Về Thủ đô giữa tháng Tám mùa thu
PodcastHà Nội đẹp nhất có lẽ là khi thu về. Đẹp từ sắc trời, hàng cây, làn gió và đẹp cả trong lòng người khi mùa thu Thủ đô luôn gắn liền với những sự kiện trọng đại của dân tộc.
Nắng phương Nam gợi ký ức mùa thu xưa, với ban công lấp loáng ánh vàng, lá đổi màu trong mắt người lặng lẽ ngước nhìn bầu trời xanh thẳm.
Mấy năm trước, tôi có lần về Hà Nội giữa mùa hạ đỏ rực màu phượng vỹ. Tháng sáu nắng bỏng giãy, tôi len lỏi theo cầu thang hẹp để lên quán cà phê Giảng uống cho được cà phê trứng - thức uống đặc trưng của Hà thành. Cà phê đắng, dư vị chua nhẹ quyện cùng lớp kem trứng sền sệt, thơm thơm, ngầy ngậy trên mặt tạo nên một trải nghiệm vị giác đầy những cung bậc thích thú đan xen. Chuyến đi ấy ngắn ngủi, tôi phải trở về miền Nam sau đó ít ngày, về với cuộc sống bình thường nhiều phần hối hả. Ly cà phê trứng tự lúc nào đã trở thành thứ chấp niệm hoài mang. Vì nhớ Hà Nội nên thèm cà phê trứng, vì nhớ Thủ đô nên khắc khoải ngày về. Về với Hà Nội của tôi, trong những khi mệt nhoài cuộc đời thường nhật, trong những khi bắt gặp một chút gì gợi nhớ Hà Nội xa xôi.
Nỗi nhớ như hạt mầm nhỏ ngậm nước đã trương mẩy, chỉ chờ tách vỏ để lá mầm bật ra. Rồi vào những ngày gió lạnh sau mưa giữa Sài thành nhộn nhịp, tôi đi tìm Hà Nội của mình trong ly cà phê trứng tự pha. Hoá ra nó không khó như tôi nghĩ. Nhưng vì sao khi nhâm nhi lớp kem trứng bông mềm, béo ngậy, tôi vẫn thấy lòng mình chông chênh? Phải chăng là bởi tôi chẳng thể tìm được một nơi nào rất riêng cái chất Hà thành, cũng chẳng thể mang chính mình đặt vào lòng Thủ đô để rồi lại lang thang tìm về quán cà phê cũ trên con phố cổ thơm nức hương cà phê.
Bao lần lang thang quán xá ở TP.HCM không giúp tôi tìm đâu được hương vị thân quen. Tôi đã pha những ly cà phê trứng phảng phất hương vị của Giảng, vậy mà lòng tương tư hoài cái phong vị Thủ đô trong những ngày dìu dịu mùa thu hương cốm mới. Có những thứ ngon không hẳn vì mùi vị mà ngon bởi ta được thưởng thức nó ở đúng nơi đó, trong cái tiết trời mỗi năm chỉ có vài tháng ngắn ngủi đó, bên cạnh những con người mà ta thương mến đó.
Tôi nhớ một sáng thu nào, gió lạnh đầu mùa thản nhiên ùa vào phòng qua ô cửa sổ mở. Góc ban công tầng bảy lồng lộng gió thổi, lay động những thân hồng leo co ro. Tôi hỏi chị Thuỳ - người cho tôi ở nhờ suốt mấy tuần ở Hà Nội - dụng cụ để đánh trứng. Cuối tuần thong thả, lại có thêm hai chị nữa sang chơi, bốn chị em tôi ngồi cùng nhau chuyện trò rôm rả. Ly cà phê trứng thơm trên bàn, xôi cốm làng Vòng lặng yên những mắt ngọc trong chiếc lá sen xanh bao bọc dịu dàng. Chúng tôi vừa nhâm nhi cà phê vừa nhón khẽ đầu ngón tay đón lấy vài hạt cốm thơm ngòn ngọt rồi cho vào miệng. Cái dẻo thơm thanh thảo của cốm hòa với cái ngầy ngậy đắng của cà phê làm ai cũng chộn rộn. Gió thu se sẽ mơn man những nụ cười, bản nhạc "Em ơi Hà Nội phố" theo cơn gió tan vào mênh mông.
Có lần chị Thùy bảo: "Em còn yêu Hà Nội hơn cả người sống ở Hà Nội chục năm như chị. Nghe những gì em kể về Hà Nội, đọc những gì em chia sẻ về thành phố này mới thấy chị vô tâm với nơi mình sống biết bao". Khi nhận được tin tôi sẽ về Hà Nội, chị chuẩn bị sẵn các nguyên liệu để đợi tôi pha cà phê trứng tại nhà. Cuối cùng tôi cũng có thể làm điều nhỏ nhoi ấy cho người chị tôi yêu quý. Chị còn tinh nghịch nhờ tôi pha thêm vài ly để chị mang lên văn phòng khoe với đồng nghiệp. Nói tới đó, chị cười nhăn khóe mắt còn tôi cười vì thấy chị vui như trẻ nhỏ khi háo hức trêu đùa lũ bạn thân.
Hà Nội sáng hôm ấy đượm hơi thu. Căn phòng nhỏ thông thống gió và rộn rã tiếng nói cười. Mùi cà phê nhàn nhạt quyện với gió rồi thổi ngược vào lãng đãng không gian. Tôi nhớ mùa thu cũ, nhớ những ngày mới đợi nắng mềm phủ êm góc ban công lưa thưa vài chậu cây run rẩy, nhớ những lần vô tình ngước lên nhìn bầu trời xanh vời vợi, lá đổi màu xôn xao tròng mắt.
Nắng thu dịu dàng mơn man làn tóc, khe khẽ chạm da, nhuộm cả trời thu bằng sắc vàng rất nhẹ. Nắng ngấm vào lá, nắng thấm vào tường, nắng tan chầm chậm vào hồn tôi bảng lảng, say sưa. Bó cúc hoạ mi hôm ấy mua vội trước cổng Hoàng Thành Thăng Long theo tôi ra sân bay về lại phương Nam xa ngái. Nắng thu ươm từng cánh trắng mong manh bằng thứ màu vàng mơ dịu ngọt. Nắng lấp lánh reo cười cùng với người khách lãng du đương mải miết gom thu đầy khóe mắt.
Sẻ Nâu
Hà Nội đẹp nhất có lẽ là khi thu về. Đẹp từ sắc trời, hàng cây, làn gió và đẹp cả trong lòng người khi mùa thu Thủ đô luôn gắn liền với những sự kiện trọng đại của dân tộc.
Phố Hàng Mã, nơi quen thuộc với lồng đèn, trống ếch, mặt nạ giấy bồi mùa Trung thu, nay lại rực rỡ sắc đỏ cờ Tổ quốc.
Mùa thu luôn đến thật khẽ, nhẹ như một cái chạm mỏng manh của gió, như một lời thì thầm của thời gian mà nếu ta vội vã sẽ chẳng kịp nhận ra.
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.