'Cội nguồn' - tinh hoa gỗ lũa tôn vinh hồn cốt dân tộc

Tác phẩm “Cội nguồn” mang hình tượng con thuyền dân tộc, kết nối huyền thoại Lạc Long Quân - Âu Cơ với hiện thực lịch sử, từ đó truyền tải thông điệp đại đoàn kết của 54 dân tộc Việt Nam. Từ miền núi phía Bắc tới cao nguyên và miền Nam, mỗi dân tộc đều được khắc họa sống động, hòa chung trên một thân gỗ hướng về tương lai. Điểm nhấn đặc biệt là hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, kết nối truyền thuyết với lịch sử, khắc sâu tinh thần "kết đoàn là sức mạnh".

Ông Chu Văn Ân - Công ty Cổ phần Chu Gia Trác Mộc (Hà Nội) chia sẻ: "Trong suốt cuộc đời làm nghề, việc hoàn thiện một tác phẩm điêu khắc có quy mô đồ sộ với chiều dài 9m, cao 4,5m, rộng 2m và trọng lượng lên tới hàng chục tấn là một dấu ấn rực rỡ. Đặc biệt, khi tác phẩm được chế tác từ chất liệu gỗ lũa trai vàng quý hiếm, tôi cảm thấy vô cùng hãnh diện và tự hào. Đây không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là tinh hoa hội tụ từ sức lực và trí tuệ của hàng chục nghệ nhân lành nghề từ cả ba miền đất nước. Chúng tôi đã cùng nhau làm việc miệt mài, xuyên suốt ngày đêm trong một thời gian dài để tạo nên một kiệt tác tâm huyết, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc".

Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô đồ sộ, “Cội nguồn” còn chạm tới cảm xúc người xem bằng chiều sâu văn hóa và tinh thần dân tộc. Hình tượng con thuyền lớn vươn mình giữa non nước là biểu trưng cho hành trình dựng nước và giữ nước, cho khát vọng đoàn kết, trường tồn của cộng đồng các dân tộc Việt Nam trên dải đất hình chữ S.

KTS Nguyễn Kiên Trung - Chuyên gia nghiên cứu và ứng dụng dịch học cho kiến trúc xây dựng đánh giá: "Tác phẩm là sự kết tinh của những biểu tượng văn hóa và triết học cổ đại: hình tượng 'bọc trăm trứng' không chỉ gợi nhắc nguồn gốc nòi giống mà còn đại diện cho tổng số sinh thành trong Hà Đồ và Lạc Thư. Kết hợp với đó là chiếc trống đồng - một phiên bản nghệ thuật của Thiên Thiên Bát Quái - minh chứng cho tầm vóc trí tuệ vĩ đại của cha ông. Thông qua đó, tác phẩm truyền tải thông điệp rằng: chỉ khi con người trở về với bản ngã, thấu hiểu chính mình bằng trực giác bản năng, họ mới có thể thông suốt được quy luật của vạn vật và đất trời. Sự tự nhận thức ấy chính là gốc rễ của mọi sự tồn tại và đó cũng là lý do tác phẩm mang tên 'Cội nguồn'".

Tiến sĩ sử học Đinh Công Vĩ - Viện nghiên cứu Hán Nôm cho biết: "Tác phẩm không chỉ là một hiện vật điêu khắc đơn thuần mà là bản anh hùng ca phản ánh trọn vẹn tiến trình văn hiến ngàn năm của dân tộc: từ huyền thoại khởi thủy của Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ, cho đến hơi thở của thời đại ngày nay. Ẩn sau đó là triết lý 'Dĩ bất biến, ứng vạn biến' đầy sâu sắc. Tính 'Bất biến' nằm ở bản chất gỗ lũa, thứ chất liệu đã can trường vượt qua sự tàn phá của thời gian và côn trùng để 'trơ gan cùng tuế nguyệt', khẳng định sức sống trường tồn của văn hóa dân tộc. Trong khi đó, tính 'Biến' lại được hình tượng hóa qua hình dáng con thuyền đang vươn mình ra biển lớn, phản ánh tinh thần đổi mới và sự thích nghi của nền văn minh lúa nước - một nền văn minh vốn dĩ luôn gắn bó mật thiết với mạch nguồn của sông và biển".

Mỗi thớ gỗ lũa, mỗi đường nét chạm khắc đều kể một câu chuyện về lịch sử, nét văn hoá đặc trưng vùng miền, con người Việt Nam cần cù, sáng tạo, bền bỉ trước những thử thách khắc nghiệt của thời gian. Từ cội nguồn truyền thống, những giá trị tinh hoa ấy đang tiếp tục được gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.