Bộ tiêu chí (với 54 tiêu chí thành phần) được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nội dung của mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa thành các chỉ số có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn; làm cơ sở theo dõi, giám sát, so sánh và tổng kết kết quả thực hiện đề án trong quá trình thí điểm.
Việc xây dựng và áp dụng bộ tiêu chí bảo đảm các nguyên tắc sau: Phù hợp với 8 nội dung xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, phản ánh toàn diện các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường, quốc phòng - an ninh, quản trị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Bảo đảm tính định lượng rõ ràng, dễ đo lường, có thể áp dụng thống nhất, thuận lợi trong theo dõi, đánh giá định kỳ; Gắn kết quả đầu ra và chất lượng thực tế, trong đó, chất lượng sống và mức độ hài lòng của người dân là thước đo tổng hợp, quan trọng; Phục vụ mục tiêu thí điểm, kiểm nghiệm và hoàn thiện mô hình nhằm đánh giá mức độ đạt được các tiêu chí trong quá trình triển khai, không mang tính phân loại địa bàn về bản chất chính trị; Bảo đảm tính mở và khả năng điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn và kết quả sơ kết, tổng kết trong quá trình thực hiện đề án.
