Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 24/4, Fpt Online đã thông qua một quyết sách gây xôn xao: chia cổ tức năm 2024 bằng tiền mặt với tỷ lệ 100%, có nghĩa mỗi cổ đông nắm giữ một cổ phiếu FOC sẽ nhận về 10.000 đồng tiền mặt.
Ngay lập tức, thị trường đã có phản ứng. Giá cổ phiếu FOC tăng vọt hơn 10.000 đồng trong hai phiên giao dịch kế tiếp, chạm mốc 80.000 đồng/cổ phiếu. Sự kiện làm dấy lên một câu hỏi quen thuộc, đặc biệt trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động: Liệu đầu tư để nhận cổ tức có phải là một chiến lược "dễ ăn"?
Cổ tức bằng tiền mặt tạo cảm giác an toàn, một dòng tiền thực tế chảy vào túi nhà đầu tư. Chúng ta cần nhìn kỹ hơn vào con số của FPT Online. Để nhận được 10.000 đồng cổ tức đó, nhà đầu tư phải bỏ ra 80.000 đồng để mua một cổ phiếu. Vậy, tỷ suất lợi nhuận thực tế trên khoản đầu tư này, còn gọi là tỷ suất cổ tức là bao nhiêu? Phép tính đơn giản: 10.000 đồng chia cho 80.000 đồng, kết quả là 12,5%.
12,5% chắc chắn là một mức sinh lời hấp dẫn, cao hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi ngân hàng hiện tại khoảng 5-6%. Tuy nhiên, khác xa con số 100% ban đầu gây ấn tượng mạnh.
Không phải công ty nào cũng có thể mang lại tỷ suất cổ tức thực tế cao như FPT Online. Những doanh nghiệp nổi tiếng với việc trả cổ tức tiền mặt cao và đều đặn thường là những công ty có nền tảng tốt, hoạt động kinh doanh ổn định. Điều này khiến cổ phiếu của họ được nhiều người săn đón, và giá cổ phiếu thường bị đẩy lên mức cao tương ứng.
Vậy còn trường hợp ngược lại? Cổ phiếu có tỷ lệ cổ tức cao ngất ngưởng, mà giá lại rẻ như cho? Có tồn tại, nhưng lại vướng phải một vấn đề khác: tính thanh khoản. Ví dụ như May Phan Thiết dự kiến trả cổ tức tiền mặt 100% (10.000 đồng/cổ phiếu) vào tháng 6 tới, trong khi giá cổ phiếu PTG của công ty chưa tới 1.000 đồng. Tỷ suất cổ tức tiềm năng là khổng lồ.
Như vậy, nếu bạn theo đuổi chiến lược đầu tư hưởng cổ tức cần phải chú ý những điều sau:
Một là, không nên chỉ nhìn vào tỷ lệ cổ tức (%) mà công ty công bố. Hãy luôn tự tính toán tỷ suất cổ tức thực tế bằng cách lấy số tiền cổ tức trên mỗi cổ phiếu chia cho giá thị trường hiện tại bạn phải bỏ ra. Đây là thước đo hiệu quả đầu tư thật sự.
Hai là, đầu tư cổ tức không phải là chiến lược thụ động. Nó đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng về sức khỏe tài chính, khả năng tạo dòng tiền và chính sách cổ tức bền vững của doanh nghiệp, cũng như định giá cổ phiếu. Việc "đãi cát tìm vàng" này tốn nhiều công sức và thời gian quan sát.
Ba là, cổ tức không phải là một lời hứa chắc chắn. Khác với lãi suất ngân hàng, việc chi trả cổ tức phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và ý chí của ban lãnh đạo mỗi năm. Công ty hoàn toàn có thể cắt giảm hoặc tạm dừng chia cổ tức nếu gặp khó khăn.
Nhìn chung, trên thị trường chứng khoán Việt Nam, phần đông nhà đầu tư vẫn tập trung vào việc kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá mua bán (capital gain) hơn là chiến lược nhận cổ tức dài hạn. Mặc dù cổ tức mang lại sự ổn định nhất định, việc biến nó thành một nguồn thu nhập hấp dẫn và bền vững không hề "dễ ăn". Nó đòi hỏi sự tỉnh táo, khả năng phân tích và một cái nhìn thực tế về mối quan hệ giữa cổ tức, giá cổ phiếu và rủi ro thị trường.
