Tháng 12 mang gió hanh hao lên cao nguyên, se lạnh phủ triền đồi. Giữa sắc trời mơ màng, loài hoa vàng rực bừng sáng, gợi ấm áp và đánh thức ký ức những mối tình cũ còn ở lại.
Những ngày cuối năm, tôi trở lại cao nguyên, khi màn sương còn quấn quanh khe núi, những vạt nắng đầu tiên rơi xuống trên con đường đất đỏ bazan, làm lòng tôi bỗng se sắt về một thời đã xa.
Mười năm kể từ lần cuối tôi và em đứng ở nơi này nhìn dã quỳ bừng sáng như một lời hứa giữa mùa đông. Cảnh cũ mà người đã đi xa…
Năm ấy, tôi và em đã có những ngày tháng sống ở mảnh đất này, ngày ngày đi qua con dốc phủ đầy hoa. Em bảo: Dã quỳ chỉ nở khi gió lạnh về, nhưng chính vì vậy mà nó mới đẹp. Nó không sợ gió, không sợ sương, chỉ biết sống hết mình cho một mùa ngắn ngủi. Em cười, đôi mắt long lanh như ánh nắng len qua làn sương mỏng. Khoảnh khắc đẹp nhất có lẽ là khi ta sống thật lòng, không toan tính, không chờ đợi điều gì ngoài phút giây rực rỡ.
Thời gian trôi không đợi ai. Cuộc đời nhiều ngã rẽ, mang chúng tôi đi về hai hướng khác biệt. Tôi xuống phố, còn em chọn ở lại. Mỗi mùa đông đến rồi đi, mỗi lần nhìn sắc vàng ấy, tôi lại nhớ đến em… nhớ nụ cười trong trẻo giữa mây trời cao nguyên.
Nhấm nháp ly cà phê đen nhỏ chậm rãi, mông lung nhìn về phía xa xăm, tôi chợt nhớ đến truyền thuyết của dã quỳ - một mối tình đẹp của nàng H’limh và chàng K’lang. Ngày ngày chàng vào rừng săn bắn, nàng ở nhà xe sợi dệt chăn. Đêm về họ đốt lửa múa hát, sống những ngày tháng hạnh phúc. Hai người yêu nhau tha thiết, nhưng cuối cùng bị chết dưới mũi tên tẩm độc của kẻ thù. Nơi K’lang và H’limh ngã xuống có một loài hoa mọc lên… và nhân gian gọi đó là hoa dã quỳ. Từ đó, loài hoa dã quỳ được coi là biểu tượng của lòng thủy chung son sắt.
Cứ mỗi độ cuối thu đầu đông, dã quỳ lại trổ bông vàng rực, bông hoa nhiều cánh, vươn cao thẳng tắp, tràn đầy sức sống. Hoa dã quỳ không quý phái như hồng, không thanh cao như cúc. Nó lớn lên giữa đất bazan khô cằn, hoang dại, mạnh mẽ, đầy sức sống. Càng khắc nghiệt, càng rực rỡ. Có lẽ con người cũng vậy. Chỉ khi đi qua những ngày gió mưa, ta mới hiểu giá trị của nắng vàng.
Tôi thích nhìn dã quỳ sáng sớm. Dưới ánh mặt trời vừa hé, những cánh hoa nhỏ run rẩy, hứng từng giọt sương còn đọng lại. Mỗi giọt sương long lanh như viên ngọc, phản chiếu cả bầu trời cao nguyên. Đó là khoảnh khắc tôi thấy rõ nhất vẻ đẹp của sự sống mộc mạc, chân thành, không phô trương nhưng vẫn khiến lòng người thổn thức.
Tôi gọi dã quỳ là hoa của hy vọng. Bởi giữa mùa đông, giữa cái se sắt lạnh dã quỳ vẫn nở, vẫn rực rỡ sắc màu. Có lần tôi gặp một bà cụ gùi hàng đi chợ sớm về, trong chiếc gùi trên lưng là bó dã quỳ rực nắng. Cụ nhìn tôi cười nói “Cụ đưa nắng về nhà con ạ!”. Không chỉ sưởi ấm vạn vật thế gian, sắc nắng ẩn trong bông dã quỳ còn sưởi ấm lòng người giữa ngày đông giá rét.
Tôi chậm rãi bước trên con đường ngập hoa vàng ấy, thấy những em bé nô đùa trong trẻo giữa cao nguyên bát ngát. Miên man lặng nghe gió hát trên triền đồi... Mọi thứ như một bản nhạc mùa đông dịu dàng. Có thể em chẳng bao giờ trở lại, nhưng với tôi chỉ cần mỗi năm đông đến, dã quỳ lại nở là đủ để nhắc nhớ một thời, chúng ta từng trẻ, từng yêu, từng tin rằng hoa nở là vì mình đến. Dã quỳ không chỉ bừng sáng trong mùa đông lạnh. Nó bừng sáng trong những trái tim biết yêu và biết trân trọng cuộc đời này.
Và ở đâu đó, giữa gió, giữa nắng, em vẫn đang mỉm cười như mùa hoa năm ấy…
Anh Đức
Có những khoảnh khắc rất lạ kỳ: chỉ một sắc hoa, một hơi cà phê, hay một mảng sáng xuyên qua tán lá cũng đủ làm trái tim ta mềm đi sau những ngày dài mỏi mệt. Đôi khi, những điều nhỏ bé lại giúp ta nhận ra rằng, giữa đắng cay và rực rỡ, vẫn luôn có một điểm giao thoa dịu dàng để ta tìm lại bình yên của mình.
Hóa ra ai cũng giống ai… đều mong có một bàn tay níu mình lại giữa những ngày lạc lõng. Đều mong có một người để thương cho đúng cách, để không phải một mình ôm hết những buồn vui.
Tháng 12 về, mang theo những cơn gió lành lạnh lách qua những khe cửa, qua từng góc phố, đánh thức trong ta bao miền ký ức tưởng như đã ngủ yên từ rất lâu. Có những buổi sáng, khi ai đó khoác vội chiếc áo, bước ra đường trong hơi sương mỏng, bỗng một hồi ức cũ khẽ gõ cửa… để nhắc rằng mùa đông Hà Nội không chỉ có rét mướt, mà còn có rất nhiều thương yêu.
Tháng 12 bên khung cửa sổ… là khoảng lặng để ta nhìn lại mình, để hiểu rằng dù có những nỗi buồn riêng, ta vẫn đủ mạnh mẽ để bước tiếp. Và ngày mai rồi sẽ tươi sáng hơn.
Mỗi lần tháng 12 ghé về, người ta lại có cảm giác thời gian chậm đi - nhưng cũng chính lúc ấy, ta mới thấy mình chưa kịp với nhiều điều.
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
