Đề xuất buộc lao động công ích khi vi phạm giao thông

Vi phạm giao thông từ lâu đã trở thành một trong những vấn đề nhức nhối của xã hội. Dù các chế tài xử phạt đã được quy định rõ ràng thậm chí tăng nặng, nhưng tình trạng tái phạm, coi thường luật giao thông vẫn diễn ra phổ biến tại nhiều địa phương.

Trước thực trạng đó, mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đã đề xuất áp dụng hình phạt lao động công ích như một biện pháp bổ sung, nhằm nâng cao tính răn đe và giáo dục đối với người vi phạm.

Phóng nhanh vượt ẩu, không đội mũ bảo hiểm, lấn làn, sau đó gây tai nạn cho người đi đường - những hành vi tưởng như nhỏ nhặt ấy lại đang góp phần không nhỏ vào tình trạng mất an toàn giao thông trên cả nước và thường xuyên tái phạm nhiều lần đặc ở độ tuổi thanh thiếu niên .

Trung tá Trịnh Phi Hùng - Cán bộ tổ công tác Y7/141 - Công an TP Hà Nội cho biết: “Khi lực lượng chức năng làm căng lên, các cháu chỉ để ý một thời gian thôi rồi sau đó tiếp tục tái diễn, bởi với việc xử lý các hành vi này với các cháu thanh thiếu niên, mức chế tài xử lý tương đối là nhẹ. Đầu tiên hình thức phạt tài chính chỉ có một nửa, thứ hai là không có hình thức răn đe để xử lý triệt để".

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận hàng nghìn vụ tai nạn giao thông, trong đó không ít vụ có nguyên nhân xuất phát từ sự chủ quan, xem nhẹ pháp luật của người tham gia giao thông.

Chính vì vậy, việc bổ sung hình phạt lao động công ích được cho là cần thiết. Bởi thực tế, việc tăng mức xử phạt theo Nghị định 168 vừa qua dù có hiệu quả răn đe, nhưng vẫn chứng kiến nhiều hành vi vi phạm. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng tùy mức độ hành vi phạm thì mới nên bổ sung hình phạt lao động công ích.

Ông Hoàng Phúc Nguyên ở quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) cho biết: “Tôi cho là nên thế để cho họ chừa, bổ sung hình phạt nhất là đối với bọn trẻ hay đi lạng lách đánh võng gây tai nạn thì sẽ cải thiện được tình hình giao thông".

Ông Phạm Văn Minh (tỉnh Ninh Bình) cho hay: “Nếu bổ sung nhắc nhở răn đe ở mức nặng thì được. Chứ nếu cứ vi phạm là cứ phạt nhẹ, tức là trong một khung nào đấy thôi thì không hiệu quả. Cần phải đánh vào ý thức là chủ yếu".

Trên thực tế, hình phạt lao động công ích đã được nhiều quốc gia như Singapore hay Nhật Bản áp dụng một cách hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính, bao gồm cả vi phạm giao thông. Điều này cho thấy tiềm năng áp dụng tại Việt Nam là hoàn toàn khả thi.

PGS.TS Phạm Hoàng Kiên - Giảng viên Trường Đại học Giao thông vận tải cho biết: “Nhiều nước khác đều tồn tại hai hình thức xử phạt song song, hình thức xử phạt tài chính và xử phạt bằng lao động công ích. Ưu điểm của hình thức phạt bằng lao động công ích là cho người ta cơ hội để tự mình sửa chữa những điều vi phạm. Ngoài ra còn là nâng cao ý thức của người vi phạm".

Theo các chuyên gia, hình phạt lao động công ích không chỉ mang tính răn đe, mà còn góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người vi phạm đối với cộng đồng. Thế nhưng để thực hiện được, thực sự phải có văn bản quy phạm pháp luật cụ thể.

PGS.TS Bùi Thị An - Nguyên Đại biểu Quốc hội - Ủy viên, Ủy ban KHCN và MT của Quốc hội cho biết: “Để áp dụng điều này, chúng ta cần phải sửa luật hoặc có văn bản bổ sung vì hiện nay chưa có quy định cụ thể đối với hình thức phạt lao động công ích. Còn trong Luật Hình sự thì có phạt lao động công ích nhưng chỉ áp dụng án treo nhưng luật giao thông là vi phạm hành chính thì bản chất hai vi phạm là khác nhau. Ngoài ra, tôi đề xuất cần thí điểm ở một mức độ nhỏ đã, nếu áp dụng thành công thì chúng ta mới áp dụng ửo phạm vu cao hơn ".

Đề xuất áp dụng hình phạt lao động công ích đối với người vi phạm giao thông là một bước đi mới, thể hiện sự quyết liệt trong nỗ lực kéo giảm tai nạn giao thông và xây dựng một văn hóa giao thông an toàn, văn minh. Tuy nhiên, để chính sách này đi vào thực tế, cần có những quy định cụ thể, phù hợp và đảm bảo tính khả thi trong quá trình triển khai.