Có những mùa hoa không chỉ nở ngoài bãi sông, mà còn nở trong lòng người. Mỗi độ tháng mười về, giữa làn gió heo may khẽ chạm, có người lại thấy mình mải miết đi tìm những mùa lau năm cũ.
Những ngày đất trời tràn ngập sắc thu, nhìn những luống cải bắt đầu hé nụ vàng ươm, bầu trời khoác màu xanh xám mênh mang, tôi mới hay - hóa ra mùa thu đã đi được nửa chặng đường. Nỗi nhớ chợt nhập nhoà, kéo tôi trở về với một tuổi thơ nghèo mà ấm áp. Tôi thấy mình, trong dáng hình nhỏ dại năm nào, chạy theo anh Hai ra triền sông quê, nơi những bông lau trắng xoá đang thì nở rộ.
Ngày ấy, quê tôi còn nghèo lắm. Khắp nơi là ruộng nương, bờ bãi, cây cối um tùm. Anh Hai chỉ tay xa xa: “Út nhìn kìa, mùa lau tới rồi đó”. Và thế là hai anh em lại ríu rít chạy ra bờ sông, hái những bông lau về chơi.
Tôi vẫn nhớ, đó là những ngày gió heo may chạm ngõ, mang theo hơi lạnh đầu mùa. Lau mọc cao vút, thân mảnh khảnh, đính trên đầu là những bông hoa nhỏ xíu, trắng ngà. Chúng không vươn lên trời, mà rủ xuống dịu dàng, đung đưa mỗi khi gió thoảng qua. Sự mềm mại ấy như có phép nhiệm màu, cuốn lũ trẻ quê chúng tôi vào một thế giới riêng - nơi niềm vui giản dị nở bung cùng cỏ dại.
Thuở ấy, chưa có internet, chưa có trò chơi điện tử. Những đứa trẻ như tôi tìm thấy niềm vui nơi đồng cỏ, triền sông. Chúng tôi chơi “trận giả”, lấy cờ lau làm gậy, chia thành hai phe, tiếng cười rộn ràng lan khắp cả một vùng quê.
Tôi vẫn tin hoa lau có mùi hương - thứ hương rất khẽ, mà chỉ ai thật lòng thương nhớ mới nhận ra. Mỗi lần luồn lách vào bụi rậm để hái lau, tôi lại nhận ra mùi hương ấy - hương của nước sông, của sương sớm, của đất trời và quê hương yêu dấu. Có những chiều nằm trên vệ cỏ, tay vẫn cầm bông lau , mắt ngước nhìn trời qua làn hoa mảnh mai sương khói, tôi nghe hương lau như vỗ về, ru mình vào giấc mộng trong trẻo.
Những ngày sau đó, tôi cùng mẹ lại tất bật cắt lau về làm gối. Trưa vàng rực rỡ, hai mẹ con ngồi bên hiên, cần mẫn tách từng bông lau nhỏ xíu cho vào mẹt. Từng sợi lau tích lại thành chiếc gối mềm. Mẹ nhường chiếc gối đầu tiên cho tôi. Chiếc gối ấy theo tôi suốt những năm dài, mang theo hơi ấm tình mẹ và mùi hương của mùa lau cũ.
Đã rất nhiều năm trôi qua, nhưng mỗi khi heo may trở lại, chỉ cần nhắm mắt thôi, tôi lại thấy mình nơi triền sông xưa. Lại thấy bông lau trắng nở rộ trong gió, thấy tuổi thơ mình bé lại, trong veo. Tôi đi tìm mùa lau, hóa ra là đi tìm lại một phần ký ức, nơi cất giữ những yêu thương dịu dàng nhất đời mình.
Mai Hoàng
Khúc giao mùa tháng Tư ở Hà Nội đâu chỉ có hoa loa kèn, mà còn có một chút gợi thu với cái dịu mát xen với chút nắng ngẫu hứng của thời tiết. Tháng Tư về, xà cừ và sấu đều thay lá. Thư thái dạo bước trên những thảm lá rơi kín vỉa hè quen thuộc ta ngỡ như đang đi giữa một cánh đồng vàng.
Có lẽ trong ký ức của mỗi người con gái, mùa gió heo may luôn để lại một vệt mỏng manh, chạm khẽ vào trái tim bằng sự dịu dàng mà cũng buồn man mác...
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
