. Hiên nhà phủ lên một màu vàng nhạt, yên bình đến lạ. Bước qua thảm lá ấy, người ta như nghe được tiếng thì thầm của đất trời, của thời gian chảy chậm. Những đứa trẻ ngày nào nay đã lớn, đi học, đi làm nơi xa. Nhưng mỗi lần Tết đến, trở về bản, chúng lại chạy ra gốc me, ngước nhìn tán cây như chào lại người bạn cũ của tuổi thơ.

Giữa phố thị ồn ào, đôi khi bắt gặp một hàng me ven đường, lá vàng rơi nhẹ trong gió. Và chỉ trong khoảnh khắc ấy thôi, cả một miền ký ức bất chợt ùa về. Nhớ tiếng cười trong veo ngày cũ, nhớ chiếc dép năm xưa còn mắc lại trên cành, nhớ mùi khói bếp chiều loang trong ánh hoàng hôn. Để rồi chợt hiểu, đi bao xa, lòng người vẫn hướng về bóng cây me quê nhà - nơi tuổi thơ còn đọng lại trong từng giọt nắng.

Cây me của người K’Ho không chỉ là một loài cây. Đó là một phần linh hồn của bản làng. Dưới tán lá hiền hòa ấy, bao thế hệ đã lớn lên, trưởng thành và bước đi. Còn cây me vẫn đứng đó, lặng lẽ, bền bỉ, làm chứng nhân cho một đời sống giản dị, ấm áp và đầy yêu thương.

Rồi mai này, khi những đứa trẻ hôm nay trưởng thành, trở về, biết đâu chúng sẽ kể cho con mình nghe rằng: Ngày xưa, bên hiên nhà ta, có một cây me cao lắm… và ba, hay mẹ, từng gửi lại một chiếc dép trên cành.

Thuỵ

Tin liên quan

Nước me hạt dẻo

Nước me hạt dẻo

Ẩm thực

Nước me với vị chua thanh giúp cải thiện hàm lượng cholesterol xấu trong cơ thể và chống oxy hóa.

Quà của mùa thu

Quà của mùa thu

Home App

Sáng ra đã nghe hơi sương vương ướt trán, hình như thu đã về. Qua một mùa hè nóng bức, thu về đất trời có phần dịu mát hơn, đêm ngủ bớt nồng hanh, gần sáng đã phải đắp chăn vì lạnh. Thu về không chỉ mang theo bao kỷ niệm mà còn tặng cho người những món quà của mùa thu.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời