Ghi nhận sau gần một tháng áp dụng quy định kiểm định khí thải ô tô mới

Ghi nhận tại các trung tâm đăng kiểm, sau gần một tháng triển khai, lượng phương tiện đến kiểm định vẫn ổn định. Tuy nhiên, ở khu vực kiểm tra khí thải , không khí làm việc đã trở nên kỹ lưỡng hơn. Nhiều chủ xe tranh thủ hỏi đăng kiểm viên về các tiêu chí mới, nhất là với những phương tiện đã sử dụng nhiều năm. Dù còn những băn khoăn nhất định, phần lớn người dân được hỏi đều bày tỏ sự đồng tình với việc siết chặt kiểm soát khí thải ô tô.

Thực tế cho thấy, quy định mới không chỉ tác động đến khâu kiểm định, mà còn buộc chủ phương tiện phải thay đổi thói quen sử dụng xe. Những chiếc xe cũ, xe ít được bảo dưỡng định kỳ, hoặc có dấu hiệu xuống cấp ở hệ thống động cơ, xử lý khí thải… sẽ đối mặt với nguy cơ không đạt chuẩn ngay từ lần kiểm định đầu tiên. Ông Trần Quốc Hoan – Giám đốc Trung tâm đăng kiểm 2903V khuyến cáo chủ xe cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đưa đi kiểm định. Những hạng mục cần chú ý gồm thay dầu, thay lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp, điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, đồng thời kiểm tra hệ thống xử lý khí thải. Đặc biệt, với các xe sử dụng động cơ diesel, khâu chuẩn bị trước khi đăng kiểm càng phải kỹ lưỡng hơn để tránh rủi ro trong quá trình kiểm tra.

Theo các chuyên gia, việc áp dụng quy chuẩn khí thải mới từ ngày 1/3 không chỉ là một thay đổi trong quy trình đăng kiểm. Đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang từng bước đi vào giai đoạn kiểm soát chặt hơn phát thải từ giao thông, lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí và sức khỏe người dân đô thị. Tuy nhiên, sau gần một tháng triển khai, nhiều chủ phương tiện, đặc biệt với các xe đã sử dụng lâu năm tỏ ra lo lắng. Phương pháp kiểm tra khí thải mới yêu cầu tăng ga tối đa để đo lượng phát thải, điều mà trong điều kiện sử dụng thông thường người lái xe hiếm khi thực hiện. Điều này khiến không ít người e ngại  khi có thể khiến chiếc xe vốn đang “ốm yếu” lộ bệnh. Về vấn đề này, ông Lê Hoài Đức - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông Vận tải cho rằng: "Trong thiết kế của mọi động cơ diesel đều tích hợp bộ giới hạn tốc độ (Governor). Thiết bị này đảm bảo rằng ngay cả khi người vận hành nhấn tối đa bàn đạp ga, vòng tua máy vẫn luôn được giữ trong ngưỡng an toàn, không thể vượt quá giới hạn thiết kế. Tuy nhiên, sự an toàn này sẽ bị đe dọa nếu bộ giới hạn tốc độ gặp sự cố hư hỏng. Bên cạnh đó, nếu các hệ thống phụ trợ không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, chúng có thể gây ra những tác động tiêu cực, trực tiếp làm tổn hại đến hệ thống nhiên liệu và hệ thống tăng áp của động cơ."

Siết khí thải ô tô không chỉ là thay đổi quy trình đăng kiểm, mà là bước kiểm soát cần thiết với phương tiện cá nhân, nhất là xe cũ nguồn gây áp lực lớn lên ô nhiễm không khí đô thị. Thực tế tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy, khi mật độ xe ngày càng dày đặc, giao thông đã trở thành một trong những nguồn phát thải lớn nhất. Vì thế, kiểm soát khí thải lúc này không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.