Rắn là biểu tượng đa nghĩa, đa diện trong văn hóa Việt Nam, phổ biến nhất là biểu tượng linh thiêng trong tôn giáo, có khi được nhắc tới là một loài không mấy thân thiện, thậm chí là con vật gây nguy hiểm cho con người. Tuy vậy, đối với nhiều nghệ sĩ đương đại, đón năm mới Ất Tỵ, việc thể hiện hình tượng rắn - con giáp năm nay - trong các tác phẩm mỹ thuật, điêu khắc đã mang đến nhiều điều thú vị.
Những ý nghĩa về biểu tượng của rắn xuất phát từ chính nét đặc trưng của loài vật này như cách di chuyển khéo léo, nhẹ nhàng, nhanh nhẹn của chúng. Hình ảnh rắn lột da tượng trưng cho sự tái sinh và đổi mới liên tục. Trong khi nọc độc của rắn lại liên tưởng đến những mặt xấu của con người. Với các hoạ sĩ, nghệ nhân lại tìm thấy ở con vật này nhiều điều thú vị.
Với nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát (xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây), trong các sáng tác điêu khắc sơn mài chào đón xuân Ất Tỵ, anh khai thác vẻ đẹp riêng của hình tượng rắn. Nổi bật trên nền đá ong là hình tượng rắn uốn lượn, được khắc họa bằng lớp sơn mài bóng mượt, rực rỡ. Những họa tiết vàng son, màu đỏ, đen và cánh gián đặc trưng của sơn mài truyền thống biểu thị sự thịnh vượng và may mắn. Các chi tiết vảy rắn được vẽ tỉ mỉ, tựa như dòng chảy liên tục của cuộc sống, đồng thời gợi cảm giác về sự uyển chuyển, linh hoạt trong mọi tình huống.
Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chia sẻ: "Hình tượng rắn mang lại cho tôi rất nhiểu cảm xúc, đặc biệt là trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước. Bộ sưu tập mới nhất của tôi có 45 hình tượng độc bản rắn kết hợp với đá ong. Đây cũng là con số gắn với năm 2045 - đích đến của dân tộc chúng ta trong kỷ nguyên vươn mình. Tất cả hình tượng rắn đều cuộn mình, vươn lên thể hiện khát vọng sinh sôi, sức sống mãnh liệt của đất nước. Những hình tượng rắn này được tôi thể hiện bằng chất liệu sơn mài trên gỗ mít, được tạo hình phù hợp với nội thất hiện đại ngày nay".
Đón xuân Ất Tỵ năm nay, nhiều nghệ sỹ đã tìm cảm hứng sáng tạo từ hình tượng rắn để cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật mừng xuân thấm đẫm tinh thần văn hóa dân tộc mà không kém phần hiện đại, hội nhập.
Mỗi con giáp không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn ẩn chứa những câu chuyện, cảm xúc và hy vọng của người Việt trong năm mới. Sự kết nối giữa nghệ thuật hiện đại và truyền thống làm cho những giá trị văn hóa của dân tộc luôn sống động trong từng tác phẩm nghệ thuật chào năm mới, trong đó có nhiều sáng tác của giới trẻ. Các hoạ sĩ, nghệ sĩ, nghệ nhân qua những sáng tác mới đều muốn lan toả tình yêu cuộc sống, niềm tin và hi vọng vào năm mới tốt lành.
Năm mới 2025 có ý nghĩa đặc biệt và tầm quan trọng sâu sắc với đất nước, con người Việt Nam. Năm 2025 là năm cuối cùng trước khi đất nước ta khởi hành bước vào kỷ nguyên phát triển mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm mới Ất Tỵ sẽ là năm bản lề cho một thời kỳ phát triển thịnh vượng mới của đất nước.
Tết Nguyên đán là dịp lễ đánh dấu thời khắc giao mùa, khép lại những bộn bề của năm cũ, mở ra một chu kỳ thời gian mới, một sự khởi đầu mới với bao niềm tin và hy vọng một năm mới an lành và may mắn. Vui xuân đón Tết là một nét văn hóa đặc sắc của người dân Việt Nam với nhiều giá trị văn hóa tinh thần sâu sắc.
Hoàng thành Thăng Long lưu giữ những báu vật của 52 triều vua xuyên suốt 13 thế kỷ. Mỗi bảo vật đó là một mảnh ghép trong bức tranh sống động về lịch sử, văn hóa, kiến trúc của kinh thành xưa.
Những bản sắc của Tết cổ truyền sẽ được tái hiện tại Hoàng thành Thăng Long, thể hiện một Hà Nội cổ kính, truyền thống và thanh lịch.
Đường hoa Nguyễn Huệ phục vụ người dân và du khách tại TP.HCM dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 đã hoàn thành, sẵn sàng khoe hương sắc đón mừng năm mới.
Từ khoá
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
