Những thử nghiệm gần đây của thành phố Hà Nội và các nghệ sĩ sáng tạo từ di sản đô thị đã mang lại sức sống mới cho đời sống văn hóa Thủ đô và tiến gần hơn với xu thế phát triển chung trên thế giới.
Những năm qua, nhiều di sản kiến trúc, di sản đô thị ở Hà Nội đã được khai thác, trở thành điểm du lịch, không gian sáng tạo mới.
Trung tâm văn hoá nghệ thuật 22 Hàng Buồm trước đây là Hội quán Quảng Đông, về sau có một thời gian được sử dụng làm nhà trẻ, nhưng cách đây vài năm đã được cải tạo thành một trung tâm văn hoá nghệ thuật, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động giao lưu, triển lãm nghệ thuật đặc sắc.
Những công trình kiến trúc cổ như thế ở khu phố cổ ngày càng nhiều. Quận Hoàn Kiếm diện tích chỉ hơn 5 km², nhưng có tới 190 di tích các loại. Việc Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO thời gian qua đã tạo động lực mới để quận Hoàn Kiếm lan toả tinh thần sáng tạo đến mọi không gian, nhiều di tích thành không gian sáng tạo.
Ông Phạm Tuấn Long – Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cho hay: “Trên cơ sở nền tảng là quận lõi, trung tâm của nội đô lịch sử, chúng tôi có rất nhiều những di sản đô thị ở trên địa bàn. Đây là lợi thế và yếu tố về lịch sử cũng là một thế mạnh bên cạnh để cho chúng tôi phát triển, từ đó chúng tôi tiếp tục nghiên cứu, đưa ra những giải pháp phù hợp trong từng hoàn cảnh để quận triển khai".
Những công trình kiến trúc Pháp và công trình văn hoá cũ đã trở thành một phần không thể thiếu của lịch sử, văn hóa Hà Nội, thực tế qua bốn năm tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Hà Nội đã đánh thức một số công trình kiến trúc để kể câu chuyện sáng tạo mới.
KTS. Nguyễn Hồng Quang – Văn phòng kiến trúc Toob Studio chia sẻ: “Tất cả những không gian như vậy đều có thể chuyển đổi để trở thành những không gian phục vụ cho đời sống mới của chúng ta ở thời đại bây giờ, khác với mục đích ban đầu của chúng khi sinh ra đó là phục vụ cho một công năng cụ thể. Bây giờ chúng ta cần phải có một bước để cởi mở nhằm phục vụ cho đời sống. Công chúng bây giờ thực ra đang thiếu rất nhiều không gian sáng tạo như vậy".
Trong định hướng phát triển công nghiệp văn hoá, thành phố Hà Nội xác định sự hình thành các không gian sáng tạo là điều kiện tiên quyết để xác lập hình ảnh thành phố sáng tạo - mục tiêu mà thành phố Hà Nội vươn tới. Các không gian sáng tạo đang hiện diện ngày một nhiều, còn góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển.
Từ khoá
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
