Tháng Mười Một về, Hà Nội bắt đầu có những buổi sáng se lạnh. Gió heo may mang theo chút rét đầu mùa, đủ để người đi đường khẽ kéo cao cổ áo. Bầu trời phủ một lớp sương mỏng, nắng cũng không còn vàng óng mà dịu xuống, rải nhẹ trên những mái nhà, vòm cây và con phố thân quen.
Tôi thích những ngày như thế. Thích đứng bên khung cửa sổ, nhìn những chiếc lá khẽ lay trong gió, nghe mùi hoa sữa còn vương lại đâu đó trong không gian. Hương hoa khi nồng nàn, khi chỉ thoảng qua rất nhẹ, khiến người ta có cảm giác như đang chạm vào một điều gì đó vừa gần gũi vừa xa xôi.
Tháng Mười Một còn có những chiếc xe đạp chở đầy cúc họa mi len lỏi qua phố. Những bông hoa nhỏ xinh, trắng muốt, nhụy vàng, nép bên nhau trong chiếc giỏ mộc mạc. Ở vùng ngoại ô, cúc họa mi nở thành từng vạt trắng bên triền đê, ven đường. Xa hơn một chút, sắc vàng của hoa dã quỳ vẫn rực lên trong nắng, những tán bàng già bắt đầu chuyển đỏ, lá khô theo gió rơi xuống mặt đường. Mùa đông vừa chạm ngõ, mà mùa thu vẫn vương vấn trên từng góc phố.
Có lẽ bởi tháng Mười Một mang trong mình vẻ đẹp vừa dịu dàng vừa trầm lắng ấy nên tôi thường nhớ về một người. Anh - chàng trai tháng Mười Một của riêng tôi.
Anh là mối tình đầu, là người đã cùng tôi đi qua những năm tháng học trò trong trẻo nhất. Tôi vẫn thường nghĩ, nếu có một mùa nào đó có thể cất giữ hình bóng một người, thì với tôi, đó chính là tháng Mười Một. Bởi sinh nhật anh ở tháng này, và cũng bởi những kỷ niệm đẹp nhất giữa chúng tôi dường như đều gắn với những ngày trời bắt đầu trở lạnh.
Anh thuộc cung Bọ Cạp. Ngày ấy, tôi chẳng hiểu nhiều về những điều người ta vẫn nói về cung hoàng đạo, chỉ thấy anh có một vẻ gì đó rất riêng. Đôi mắt sâu, đôi khi trầm tư, đôi khi ánh lên nét tinh nghịch. Anh không phải người hay nói những lời ngọt ngào, nhưng lại có cách quan tâm rất nhẹ nhàng, khiến người khác cảm thấy mình được để ý mà không cần phải hỏi han quá nhiều.
Tôi nhớ những buổi chiều tan trường. Dưới gốc bàng già, khi những chiếc lá bắt đầu chuyển sang màu đỏ sẫm, anh thường đứng đợi tôi. Có hôm tôi ra muộn, sân trường đã vắng người, anh vẫn kiên nhẫn đứng đó, thỉnh thoảng nhìn về phía hành lang lớp học. Thấy tôi, anh chỉ cười, rồi tự nhiên đón lấy chiếc cặp nặng trên vai. Chúng tôi đi bên nhau trên con đường quen thuộc, kể những câu chuyện không đầu không cuối. Những câu chuyện rất đỗi bình thường, vậy mà cứ làm tôi vui mãi.
Tôi còn giữ trong ký ức những lá thư tay anh viết. Chữ anh ngay ngắn, từng dòng được nắn nót cẩn thận. Có những bức thư chỉ là vài lời hỏi thăm, nhắc tôi đừng thức khuya học bài, nhớ mặc ấm khi trời trở lạnh. Có những dòng chữ ngập ngừng, vụng về mà chân thành, như thể anh đã phải nghĩ rất lâu mới dám viết ra điều mình muốn nói. Ngày ấy, mỗi lần nhận được thư, tôi thường đọc đi đọc lại, rồi cẩn thận cất vào một góc riêng. Chẳng có món quà nào đắt giá, cũng không có những cuộc hẹn cầu kỳ, nhưng chỉ một lời nhắn, một ánh mắt hay một lần chờ đợi cũng đủ làm trái tim tuổi mới lớn vui suốt cả ngày.
Bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn thấy thương những rung động đầu đời ấy. Thương cả sự ngây ngô của mình, khi chỉ một lần vô tình chạm mắt cũng khiến lòng bối rối, khi một buổi chiều được đi bên nhau lâu hơn thường lệ cũng trở thành niềm vui khó giấu.
Rồi thời gian trôi qua. Những con đường từng đi chung dần rẽ sang những hướng khác nhau. Mỗi người có những dự định, những lựa chọn và những mối bận tâm riêng. Chẳng có một cuộc chia tay thật rõ ràng, cũng không có lời hẹn nào rằng sẽ chờ đợi nhau. Chỉ là những cuộc trò chuyện thưa dần, những lá thư không còn được gửi, những lần gặp gỡ ít đi, cho đến một ngày, chúng tôi nhận ra mình đã ở hai phía khác nhau của cuộc đời.
Có những mối tình kết thúc bằng một lời từ biệt. Nhưng cũng có những mối tình cứ thế lặng lẽ xa nhau, để lại trong lòng người ở lại một khoảng trống không dễ gọi tên. Tôi đã từng nghĩ rồi mình sẽ quên. Những năm tháng mới mẻ, những cuộc gặp gỡ và bao điều khác trong cuộc sống khiến hình bóng cũ dần lùi về phía sau. Thế nhưng, cứ mỗi khi tháng Mười Một trở lại, những ký ức ấy lại hiện lên, thật rõ ràng.
Đôi khi, chỉ là một buổi chiều bắt gặp chiếc xe chở đầy cúc họa mi trên phố. Là khi đi ngang một hàng cây bàng đang thay lá, nhìn sắc đỏ rơi xuống vỉa hè, tôi bất chợt nhớ đến sân trường năm cũ. Có khi chỉ là một bản nhạc tình cờ vang lên giữa quán cà phê, một câu hát quen thuộc cũng đủ khiến tôi dừng lại đôi chút. Ký ức đôi khi chẳng cần một lý do lớn lao. Nó chỉ cần một điều gì đó rất nhỏ để mở cánh cửa trở về.
Có lần, tôi đứng bên Hồ Tây vào một buổi chiều tháng Mười Một. Mặt hồ bảng lảng sương, gió thổi làm những gợn sóng nhỏ nối nhau lan ra xa. Phố xá vẫn đông đúc, người qua lại vẫn vội vàng, nhưng ở một góc hồ, thời gian dường như chậm hơn. Tôi nhớ những ngày ấy, nhớ người con trai từng đứng đợi mình dưới gốc bàng, nhớ những lá thư đã cũ và cả những điều chưa kịp nói thành lời.
Tôi không biết giờ này anh đang ở đâu, cuộc sống của anh ra sao, có còn nhớ những buổi chiều tan trường năm ấy hay không. Có lẽ anh cũng đã có một cuộc sống riêng, với những niềm vui, những bận rộn và những người thương yêu bên cạnh. Tôi không còn mong chờ một cuộc gặp lại, cũng không cố tìm kiếm hình bóng cũ giữa những dòng người qua phố. Chỉ đôi khi, trong một khoảnh khắc rất riêng, tôi vẫn muốn gửi đến chàng trai tháng Mười Một năm nào một lời chúc bình an.
Bởi có những người dù không đi cùng ta đến cuối con đường vẫn từng là một phần rất đẹp của tuổi trẻ. Họ không nhất thiết phải trở lại, cũng không cần biết rằng trong ký ức của ai đó, mình vẫn được nhớ đến. Chỉ cần nghĩ về họ, ta còn có thể mỉm cười với những tháng ngày đã qua, thế cũng đã là một điều đáng quý.
Tháng Mười Một năm nay lại về. Ngoài phố, những chiếc xe chở cúc họa mi vẫn đi qua từng con đường. Những tán bàng già đã thưa lá, nắng cuối ngày nghiêng xuống mặt hồ, để lại một khoảng vàng dịu nhẹ. Tôi vẫn đi qua những nơi quen thuộc, vẫn nghe những bản nhạc cũ và đôi khi vẫn bắt gặp mình trong một miền nhớ xa xăm.
Có lẽ, điều còn lại sau một mối tình đầu không chỉ là nỗi buồn vì một cuộc chia xa. Đó còn là những ngày tháng ta từng sống hết lòng với cảm xúc của mình, từng hồi hộp vì một ánh nhìn, từng vui chỉ vì một người đứng đợi. Và dù thời gian có làm phai đi nhiều điều, những ký ức đẹp vẫn có cách ở lại rất riêng, như hương hoa sữa cuối mùa, không còn nồng nàn nhưng vẫn đủ để người ta nhận ra mỗi khi gió trở về.
Trà Đông