Thành phố Hà Nội đang phát huy vốn di sản quý bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa để chuyển di sản thành tài sản, mang lại giá trị cao trong đời sống xã hội và phát triển công nghiệp văn hoá.
Nếu như lịch sử đã làm nên một Thăng Long kiêu hãnh trong truyền thống thì chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo hôm nay đang mở ra cho Hà Nội một hành trình mới - hành trình kiến tạo bản sắc trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và công nghệ hóa.
Hà Nội hôm nay đang bước vào thời kỳ của sáng tạo, hội nhập và bản lĩnh văn hóa. Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo không làm mất đi bản sắc, mà chính là phương tiện để di sản sống mãi, lan tỏa mạnh mẽ hơn, để văn hóa xưa gặp công nghệ nay, tạo nên sức sống mới cho Thăng Long - Hà Nội. Minh chứng rõ nhất là đã có nhiều sản phẩm văn hoá, du lịch ứng dụng công nghệ mới, góp phần phát triển công nghiệp văn hoá.
Ông Trương Quốc Toàn, Trợ lý Giám đốc Dự án Hợp tác Phát triển Đô thị Hà Nội – Île-de-France, cho biết: "Giai đoạn này là giai đoạn mà chúng ta có rất nhiều thế mạnh để giúp trải nghiệm của khách du lịch đa dạng hóa hơn. Bởi vì có những điều mà trong không gian thực thể không làm được, nhưng trong không gian số hóa thì chúng ta hoàn toàn có thể làm được."
Ngành văn hoá Thủ đô đã đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nhằm tìm ra giải pháp thiết thực để biến nguồn lực di sản văn hoá thành tài sản, góp phần tăng trưởng kinh tế của Thủ đô. Các chuyên gia văn hoá đến từ Viện Nghiên cứu Công nghiệp văn hóa, Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) và các cộng sự đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu, góp phần hỗ trợ thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thành phố sáng tạo ở Thủ đô Hà Nội.
GS.TS Hướng Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghiệp Văn hóa, Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc, cho biết: "Cần đặc biệt coi trọng việc chuyển hóa văn hóa truyền thống trong bối cảnh thời đại mới. Thứ hai, văn hóa cần được đời sống hóa. Văn hóa chỉ thực sự sống khi nó có thể nhìn thấy, sờ thấy và gắn với đời sống hàng ngày. Do đó, câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để văn hóa gắn kết được với ăn – ở – đi lại, với từng hoạt động sinh hoạt thường nhật của người dân? Thứ ba, phải đẩy mạnh số hóa và trí tuệ hóa. Cuối cùng, chúng ta cũng cần xây dựng năng lực quảng bá hình ảnh quốc tế, dựa trên tinh thần giao lưu và học hỏi giữa các nền văn minh. Trong lĩnh vực này, tôi cho rằng hai nước còn rất nhiều cơ hội để tăng cường trao đổi."
Theo các chuyên gia văn hoá, cần đặt sự phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa cũng như kinh tế - xã hội của Thủ đô, đồng thời gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam.
TS Trần Thị Thuỷ, Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, cho biết: "Bản chất của công nghiệp văn hóa chính là tính sáng tạo, làm cho di sản hay là giá trị di sản nào đó đi vào cuộc sống thường nhật bây giờ một cách tốt nhất."
Theo đề xuất của các chuyên gia, Hà Nội cần tiếp tục xây dựng các chương trình tập huấn cho địa phương, xã phường về cách thức khai thác di sản văn hóa để biến thành tài sản; nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đo lường đóng góp của các lĩnh vực trong ngành công nghiệp văn hóa; nghiên cứu xây dựng đồng bộ ngân hàng dữ liệu số hóa về di sản văn hóa.
Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh: Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Quốc tế năm 2025 không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm tinh hoa, mà còn là không gian giao lưu, chia sẻ, học hỏi và kết nối thương mại.
Lễ ký kết hợp tác vừa qua giữa Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Công ty Acecook Việt Nam và Báo Kinh tế và Đô thị đã hướng đến mục tiêu bảo vệ, quảng bá giới thiệu ẩm thực Hà Nội – di sản phở, phát triển công nghiệp văn hóa trong lĩnh vực ẩm thực.
55 năm xây dựng và trưởng thành là hành trình của Bảo tàng Hồ Chí Minh – nơi không ngừng khẳng định vị thế là một thiết chế văn hóa đặc biệt, lưu giữ toàn diện và đầy đủ nhất về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
