Giữ lửa văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Trong kỷ nguyên số, khi thông tin trở nên dễ dàng tiếp cận chỉ với một cú chạm, văn hóa đọc đang đứng trước nhiều thay đổi lớn. Sự cạnh tranh của các loại hình giải trí hiện đại đặt ra không ít thách thức, đặc biệt với thói quen đọc sách của giới trẻ.

Giữ lửa văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Tuy nhiên, giữa những biến chuyển đó, văn hóa đọc vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bồi đắp tri thức, hình thành tư duy và nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Làm thế nào để khơi dậy niềm đam mê đọc sách và đưa xuất bản trở thành động lực phát triển tri thức bền vững?

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng xung quanh vấn đề này.

Phóng viên: Thưa nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng, trong bối cảnh các nền tảng số và hình thức giải trí phát triển mạnh mẽ như hiện nay, ông đánh giá như thế nào về vị trí và vai trò của văn hóa đọc trong đời sống hiện đại?

Nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng: Sách là người thầy vĩ đại của nhân loại và ở thời đại nào con người cũng cần đến sách. Không ai có thể thành công trong cuộc sống mà thiếu đi người thầy chung này, bởi sách chính là kho tàng trí tuệ lớn nhất của loài người. Ngày nay, dù một số người tỏ ra bi quan khi đời sống hiện đại với mạng xã hội và báo chí điện tử đang tác động quá nhanh đến con người, tôi vẫn giữ vững niềm tin vào văn hóa đọc. Nếu thông tin trên mạng xã hội chỉ mang tính thời sự tức thời, thì sách lại mang đến kho tàng tri thức quý báu, giúp khai mở trí tuệ và đặc biệt là nuôi dưỡng tâm hồn bằng những cảm xúc lành mạnh như tình yêu Tổ quốc, yêu thương gia đình, lòng từ bi và niềm tin yêu cuộc sống. Minh chứng rõ nét nhất là việc ngày càng có nhiều công ty sách ra đời và phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Tại các lễ hội sách được tổ chức ở nhiều thành phố, lượng người tham dự luôn rất đông đảo. Tôi từng có buổi chia sẻ tại Phố sách Hà Nội vào tối Chủ nhật; dù diễn ra muộn nhưng vẫn có hàng trăm người thuộc mọi thế hệ, từ người già đến trẻ em, cùng đến tham dự. Chính vì thế, tôi tin rằng dù thế giới có thay đổi ra sao, sách vẫn là phần không thể thiếu trong cuộc sống này.

Phóng viên: Hiện nay có rất nhiều ý kiến cho rằng là những người trẻ đang dần rời xa sách. Vậy theo ông thì nguyên nhân chính của thực trạng đó là gì? Và chúng ta cần phải làm gì để khơi dậy lại niềm yêu thích đọc sách trong giới trẻ?

Nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng: Sự chi phối của các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay YouTube là thực trạng chung trên toàn thế giới chứ không riêng gì Việt Nam. Nhiều người thường phàn nàn với tôi về việc trẻ em hiện nay quá lệ thuộc vào điện thoại hay iPad mà bỏ quên việc đọc sách. Đây là một thực tế khó tránh khỏi, nhưng để khắc phục, chúng ta cần sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía. Đầu tiên, các đơn vị phát hành và công ty sách phải nỗ lực cung cấp những tác phẩm thực sự giá trị, đáp ứng đúng khao khát và nhu cầu tìm hiểu của độc giả; chỉ khi chạm đến những điều bạn đọc thực sự cần, sách mới được đón nhận rộng rãi.

Thứ hai, ở góc độ xã hội, cần tổ chức nhiều hơn nữa các ngày hội văn hóa đọc cùng những chương trình thực tế như thi kể chuyện hay review sách hay; những hoạt động thường xuyên này sẽ giúp kích hoạt tình yêu sách trong cộng đồng. Đặc biệt, tôi nhấn mạnh vai trò của nhà trường và gia đình. Trong đó, gia đình chính là nơi khởi nguồn quan trọng nhất. Muốn nuôi dưỡng thói quen đọc sách cho con, cha mẹ nên bắt đầu ngay từ khi trẻ còn nhỏ. Thay vì những tủ bia hay rượu quý, mỗi ngôi nhà nên có một tủ sách. Những đứa trẻ được nghe cha mẹ đọc truyện cổ tích mỗi tối trước khi đi ngủ sẽ tiếp nhận tình yêu sách một cách tự nhiên nhất, và chính sự kết nối ấy sẽ trở thành hành trang quý giá theo suốt cuộc đời các con.

