Chiều 17/6, tại phiên thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã phát biểu, làm rõ một số nội dung liên quan đến sắp xếp cán bộ và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp – nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm.
Theo Bộ trưởng, khi tổ chức chính quyền hai cấp , đội ngũ cán bộ, công chức giữ vai trò then chốt, quyết định sự thành công của mô hình mới. Việc cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ này là yêu cầu bắt buộc để chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình quản trị phục vụ nhân dân.
“Cán bộ công chức, đặc biệt là cấp xã, cần đa năng, chuyên nghiệp, tư duy đổi mới, có kỹ năng công vụ chuẩn hóa, đạo đức trách nhiệm và tinh thần phục vụ tốt”, bà Trà nhấn mạnh. Mô hình mới đòi hỏi khối lượng công việc lớn hơn, trách nhiệm cao hơn nên rất cần đội ngũ đủ năng lực và tận tâm.
Năm nhóm giải pháp trọng tâm
Thứ nhất, các địa phương cần triển khai nghiêm túc chủ trương của Đảng, Nhà nước về tổ chức bộ máy, gắn với thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/7 tới. Hai đạo luật này được coi là nền tảng cải cách nền công vụ và nâng cao chất lượng nhân sự khu vực công.
Thứ hai, cần thực hiện đầy đủ, đồng bộ các chính sách để đảm bảo quyền lợi cho cán bộ, công chức bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính. Bộ trưởng cho biết, hệ thống các Nghị định như 167, 178, 179 hay mới đây là Nghị định 154 đã đưa ra nhiều chính sách “nhân văn, hợp lý và nổi trội”, trong đó có cả cơ chế thu hút nhân tài vào khu vực công. Các địa phương được đề nghị khẩn trương triển khai để xử lý các vướng mắc thực tiễn.
Thứ ba, Bộ Nội vụ đề cao việc làm tốt công tác tư tưởng, bởi “trong một bộ phận cán bộ công chức vẫn còn tâm tư”, khi cuộc cải cách về tổ chức bộ máy lần này là một cuộc cách mạng lớn, đòi hỏi sự hy sinh, cống hiến và chấp nhận thiệt thòi. “Đất nước đang rất cần sự đồng hành và trách nhiệm từ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức”, Bộ trưởng Trà nhấn mạnh.
Thứ tư, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là cấp xã. Các nghị định mới sẽ tiếp tục được ban hành để cụ thể hóa Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Cán bộ, công chức. Đối tượng ưu tiên bao gồm cán bộ là người dân tộc thiểu số và cán bộ nữ.
Đồng thời, Bộ trưởng Trà cũng yêu cầu xây dựng văn hóa công vụ, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo đánh giá cán bộ.
Vận hành chính quyền hai cấp: Địa phương phải chủ động
Ở nội dung thứ hai, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định: “Mục tiêu của mô hình chính quyền hai cấp là đổi mới quản trị quốc gia, quản trị địa phương, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và phục vụ tốt hơn”. Để đạt được điều đó, Bộ Nội vụ xác định năm giải pháp then chốt:
Một là, hoàn thiện hệ thống thể chế. Quốc hội đã khẩn trương sửa đổi các luật nền tảng, đặc biệt là Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Song song, Chính phủ đang xây dựng một “chùm nghị định lớn” liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền. Mới đây, hai ngày tập huấn về mô hình chính quyền hai cấp đã được tổ chức cho cả hệ thống chính trị. Kết quả bước đầu được đánh giá tích cực.
Hai là, phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng và quyết liệt. Quan điểm xuyên suốt là “địa phương quyết – địa phương làm – địa phương chịu trách nhiệm”.
Ba là, thúc đẩy quản trị số, hiện đại hóa hoạt động điều hành, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát.
Bốn là, tăng cường sự tham gia giám sát của người dân, phát huy vai trò phản biện của xã hội.
Năm là, chủ động xử lý mọi vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện mô hình mới. Bộ Nội vụ khẳng định sẽ luôn đồng hành cùng các địa phương, kịp thời tham mưu, hỗ trợ.
Cuộc cải cách chính quyền hai cấp được đánh giá là một trong những bước đi đột phá trong quản trị quốc gia giai đoạn mới. Để đi đến thành công, theo Bộ trưởng, yếu tố con người – đội ngũ cán bộ công chức – là nền tảng then chốt.
