Tò he – món đồ chơi dân gian mộc mạc của làng quê Việt đã trở thành một phần ký ức tinh thần của nhiều thế hệ. Qua đôi bàn tay khéo léo và đầy tâm huyết của các nghệ nhân, những khối bột nặn tưởng chừng vô tri được “thổi hồn”, hóa thành những hình tượng sinh động, rực rỡ sắc màu và giàu giá trị nghệ thuật.
Ngày nay, các hoạt động trải nghiệm nặn tò he không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống mà còn lan tỏa nét đẹp văn hoá dân gian đến thế hệ trẻ.
Tò he được tạo nên từ bột gạo nếp, gạo tẻ, nhào kỹ và luộc chín theo bí quyết riêng của nghệ nhân, linh hoạt theo từng mùa trong năm. Bột sau đó được nhuộm màu hoàn toàn từ nguyên liệu thiên nhiên như gấc, lá trầu, nhọ nồi hay các loại rau củ, tạo nên sắc màu tươi tắn, an toàn và bền đẹp.
Trải qua nhiều công đoạn công phu, những khối bột mộc mạc dần “hoá thân” thành các sản phẩm dân gian bóng mượt, sinh động. Gắn bó với nghề hơn 20 năm, nghệ nhân Đặng Văn Hậu là một trong những gương mặt trẻ bền bỉ gìn giữ và làm mới nghề nặn tò he, đồng thời mở ra nhiều cách tiếp cận sáng tạo để đưa tò he đến gần hơn với thế hệ trẻ hôm nay.
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu (Làng nghề tò he Xuân La, Hà Nội) chia sẻ: "Trong lúc gìn giữ nghề truyền thống, chúng tôi may mắn phục hồi được những kỹ thuật bị thất truyền. May mắn hơn nữa là chúng tôi giúp điều đó quay lại cuộc sống và có sức lan tỏa. Đây là một niềm vui và hạnh phúc đối với chúng tôi. Chúng tôi luôn mong muốn thế hệ trẻ tiếp nối nghề."
Vừa qua, “Tò Heritage – Chuyện nghề tò he” nằm trong Chuỗi hoạt động văn hoá truyền thống với chủ đề "Mã đáo thảnh thơi" đã được tổ chức tại Hà Nội, thu hút đông đảo các bạn nhỏ tham gia.
Chuỗi hoạt động văn hoá truyền thống chính là cầu nối trong hành trình đưa nghệ thuật dân gian đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, thông qua các buổi talkshow, workshop trải nghiệm và những màn trình diễn trực tiếp sống động. Tò he không chỉ là một món đồ chơi dân gian, mà còn là miền ký ức tuổi thơ, là một lát cắt văn hoá gắn với bao thế hệ người Việt.
Ông Đặng Văn Khương – Phó Chủ nhiệm CLB Tò he Xuân La cho biết: "Truyền thống tò he làm nên nét đẹp văn hóa. Thời xưa, kinh tế không được như bây giờ nên các cô, các ông, các bà thường làm tò he từ một cân gạo đổi được thành năm cân gạo. Bản thân tôi cũng là một thành viên trong làng và yêu nghề, được thừa kế di sản của các cụ để lại nên tôi vẫn duy trì đến bây giờ."
Từ những nắm bột nhỏ bé, qua đôi bàn tay khéo léo và lặng lẽ của các nghệ nhân, hồn cốt của nghệ thuật tò he vẫn được gìn giữ và tiếp nối như một nét đẹp văn hoá truyền thống không để phai mờ theo năm tháng.
Vào mỗi dịp cuối tuần, tại không gian phố đi bộ hồ Gươm, những sạp tò he của những nghệ nhân làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên lại trở thành một điểm nhấn văn hóa dân gian độc đáo, thu hút sự quan tâm của rất nhiều người dân Hà Nội và du khách. Khi được trải nghiệm tự tay làm ra những con giống ngộ nghĩnh, bất kỳ ai, đặc biệt là các em nhỏ đều cảm thấy rất hào hứng, thích thú.
Làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với nghề nặn tò he truyền thống hơn 300 năm tuổi. Từ bột gạo và màu tự nhiên của lá trầu, củ nghệ, những sản phẩm tò he mang hồn quê, ký ức tuổi thơ và tình yêu nghệ thuật dân gian.
Triển lãm chuyên đề “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là hoạt động ý nghĩa nhân dịp đón xuân mới Bính Ngọ 2026.
Từ khoá
Miến dong làng So (xã Hưng Đạo) từ lâu đã là thương hiệu OCOP nổi tiếng, gắn liền với những câu chuyện lịch sử ngàn năm và là sinh kế bền vững của người dân địa phương.
Ở làng khảm trai Chuôn Ngọ, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội, nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ những người thợ bền bỉ gắn bó với từng đường cưa, nét đục và kỹ thuật khảm xà cừ tinh xảo. Trong số đó, nghệ nhân Nguyễn Thanh Tuấn, với gần nửa thế kỷ gắn bó và rèn luyện đặc biệt với kỹ thuật khảm truyền thần. Thế nhưng, hành trình tìm người trẻ nối nghiệp để giữ lửa nghề truyền thống vẫn là một bài toán trăn trở của anh.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km, làng gốm cổ Kim Lan nằm cạnh trung tâm gốm sứ sôi động Bát Tràng đến nay vẫn giữ được vẻ bình lặng và nét đẹp truyền thống riêng. Trải qua nhiều biến đổi của thời gian, những người thợ, người nghệ nhân nơi đây vẫn ngày ngày bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.
Ứng dụng khoa học công nghệ đang mở ra những hướng sản xuất mới trong nông nghiệp Hà Nội, giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, phát triển những sản phẩm có giá trị kinh tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhiều cơ sở đã chú trọng đầu tư chế biến, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Tối 23/10, tại sân vận động Vạn Điểm, xã Phú Xuyên, Lễ hội vinh danh làng nghề xã Phú Xuyên và Tuần lễ quảng bá nông sản – đặc sản vùng miền Hà Nội năm 2026 đã chính thức khai mạc. Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong dự lễ khai mạc.
Không chỉ dừng lại ở một nghề thủ công đòi hỏi sự kiên nhẫn và sáng tạo, làm gốm đang trở thành trải nghiệm văn hóa "hút" giới trẻ Hà Nội. Việc tự tay biến khối đất sét thô sơ thành sản phẩm mang dấu ấn cá nhân mang đến góc nhìn mới mẻ về nét nghề truyền thống giữa lòng đô thị.
