Di dời các trường đại học khỏi nội đô – Cân bằng phát triển và bảo tồn giá trị

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội định hướng sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, trong đó nhiều trường sẽ được di dời ra khỏi khu vực nội đô. Không chỉ là câu chuyện về không gian, việc này còn liên quan đến việc bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của các cơ sở giáo dục lâu đời.

Di dời các trường đại học khỏi nội đô – Cân bằng phát triển và bảo tồn giá trị

Các chuyên gia, nhà quy hoạch cho rằng, cần có một giải pháp hợp lý để vừa phát triển hệ thống giáo dục hiện đại, vừa giữ gìn bản sắc của những trường đại học đã gắn bó lâu dài với Thủ đô.

Theo ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cần nhìn nhận vấn đề di dời các trường Đại học ra khỏi nội đô một cách đầy đủ và nhân văn, thay vì hiểu đơn thuần là “chuyển đi nơi khác. Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, chủ trương đặt ra hiện nay thực chất là xây dựng các tổ hợp đại học mới theo mô hình hiện đại, điển hình như khu Đại học Quốc gia tại Hòa Lạc với quy mô lớn, đồng bộ về hạ tầng, có đầy đủ không gian học tập, nghiên cứu, sinh hoạt cho sinh viên và giảng viên - đây cũng là mô hình phổ biến ở nhiều quốc gia. Vì thế trong tương lai, các trường có thể phát triển cơ sở mới tại Hoà Lạc, song đối với các cơ sở hiện hữu trong nội đô vẫn cần được giữ lại, cải tạo, nâng cấp để phục vụ đào tạo chuyên sâu hoặc gìn giữ “ký ức đô thị”.

Để cơ sở các trường Đại học phát huy hiệu quả tại cơ sở mới, cần giải quyết đồng bộ các điều kiện về giao thông và hạ tầng. Thực tế thời gian qua cho thấy, việc di chuyển đến các khu đại học mới còn mất nhiều thời gian, trong khi điều kiện sinh hoạt chưa thuận lợi, khiến việc triển khai gặp khó khăn. Do đó, nếu hệ thống giao thông được cải thiện, rút ngắn thời gian di chuyển, cùng với việc bảo đảm chỗ ở và điều kiện học tập, sinh hoạt cho sinh viên, giảng viên, thì việc di dời các trường Đại học ra khỏi nội đô mới có thể khả thi.

Ông Trần Ngọc Chính cho biết: “Không phải lấy toàn bộ quỹ đất của các trường hiện nay để chuyển đổi mục đích khác. Điều quan trọng là định hướng lâu dài, các trường đại học cần phát triển cơ sở mới tại những khu vực phù hợp, nhằm xây dựng hệ thống đại học khang trang, đạt chuẩn quốc tế trong tương lai 10-15 năm hay 100 năm tới. Trong khi đó, các cơ sở hiện hữu trong nội đô với diện tích hạn chế (chỉ vài hecta, thậm chí 1 hecta) có thể được giữ lại, chuyển thành trung tâm đào tạo ở bậc cao hơn, hoặc giữ lại ký ức đô thị, truyền thống của nhà trường, chứ không phải xóa bỏ hay di dời hoàn toàn”.

Ở góc độ quy hoạch, theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho rằng, việc phát triển hệ thống đại học cần được nhìn nhận trong tổng thể không gian đô thị mở rộng của Hà Nội. Trước đây, diện tích Hà Nội chỉ khoảng 154 km², đến trước năm 2008 là 924 km² và hiện nay đã mở rộng 3.354 km². Vì vậy, khái niệm Hà Nội không còn bó hẹp trong nội đô lịch sử mà bao gồm cả đô thị trung tâm và các khu vực phát triển mới, đặc biệt là không gian đã mở rộng sang phía Đông sông Hồng.

