Chưa giao án 20 năm tù cho tòa khu vực

Giải trình tại phiên thảo luận, Chánh án TAND tối cao Lê Minh Trí cho rằng cần chờ quá trình đồng bộ năng lực của trình độ cán bộ thẩm phán.

Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân quy định tòa án tổ chức làm 3 cấp gồm: TAND khu vực, TAND cấp tỉnh và TAND tối cao. Về quyền hạn, Dự thảo Luật tăng quyền cho TAND khu vực để giải quyết tất cả các vụ việc dân sự, hành chính theo thủ tục sơ thẩm và xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự có hình phạt dưới 20 năm tù. Các đại biểu cho rằng, cần tiếp tục phân cấp cả các vụ án hình sự có hình phạt tù trên 20 năm cho tòa khu vực.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) nêu ý kiến, nếu thực hiện cải cách bộ máy một cách triệt để, cần phân quyền hoàn toàn cho tòa án khu vực xét xử tất cả các vụ án hình sự, để tòa cấp tỉnh chỉ còn nhiệm vụ xét xử phúc thẩm. Khi đó, ba tòa phúc thẩm cấp cao hiện tại sẽ không còn cần thiết.

Sau sắp xếp, cả nước sẽ có 355 tòa khu vực thay vì 693 tòa cấp huyện như hiện nay. Với khối lượng công việc tăng lên, chất lượng xét xử có tương ứng không là điều khiến đại biểu đặt câu hỏi. Đại biểu Nguyễn Thanh Sang cho rằng, giao tòa án khu vực xét xử vụ án hình sự có khung hình phạt đến 20 năm là thỏa đáng.

Đại biểu Nguyễn Thanh Sang (TP.HCM) cho rằng, việc giữ lại các vụ án có khung hình phạt trên 20 năm tại cấp tỉnh là hợp lý, bởi đây là những án nghiêm trọng, liên quan trực tiếp đến quyền sống của con người.

Giải trình trước Quốc hội, chánh án TAND tối cao Lê Minh Trí cho biết, trước khi xây dựng dự thảo, Đảng ủy TAND tối cao đã xây dựng đề án, lấy ý kiến các địa phương, bộ ngành để báo cáo cấp có thẩm quyền thông qua. Mô hình tổ chức tòa án cần có lộ trình để đồng bộ với cơ quan tố tụng khác, phù hợp với năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ thẩm phán hiện nay. Vì thế, tuy giao hết về cho tòa án khu vực nhưng còn tỷ lệ án trên 20 năm, chung thân, tử hình nằm ở cấp tỉnh.

Ông Lê Minh Trí, Chánh án TAND tối cao nhấn mạnh:"Ở một số nơi vùng sâu, vùng xa, tòa khu vực dù có thành lập và tăng cường nhân lực thế nào thì trước mắt không thể đáp ứng, an tâm được với mức án trên 20 năm tù, chung thân, tử hình".

Chánh án TAND tối cao khẳng định tiếp thu các ý kiến đại biểu đóng góp, nhưng một số nội dung nếu mong muốn tuyệt đối sẽ cao hơn khả năng của hiện tại, do vậy cần có lộ trình. Khi đồng bộ thì trở về mô hình lý tưởng, tức sơ thẩm một cấp, phúc thẩm một cấp và giám đốc thẩm, tái thẩm thuộc TAND tối cao.