Chủ động phòng dịch mùa hè, ngăn ngừa lây nhiễm chéo

Để có cái nhìn rõ hơn về tình hình dịch bệnh tại Thủ đô cũng như các biện pháp ứng phó hiện nay, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với TS.BS Đào Hữu Thân, Trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội.

Phóng viên: Thưa ông, tình hình dịch bệnh tại Hà Nội hiện nay đang diễn biến như thế nào?

TS.BS Đào Hữu Thân: Thời điểm hiện tại, địa bàn Hà Nội đang ghi nhận sự lưu hành song song của nhiều loại dịch bệnh như: cúm, sởi, rubella, thủy đậu, thậm chí cả Covid-19, ho gà và tay chân miệng. Chúng tôi liên tục ghi nhận các ca mắc tản phát, rải rác; tuy nhiên, đôi khi vẫn xuất hiện những ổ dịch cục bộ trong lớp học hoặc tại các công xưởng, xí nghiệp với số lượng người mắc lớn.

Tình hình dịch bệnh tại Thủ đô đang diễn biến rất phức tạp do đặc thù giao lưu, đi lại thuận tiện, dẫn đến nguy cơ xâm nhập các dịch bệnh lạ từ nước ngoài. Điển hình như Covid-19 trước đây hoàn toàn là bệnh xâm nhập; hay như bệnh bại liệt, dù Việt Nam đã thanh toán từ nhiều năm nay nhưng trên thế giới vẫn còn mầm bệnh, do đó, chúng ta vẫn đối mặt với nguy cơ tái xuất hiện nếu có nguồn lây từ nước ngoài di chuyển vào nội địa.

Hiện nay là giai đoạn cao điểm của các dịch bệnh phổ biến, rất dễ bùng phát thành những ổ dịch nhỏ có tính chất đồng thời. Đáng lo ngại là đa số các ca bệnh đều khó xác định chính xác nguồn lây ban đầu, tạo nên áp lực lớn cho công tác kiểm soát và phòng chống dịch bệnh trên diện rộng.

Phóng viên: Theo số liệu mới đây nhất của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, hiện Thành phố vẫn ghi nhận sự gia tăng ở một số loại bệnh, trong đó có cả những loại bệnh đã có vaccine phòng ngừa. Vậy ông đánh giá như thế nào về điều này?

TS.BS Đào Hữu Thân: Hầu hết các trường hợp trẻ mắc bệnh mà chúng tôi ghi nhận đều chưa được tiêm chủng. Khi trao đổi với gia đình, có rất nhiều lý do được đưa ra: nhiều phụ huynh vì quá bận rộn nên chưa sắp xếp được thời gian đưa con đi tiêm; số khác lại chịu ảnh hưởng từ những thông tin tiêu cực trên mạng xã hội nên lo ngại vaccine ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Sự ngần ngại và chủ quan này đã dẫn đến những ca mắc bệnh rất đáng tiếc trong thời gian vừa qua.

Đây là bài học đắt giá mà chúng tôi muốn cảnh báo đến người dân, đặc biệt là các bậc phụ huynh: tuyệt đối không được vì mải mê công việc hay tâm lý chủ quan mà bỏ lỡ việc tiêm chủng cho con. Chúng ta cần đưa trẻ đi tiêm đúng lịch và đủ liều để phòng ngừa các dịch bệnh, nhất là các bệnh lây qua đường hô hấp. Đối với những dịch bệnh chưa có vaccine, phụ huynh cần hết sức lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh khác theo đúng khuyến cáo của cơ quan y tế.

Phóng viên: CDC Hà Nội đã và đang triển khai những phương án cụ thể nào để giám sát, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh tại cộng đồng cũng như trong trường học? Ông đánh giá như thế nào về vai trò của 126 xã, phường và sự phối hợp liên ngành trong phòng, chống dịch bệnh?

TS.BS Đào Hữu Thân: Tình hình dịch bệnh hiện nay đang diễn biến hết sức đa dạng và phức tạp với sự lưu hành song song của nhiều loại bệnh, cùng với đó là nguy cơ từ các dịch bệnh xâm nhập và dịch bệnh mới phát sinh. Khó khăn lớn nhất chính là việc duy trì thành quả chống dịch; chúng ta có thể kiểm soát tốt bệnh sởi hay bại liệt ở thời điểm hiện tại, nhưng thách thức nằm ở việc bảo vệ thành quả đó trong nhiều năm tới trước những biến đổi không ngừng của mầm bệnh. Do đó, các lực lượng chức năng tuyệt đối không được chủ quan và phải luôn có các biện pháp ứng phó linh hoạt, phù hợp.

Hà Nội là địa bàn giao lưu quốc tế trọng điểm, nhạy cảm và phức tạp hơn các địa phương khác. Để chủ động phòng chống dịch, chúng tôi đã tham mưu và Thành phố đã chỉ đạo sát sao việc xây dựng kế hoạch, chuẩn bị đầy đủ nguồn nhân lực chuyên môn cùng trang thiết bị máy móc theo phương châm "4 tại chỗ". Trong đó, chính quyền cơ sở đóng vai trò hạt nhân, kết hợp cùng sự phối hợp liên ngành nhịp nhàng để khống chế dịch bệnh ngay từ cơ sở.

Bên cạnh đó, Thành phố tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tiêm chủng. Một chủ trương quan trọng đang được triển khai là rà soát tiền sử tiêm chủng của toàn bộ trẻ em chuẩn bị vào mầm non và lớp 1. Nếu phát hiện trẻ chưa tiêm chủng đầy đủ, các em sẽ được tiêm bù các mũi vaccine miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Hà Nội cam kết duy trì hoạt động này thường xuyên trong những năm tới nhằm bảo vệ tối đa khối cảm nhiễm, ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.