Trong bối cảnh đó, các trường đại học không chỉ phục vụ riêng Hà Nội mà còn có vai trò lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa cho cả vùng và các địa phương lân cận. Do vậy, quy hoạch đại học cần gắn với phát triển vùng, trở thành động lực cho các cực tăng trưởng mới, thay vì chỉ tập trung trong nội đô.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, việc phát triển các cơ sở đào tạo mới ở khu vực ngoài trung tâm là xu hướng tất yếu, giúp nâng cao điều kiện học tập, nghiên cứu, đồng thời giảm áp lực cho nội đô. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải hài hòa giữa phát triển và bảo tồn. Những giá trị lịch sử, không gian, thương hiệu của các trường đại học lâu đời cần được giữ gìn, có thể chuyển đổi công năng phù hợp nhưng không làm mất đi bản sắc:

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho biết: “Các cơ sở đào tạo có thể chuyển đến vị trí mới thuận lợi hơn, nhưng giá trị di sản, yếu tố gốc của các trường vẫn cần được gìn giữ. Thực tế, nhiều trường Đại học Dược, Bách Khoa, Kinh tế Tài chính,… vẫn duy trì cơ sở hiện hữu, không phá bỏ mà sử dụng cho những chức năng phù hợp nhất định. Còn để tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng sống cho giảng viên, sinh viên, các trường có thể mở rộng hoặc xây dựng cơ sở mới tại những khu vực có không gian rộng rãi, giao thông thuận tiện hơn. Cách làm này vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa phát huy vai trò của đại học trong thúc đẩy phát triển và giúp cho các tỉnh lân cận phát triển nữa”.

Đồng quan điểm này, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, Hà Nội được định vị là Thủ đô sinh thái đa dạng, vì vậy không nên di dời toàn bộ các trường đại học mà cần giữ lại những ngôi trường có bề dày lịch sử để duy trì sức sống cho nội đô:

“Việc di dời các trường đại học ở Hà Nội cần được tính toán thận trọng, bảo đảm giữ lại những trường có giá trị lịch sử, những cơ sở đào tạo gắn bó với Thủ đô. Hà Nội là một đô thị có hệ sinh thái đa dạng, vì vậy không thể loại bỏ hoàn toàn hoạt động giáo dục trong nội đô. Thành phố vẫn cần duy trì sự hiện diện của học sinh, sinh viên như một phần của đời sống đô thị. Do đó, cần tính toán quy mô dân số và mạng lưới trường học hợp lý, bảo đảm đủ cơ sở đào tạo trong nội đô; còn các nhu cầu phát triển mới có thể bố trí ở khu vực ngoại đô, tránh cách làm di dời đồng loạt, 'xóa trắng' không phù hợp”, GS.TS Hoàng Đình Phi cho biết.

Việc di dời các trường đại học ra khỏi nội đô không đơn thuần là bài toán không gian, mà là vấn đề tổng thể, liên quan đến quy hoạch đô thị, phát triển vùng và gìn giữ giá trị lịch sử. Vì vậy, cần một cách tiếp cận hài hòa, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển hiện đại, vừa bảo tồn bản sắc, để giáo dục tiếp tục là động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô tầm nhìn 100 năm tới.

Tin liên quan

Tái thiết đô thị gắn với quy hoạch tổng thể

Tái thiết đô thị gắn với quy hoạch tổng thể

Tin tức

Cải tạo chung cư cũ là quyết tâm chính trị lớn của chính quyền thành phố Hà Nội thời gian qua. Nhiệm vụ này không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm an toàn, an sinh mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng trong quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Tháo gỡ 'điểm nghẽn' về quy hoạch không gian Hà Nội

Tháo gỡ 'điểm nghẽn' về quy hoạch không gian Hà Nội

Tin tức

Phát triển không gian đô thị Hà Nội với: 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực là những yếu tố then chốt trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Định hướng này sẽ tháo gỡ những 'điểm nghẽn' về quy hoạch trước đây, đồng thời mở ra không gian mới cho tiến trình phát triển của Thủ đô.