Phóng viên: Vâng, vậy thì từ góc độ là một nhà văn, nhà báo cũng như là tác giả của rất nhiều đầu sách thì ông có đề xuất gì để sách, cũng như là hoạt động xuất bản trở thành một động lực phát triển tri thức và xây dựng văn hóa đọc bền vững ạ?

Nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng: Với 31 năm làm báo chuyên nghiệp và là tác giả của hơn mười đầu sách, tôi may mắn có những tác phẩm được bạn đọc đón nhận nồng nhiệt. Điển hình như cuốn "Hạnh phúc đích thực" – ghi lại cuộc trò chuyện với Thiền sư Thích Nhất Hạnh về cách tìm cầu hạnh phúc, hay bộ sách "Nhân quả và Phật pháp nhiệm mầu" gồm ba tập. Dù đã xuất bản được 10 năm, đến nay những cuốn sách này vẫn được độc giả yêu mến, tìm mua để đọc và làm quà tặng cho người thân, thậm chí là tặng cho các trường phổ thông trên cả nước. Từ trải nghiệm của một người viết, tôi nhận thấy rằng để tác phẩm thực sự đi vào lòng người, mình phải thấu hiểu xem bạn đọc đang trăn trở và quan tâm đến đề tài gì. Khi đã nắm bắt được mong muốn đó, người cầm bút cần cung cấp đúng giá trị họ cần bằng một cách thể hiện giản dị, gần gũi, dễ hiểu và hấp dẫn nhất.

Phóng viên: Vâng, xin trân trọng cảm ơn nhà văn, nhà báo Hoàng Anh Sướng.

Tin liên quan

Định hình tương lai bền vững cho ngành Xuất bản

Định hình tương lai bền vững cho ngành Xuất bản

Thời sự

Từ thực tiễn có thể thấy, ngành Xuất bản đang đứng trước nhiều cơ hội, nhưng cũng không ít “điểm nghẽn”. Vậy đâu là hướng đi để ngành phát triển bền vững, thực sự trở thành động lực của tri thức và văn hóa?

Phường Yên Sở phát động Ngày hội 'Sách và Văn hóa đọc năm 2026'

Phường Yên Sở phát động Ngày hội 'Sách và Văn hóa đọc năm 2026'

Tin tức

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ V, UBND phường Yên Sở đã tổ chức Lễ phát động Ngày hội “Sách và Văn hóa đọc năm 2026” tại Trường THCS Chu Văn An; đồng thời phát động phong trào quyên góp sách với thông điệp “Tặng một cuốn sách để đọc nghìn cuốn sách”.

Khơi dậy niềm đam mê với những trang sách

Khơi dậy niềm đam mê với những trang sách

Tin tức

Hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ V năm 2026, UBND phường Xuân Đỉnh đã phối hợp cùng Trường Tiểu học Xuân Đỉnh tổ chức Ngày hội Đọc sách dành cho các em học sinh nhằm khơi dậy niềm đam mê đọc sách.

Tin tức

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tin tức

Với tác phẩm sắp đặt âm thanh mang tên “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu, tòa tháp hơn 130 năm tuổi đang được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hoàn toàn mới. Ở đó, những âm thanh bí ẩn của thế giới côn trùng hòa quyện cùng ánh sáng và kiến trúc cổ, đưa công chúng bước vào một hành trình khám phá đầy bất ngờ.

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Tin tức

Sáng 18/11, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, giới thiệu những câu chuyện tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình thủy chung, son sắt của các chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Tin tức

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Tháp nước Hàng Đậu trở thành điểm hẹn nghệ thuật với tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn ca”. Không gian di sản trăm tuổi được đánh thức bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới lạ, thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là giới trẻ đến trải nghiệm.

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Tin tức

Giữa dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc, Cổ Loa – vùng đất gắn liền với kinh đô Âu Lạc dưới thời An Dương Vương – vẫn lưu giữ những dấu tích đặc biệt về buổi đầu dựng nước và giữ nước. Không chỉ là một kinh đô cổ với hệ thống thành lũy độc đáo, Cổ Loa còn là nơi hội tụ những thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng, phản ánh trí tuệ, sức sáng tạo và khát vọng tự chủ của người Việt cổ. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, sáng 18/11, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức triển lãm với chủ đề “Khu di tích Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng”.

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Tin tức

Nhắc đến phở Hà Nội, người ta thường nghĩ ngay đến một thức quà ẩm thực mang đậm cốt cách và chiều sâu văn hóa của mảnh đất kinh kỳ. Thế nhưng, bước ra khỏi những gian bếp truyền thống, phở Hà Nội hôm nay còn trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho giới trẻ qua hội họa, thiết kế và cả công nghệ số.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời