Nghệ nhân Hà Nội: Nét khắc thời gian
Người Hà NộiNghệ nhân Nguyễn Viết Dũng sinh ra ở làng nghề Sơn Đồng (Hoài Đức, Hà Nội), được theo chân cha chạm khắc đồ thờ từ khi còn thơ ấu, qua đó bị hấp dẫn và ấn tượng với những họa tiết hoa văn cổ.
Tác phẩm non bộ gỗ lũa "Cội nguồn" của nghệ nhân Chu Văn Ân (Chu Gia Trác Mộc) đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là tác phẩm điêu khắc tạo hình non bộ bằng gỗ lũa lớn nhất Việt Nam.
Tác phẩm “Cội nguồn” mang hình tượng con thuyền dân tộc, kết nối huyền thoại Lạc Long Quân - Âu Cơ với hiện thực lịch sử, từ đó truyền tải thông điệp đại đoàn kết của 54 dân tộc Việt Nam. Từ miền núi phía Bắc tới cao nguyên và miền Nam, mỗi dân tộc đều được khắc họa sống động, hòa chung trên một thân gỗ hướng về tương lai. Điểm nhấn đặc biệt là hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, kết nối truyền thuyết với lịch sử, khắc sâu tinh thần "kết đoàn là sức mạnh".
Ông Chu Văn Ân - Công ty Cổ phần Chu Gia Trác Mộc (Hà Nội) chia sẻ: "Trong suốt cuộc đời làm nghề, việc hoàn thiện một tác phẩm điêu khắc có quy mô đồ sộ với chiều dài 9m, cao 4,5m, rộng 2m và trọng lượng lên tới hàng chục tấn là một dấu ấn rực rỡ. Đặc biệt, khi tác phẩm được chế tác từ chất liệu gỗ lũa trai vàng quý hiếm, tôi cảm thấy vô cùng hãnh diện và tự hào. Đây không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là tinh hoa hội tụ từ sức lực và trí tuệ của hàng chục nghệ nhân lành nghề từ cả ba miền đất nước. Chúng tôi đã cùng nhau làm việc miệt mài, xuyên suốt ngày đêm trong một thời gian dài để tạo nên một kiệt tác tâm huyết, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc".
Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô đồ sộ, “Cội nguồn” còn chạm tới cảm xúc người xem bằng chiều sâu văn hóa và tinh thần dân tộc. Hình tượng con thuyền lớn vươn mình giữa non nước là biểu trưng cho hành trình dựng nước và giữ nước, cho khát vọng đoàn kết, trường tồn của cộng đồng các dân tộc Việt Nam trên dải đất hình chữ S.
KTS Nguyễn Kiên Trung - Chuyên gia nghiên cứu và ứng dụng dịch học cho kiến trúc xây dựng đánh giá: "Tác phẩm là sự kết tinh của những biểu tượng văn hóa và triết học cổ đại: hình tượng 'bọc trăm trứng' không chỉ gợi nhắc nguồn gốc nòi giống mà còn đại diện cho tổng số sinh thành trong Hà Đồ và Lạc Thư. Kết hợp với đó là chiếc trống đồng - một phiên bản nghệ thuật của Thiên Thiên Bát Quái - minh chứng cho tầm vóc trí tuệ vĩ đại của cha ông. Thông qua đó, tác phẩm truyền tải thông điệp rằng: chỉ khi con người trở về với bản ngã, thấu hiểu chính mình bằng trực giác bản năng, họ mới có thể thông suốt được quy luật của vạn vật và đất trời. Sự tự nhận thức ấy chính là gốc rễ của mọi sự tồn tại và đó cũng là lý do tác phẩm mang tên 'Cội nguồn'".
Tiến sĩ sử học Đinh Công Vĩ - Viện nghiên cứu Hán Nôm cho biết: "Tác phẩm không chỉ là một hiện vật điêu khắc đơn thuần mà là bản anh hùng ca phản ánh trọn vẹn tiến trình văn hiến ngàn năm của dân tộc: từ huyền thoại khởi thủy của Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ, cho đến hơi thở của thời đại ngày nay. Ẩn sau đó là triết lý 'Dĩ bất biến, ứng vạn biến' đầy sâu sắc. Tính 'Bất biến' nằm ở bản chất gỗ lũa, thứ chất liệu đã can trường vượt qua sự tàn phá của thời gian và côn trùng để 'trơ gan cùng tuế nguyệt', khẳng định sức sống trường tồn của văn hóa dân tộc. Trong khi đó, tính 'Biến' lại được hình tượng hóa qua hình dáng con thuyền đang vươn mình ra biển lớn, phản ánh tinh thần đổi mới và sự thích nghi của nền văn minh lúa nước - một nền văn minh vốn dĩ luôn gắn bó mật thiết với mạch nguồn của sông và biển".
Mỗi thớ gỗ lũa, mỗi đường nét chạm khắc đều kể một câu chuyện về lịch sử, nét văn hoá đặc trưng vùng miền, con người Việt Nam cần cù, sáng tạo, bền bỉ trước những thử thách khắc nghiệt của thời gian. Từ cội nguồn truyền thống, những giá trị tinh hoa ấy đang tiếp tục được gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Nghệ nhân Nguyễn Viết Dũng sinh ra ở làng nghề Sơn Đồng (Hoài Đức, Hà Nội), được theo chân cha chạm khắc đồ thờ từ khi còn thơ ấu, qua đó bị hấp dẫn và ấn tượng với những họa tiết hoa văn cổ.
Họa sĩ Phạm Sinh, người đã khẳng định dấu ấn qua các công trình điêu khắc quy mô lớn và chuỗi triển lãm hội họa đầy cá tính suốt hơn một thập kỷ, tiếp tục mang đến một thử nghiệm mới đầy mới lạ trong triển lãm cá nhân "Mật Mã S".
Giữa nhịp sống hối hả của những ngày cận Tết, một không gian nghệ thuật mang đậm hơi thở Tây Bắc mang tên "Mã đáo thảnh thơi" bất ngờ hiện diện ngay lòng Thủ đô hiện đại.
Tại Đền Ứng Thiên, Hà Nội, một công trình điêu khắc tâm linh đặc biệt vừa được trao chứng nhận Kỷ lục Việt Nam, đó là Tượng Ngọc Hoàng Thượng đế bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam. Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô, công trình còn mang giá trị đặc sắc về nghệ thuật tạo tác và văn hóa tín ngưỡng truyền thống của người Việt.
Với tác phẩm sắp đặt âm thanh mang tên “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu, tòa tháp hơn 130 năm tuổi đang được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hoàn toàn mới. Ở đó, những âm thanh bí ẩn của thế giới côn trùng hòa quyện cùng ánh sáng và kiến trúc cổ, đưa công chúng bước vào một hành trình khám phá đầy bất ngờ.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã mở ra không gian gặp gỡ giữa các nền văn hóa, nơi những nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia có cơ hội khám phá di sản, chất liệu truyền thống và nhịp sống của Thủ đô bằng góc nhìn sáng tạo riêng.
Sáng 18/11, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, giới thiệu những câu chuyện tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình thủy chung, son sắt của các chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Tháp nước Hàng Đậu trở thành điểm hẹn nghệ thuật với tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn ca”. Không gian di sản trăm tuổi được đánh thức bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới lạ, thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là giới trẻ đến trải nghiệm.
Giữa dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc, Cổ Loa – vùng đất gắn liền với kinh đô Âu Lạc dưới thời An Dương Vương – vẫn lưu giữ những dấu tích đặc biệt về buổi đầu dựng nước và giữ nước. Không chỉ là một kinh đô cổ với hệ thống thành lũy độc đáo, Cổ Loa còn là nơi hội tụ những thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng, phản ánh trí tuệ, sức sáng tạo và khát vọng tự chủ của người Việt cổ. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, sáng 18/11, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức triển lãm với chủ đề “Khu di tích Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng”.