Những thử nghiệm gần đây của thành phố Hà Nội và các nghệ sĩ sáng tạo từ di sản đô thị đã mang lại sức sống mới cho đời sống văn hóa Thủ đô và tiến gần hơn với xu thế phát triển chung trên thế giới.
Những năm qua, nhiều di sản kiến trúc, di sản đô thị ở Hà Nội đã được khai thác, trở thành điểm du lịch, không gian sáng tạo mới.
Trung tâm văn hoá nghệ thuật 22 Hàng Buồm trước đây là Hội quán Quảng Đông, về sau có một thời gian được sử dụng làm nhà trẻ, nhưng cách đây vài năm đã được cải tạo thành một trung tâm văn hoá nghệ thuật, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động giao lưu, triển lãm nghệ thuật đặc sắc.
Những công trình kiến trúc cổ như thế ở khu phố cổ ngày càng nhiều. Quận Hoàn Kiếm diện tích chỉ hơn 5 km², nhưng có tới 190 di tích các loại. Việc Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO thời gian qua đã tạo động lực mới để quận Hoàn Kiếm lan toả tinh thần sáng tạo đến mọi không gian, nhiều di tích thành không gian sáng tạo.
Ông Phạm Tuấn Long – Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cho hay: “Trên cơ sở nền tảng là quận lõi, trung tâm của nội đô lịch sử, chúng tôi có rất nhiều những di sản đô thị ở trên địa bàn. Đây là lợi thế và yếu tố về lịch sử cũng là một thế mạnh bên cạnh để cho chúng tôi phát triển, từ đó chúng tôi tiếp tục nghiên cứu, đưa ra những giải pháp phù hợp trong từng hoàn cảnh để quận triển khai".
Những công trình kiến trúc Pháp và công trình văn hoá cũ đã trở thành một phần không thể thiếu của lịch sử, văn hóa Hà Nội, thực tế qua bốn năm tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Hà Nội đã đánh thức một số công trình kiến trúc để kể câu chuyện sáng tạo mới.
KTS. Nguyễn Hồng Quang – Văn phòng kiến trúc Toob Studio chia sẻ: “Tất cả những không gian như vậy đều có thể chuyển đổi để trở thành những không gian phục vụ cho đời sống mới của chúng ta ở thời đại bây giờ, khác với mục đích ban đầu của chúng khi sinh ra đó là phục vụ cho một công năng cụ thể. Bây giờ chúng ta cần phải có một bước để cởi mở nhằm phục vụ cho đời sống. Công chúng bây giờ thực ra đang thiếu rất nhiều không gian sáng tạo như vậy".
Trong định hướng phát triển công nghiệp văn hoá, thành phố Hà Nội xác định sự hình thành các không gian sáng tạo là điều kiện tiên quyết để xác lập hình ảnh thành phố sáng tạo - mục tiêu mà thành phố Hà Nội vươn tới. Các không gian sáng tạo đang hiện diện ngày một nhiều, còn góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển.
Từ khoá
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
