Trong làn mưa xuân lất phất và cái lạnh dịu nhẹ của tiết trời đầu năm mới, người Hà Nội đi chợ đầu xuân như một thói quen thân thương đã có từ lâu đời.
Không chỉ để mua bán, chợ đầu năm còn là nơi gửi gắm niềm tin, ước mong may mắn và bình an cho cả một năm mới, trở thành một nét đẹp văn hóa giản dị mà đậm đà bản sắc của người Hà Nội.
Gắn bó với mảnh đất Hà Nội hơn 40 năm nay, bà Phan Thị Hồng đã quen với từng góc phố, con đường và cả những nếp sinh hoạt rất riêng của người Tràng An. Trong dòng chảy của thời gian, có một thói quen vẫn được bà gìn giữ qua năm tháng, ngày đầu xuân năm mới, bà lại đi chợ đầu năm. Với bà, đó không chỉ là một chuyến đi mua sắm đơn thuần, mà còn là cách để cảm nhận không khí xuân, cầu mong may mắn và giữ gìn một nét đẹp truyền thống của người Hà Nội.
Bà Phan Thị Hồng chia sẻ: “Với tôi, đi chợ đầu năm không đơn thuần là mua sắm mà là để cảm nhận trọn vẹn không khí xuân. Đó cũng là cách tôi cầu mong một năm mới may mắn, bình an cho gia đình. Đi chợ đầu năm còn là một nét đẹp truyền thống của người Hà Nội – giản dị mà tinh tế, được gìn giữ qua nhiều thế hệ như một phần ký ức và văn hóa của Thủ đô.”
Chợ đầu năm không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là nơi gặp gỡ, chuyện trò. Một câu chào đầu năm, chúc nhau năm mới sức khỏe, bình an. Những câu chào tưởng chừng giản dị ấy lại góp phần giữ gìn nếp sống thanh lịch, nghĩa tình của người Hà Nội. Bạn Nguyễn Huyền Trang, phường Tây Hồ chia sẻ: Với niềm tin và hy vọng vào một năm mới bình an, bạn đi chợ đầu năm để mua một cành đào nhỏ hay đơn giản là bó hoa tươi, mong mang sắc xuân và sinh khí mới về nhà, với ước nguyện cầu mong một năm mới may mắn, bình an: “Đối với tôi, đi chợ đầu năm là một thói quen nhỏ nhưng mang nhiều ý nghĩa. Tôi thích tự tay chọn mua một cành đào nhỏ hay một bó hoa tươi để mang sắc xuân về nhà. Khi cắm những cành hoa ấy lên, tôi cảm nhận được không khí Tết vẫn còn vẹn nguyên, ấm áp và đầy hy vọng. Đó cũng là cách tôi gửi gắm những ước nguyện cho một năm mới may mắn, bình an và nhiều điều tốt đẹp sẽ đến với gia đình mình.”
Chợ đầu năm ở Hà Nội không ồn ào, vội vã như những phiên chợ cuối năm tất bật sắm sửa. Khi đất trời vừa sang xuân, tiết trời còn phảng phất cái lạnh dịu nhẹ, xen lẫn những hạt mưa xuân, người Hà Nội đi chợ đầu năm với tâm thế thong dong, nhẹ nhàng, bởi “đi chợ lấy may” chứ không đặt nặng chuyện mua nhiều hay ít. Điều đặc biệt ở chợ đầu năm của người Hà Nội là cách mua bán rất “có tình”. Người mua không quá mặc cả, người bán cũng vui vẻ, niềm nở. Một lời chúc đầu năm, một nụ cười thân thiện đôi khi còn quý hơn cả món hàng được trao tay. Bà Hoàng Thị Hạnh một tiểu thương ở chợ Hà Đông tin rằng mở hàng đầu năm suôn sẻ, vui vẻ thì cả năm sẽ thuận lợi, hanh thông: "Với tôi phiên chợ đầu năm dù bận rộn chuẩn bị hàng hóa từ sớm, nhưng rất háo hức vì tin rằng ‘mở hàng’ suôn sẻ thì cả năm sẽ thuận lợi. Tôi chỉ mong những ngày đầu năm được đông khách, mua may bán đắt, để việc làm ăn hanh thông, gia đình ấm no. Không chỉ là chuyện buôn bán, đi chợ đầu năm còn là dịp để chúng tôi gửi gắm hy vọng về một năm mới nhiều sức khỏe, bình an và thật nhiều niềm vui.”
Chợ đầu năm ở Hà Nội không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là nơi gặp gỡ, chuyện trò. Với chị Đào Thị Thanh Hoa, phường Đống Đa, điều đọng lại sâu sắc nhất trong những phiên chợ đầu năm không chỉ là sắc hoa, hương Tết mà còn là những lời chào hỏi thân tình giữa người với người. Chỉ một câu chúc năm mới, một nụ cười trao nhau nơi chợ sớm cũng đủ làm ấm lòng, thể hiện rõ nét sự thanh lịch, nhã nhặn và nghĩa tình – những giá trị văn hóa đẹp đẽ đã trở thành nét riêng của người Hà Nội.
"Đi chợ đầu năm với tôi không chỉ là để mua sắm, mà còn là dịp để cảm nhận trọn vẹn không khí xuân đang lan tỏa khắp nơi. Bước vào chợ, nghe những lời chào hỏi thân tình, những câu chúc năm mới an khang, may mắn, tôi thấy lòng mình ấm lại. Ai cũng niềm nở, vui vẻ hơn thường ngày, để bắt đầu một năm mới đầy hy vọng. Chính những khoảnh khắc giản dị ấy làm cho phiên chợ đầu năm trở nên đặc biệt và đáng nhớ", chị Hoa cho hay.
Giữa nhịp sống hiện đại ngày nay, hình ảnh người Hà Nội đi chợ đầu năm mới vẫn mang một giá trị văn hóa bền vững. Đó là sự giao hòa giữa con người với thiên nhiên, giữa hiện tại và truyền thống, thể hiện mong ước về một năm mới an lành, đủ đầy và hạnh phúc.
Chương trình “Tết đong đầy” tại Trường THCS Minh Khai tái hiện sinh động không khí Tết cổ truyền, đồng thời tạo không gian trải nghiệm, giao lưu ý nghĩa giữa học sinh hai trường THCS Minh Khai và THCS Tô Hoàng.
Từ mùng 2 Tết, thị trường hàng hoá sẽ bắt đầu hoạt động trở lại khi người dân bắt đầu đi chợ, mua sắm nhưng nhu cầu không lớn so với những ngày trước đó.
Mùng Một Tết cha, Mùng Hai Tết mẹ, Mùng Ba Tết thầy cô. Với bao thế hệ học trò, đó là cuộc hẹn lặng thầm nhưng thiêng liêng, năm nào cũng trở về, đủ đầy nghĩa tình.
Sau những ngày Tết nồng đượm hơi ấm đoàn viên, khi mùi nhang trầm đã thẩm thấu vào từng thớ gỗ, nếp nhà, người Hà Nội lại chuẩn bị bước vào một nghi thức mang tính bước ngoặt của tâm thức: Lễ hóa vàng.
Từ khoá
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