Người dân phố cổ sẵn sàng di dời nếu quy hoạch tốt

Người dân phố cổ sẵn sàng di dời nếu quy hoạch tốt

Tin tức

Phát biểu tại tổ TP Hà Nội về Luật Thủ đô, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng người dân bao lâu nay quen sống trong phố cổ, chật chội sẽ vui vẻ và sẵn sàng di dời nếu quy hoạch xác định rõ vùng lõi và việc phát triển đô thị vệ tinh.

Tầm nhìn 100 năm: Từ quy hoạch đến sứ mệnh

Tầm nhìn 100 năm: Từ quy hoạch đến sứ mệnh

Thời sự

Định hướng không gian đa tầng, đa lớp không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị của Hà Nội. Đặt trong tầm nhìn 100 năm, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị, Thủ đô được xác định phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, gắn tăng trưởng với nâng cao chất lượng sống và từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt của cả nước.

Nghe

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 22) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 22) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Hoàng Thu liên tiếp xuất hiện những điềm gở bất thường: tre nứa đồng loạt ra hoa trái chu kỳ rồi chết hàng loạt, nguồn nước và thủy sinh cạn kiệt bởi nạn phá rừng, đánh bắt tận diệt. Đỉnh điểm là khi một con ba ba khổng lồ xuất hiện ở thác Hoàng Thu, lòng tham đã khiến người dân dùng thuốc nổ săn bắt, dẫn đến tai nạn chết người thảm khốc. Những biến cố ấy cùng các trận lũ lụt, lũ quét kinh hoàng ập đến ngay sau đó khiến cả bản làng hoảng sợ, tin rằng thiên nhiên và thần linh đang giáng lời cảnh báo, trừng phạt con người.

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 21) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 21) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Giữa không gian tĩnh lặng của những ngày đầu năm mới trong rừng sâu, tiếng sáo từng gắn bó với tuổi học trò vang lên trong tâm tưởng, khơi dậy bao ký ức tuổi trẻ của Phù. Anh nhớ lại lần đầu tiên đứng trên sân khấu thổi sáo – tiếng sáo từng đưa anh bước ra khỏi đại ngàn Hoàng Liên, mang về những chiếc huy chương vàng và giấy khen tự hào, để rồi sau này lại trở thành người bạn đồng hành trong những ngày tháng trốn chạy cô độc. Tiếng sáo hòa quyện cùng hoài niệm về gia đình, quê hương và một thời quá khứ, làm dấy lên nỗi niềm bồi hồi, xao xuyến khó tả.

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 20) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 20) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Trải qua 241 ngày biệt lập trong rừng sâu, Phù bàng hoàng nhận ra không khí Tết đã cận kề khi đồng bào Hoàng Liên tất bật chuẩn bị đón năm mới. Giữa cảnh sắc mùa xuân, nỗi nhớ bố mẹ, vợ Mai và con trai trào dâng, cấu xé tâm can anh. Phù day dứt khôn nguôi lo cho gánh nặng gia đình khi thiếu vắng bóng hình trụ cột, đồng thời dằn vặt vì phải rời bỏ bản làng trốn chạy. Dù sinh tồn đã tạm ổn, khát khao được trở về đoàn tụ với con người và cộng đồng vẫn luôn bùng cháy, cào xé tâm can anh từng ngày.

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Gắn kết cộng đồng, hội tụ sức mạnh dân tộc

Gắn kết cộng đồng, hội tụ sức mạnh dân tộc

Xã hội

Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ được khẳng định trong tư tưởng, đường lối mà còn được hiện thực hóa bằng sự đồng lòng, chung sức trong mỗi cộng đồng và toàn xã hội. Từ những việc làm thiết thực ở các khu dân cư đến sự gắn bó, đồng hành của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, mỗi đóng góp dù ở quy mô nào cũng góp phần tạo nên sức mạnh chung của dân tộc. Chính sự kết nối giữa các cá nhân, cộng đồng và các tầng lớp nhân dân đã tạo dựng nền tảng đồng thuận xã hội, quy tụ nguồn lực và khơi dậy khát vọng cống hiến. Phát huy sức mạnh ấy cũng là điều kiện quan trọng để đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời