Về Thủ đô giữa tháng Tám mùa thu
PodcastHà Nội đẹp nhất có lẽ là khi thu về. Đẹp từ sắc trời, hàng cây, làn gió và đẹp cả trong lòng người khi mùa thu Thủ đô luôn gắn liền với những sự kiện trọng đại của dân tộc.
Nắng phương Nam gợi ký ức mùa thu xưa, với ban công lấp loáng ánh vàng, lá đổi màu trong mắt người lặng lẽ ngước nhìn bầu trời xanh thẳm.
Mấy năm trước, tôi có lần về Hà Nội giữa mùa hạ đỏ rực màu phượng vỹ. Tháng sáu nắng bỏng giãy, tôi len lỏi theo cầu thang hẹp để lên quán cà phê Giảng uống cho được cà phê trứng - thức uống đặc trưng của Hà thành. Cà phê đắng, dư vị chua nhẹ quyện cùng lớp kem trứng sền sệt, thơm thơm, ngầy ngậy trên mặt tạo nên một trải nghiệm vị giác đầy những cung bậc thích thú đan xen. Chuyến đi ấy ngắn ngủi, tôi phải trở về miền Nam sau đó ít ngày, về với cuộc sống bình thường nhiều phần hối hả. Ly cà phê trứng tự lúc nào đã trở thành thứ chấp niệm hoài mang. Vì nhớ Hà Nội nên thèm cà phê trứng, vì nhớ Thủ đô nên khắc khoải ngày về. Về với Hà Nội của tôi, trong những khi mệt nhoài cuộc đời thường nhật, trong những khi bắt gặp một chút gì gợi nhớ Hà Nội xa xôi.
Nỗi nhớ như hạt mầm nhỏ ngậm nước đã trương mẩy, chỉ chờ tách vỏ để lá mầm bật ra. Rồi vào những ngày gió lạnh sau mưa giữa Sài thành nhộn nhịp, tôi đi tìm Hà Nội của mình trong ly cà phê trứng tự pha. Hoá ra nó không khó như tôi nghĩ. Nhưng vì sao khi nhâm nhi lớp kem trứng bông mềm, béo ngậy, tôi vẫn thấy lòng mình chông chênh? Phải chăng là bởi tôi chẳng thể tìm được một nơi nào rất riêng cái chất Hà thành, cũng chẳng thể mang chính mình đặt vào lòng Thủ đô để rồi lại lang thang tìm về quán cà phê cũ trên con phố cổ thơm nức hương cà phê.
Bao lần lang thang quán xá ở TP.HCM không giúp tôi tìm đâu được hương vị thân quen. Tôi đã pha những ly cà phê trứng phảng phất hương vị của Giảng, vậy mà lòng tương tư hoài cái phong vị Thủ đô trong những ngày dìu dịu mùa thu hương cốm mới. Có những thứ ngon không hẳn vì mùi vị mà ngon bởi ta được thưởng thức nó ở đúng nơi đó, trong cái tiết trời mỗi năm chỉ có vài tháng ngắn ngủi đó, bên cạnh những con người mà ta thương mến đó.
Tôi nhớ một sáng thu nào, gió lạnh đầu mùa thản nhiên ùa vào phòng qua ô cửa sổ mở. Góc ban công tầng bảy lồng lộng gió thổi, lay động những thân hồng leo co ro. Tôi hỏi chị Thuỳ - người cho tôi ở nhờ suốt mấy tuần ở Hà Nội - dụng cụ để đánh trứng. Cuối tuần thong thả, lại có thêm hai chị nữa sang chơi, bốn chị em tôi ngồi cùng nhau chuyện trò rôm rả. Ly cà phê trứng thơm trên bàn, xôi cốm làng Vòng lặng yên những mắt ngọc trong chiếc lá sen xanh bao bọc dịu dàng. Chúng tôi vừa nhâm nhi cà phê vừa nhón khẽ đầu ngón tay đón lấy vài hạt cốm thơm ngòn ngọt rồi cho vào miệng. Cái dẻo thơm thanh thảo của cốm hòa với cái ngầy ngậy đắng của cà phê làm ai cũng chộn rộn. Gió thu se sẽ mơn man những nụ cười, bản nhạc "Em ơi Hà Nội phố" theo cơn gió tan vào mênh mông.
Có lần chị Thùy bảo: "Em còn yêu Hà Nội hơn cả người sống ở Hà Nội chục năm như chị. Nghe những gì em kể về Hà Nội, đọc những gì em chia sẻ về thành phố này mới thấy chị vô tâm với nơi mình sống biết bao". Khi nhận được tin tôi sẽ về Hà Nội, chị chuẩn bị sẵn các nguyên liệu để đợi tôi pha cà phê trứng tại nhà. Cuối cùng tôi cũng có thể làm điều nhỏ nhoi ấy cho người chị tôi yêu quý. Chị còn tinh nghịch nhờ tôi pha thêm vài ly để chị mang lên văn phòng khoe với đồng nghiệp. Nói tới đó, chị cười nhăn khóe mắt còn tôi cười vì thấy chị vui như trẻ nhỏ khi háo hức trêu đùa lũ bạn thân.
Hà Nội sáng hôm ấy đượm hơi thu. Căn phòng nhỏ thông thống gió và rộn rã tiếng nói cười. Mùi cà phê nhàn nhạt quyện với gió rồi thổi ngược vào lãng đãng không gian. Tôi nhớ mùa thu cũ, nhớ những ngày mới đợi nắng mềm phủ êm góc ban công lưa thưa vài chậu cây run rẩy, nhớ những lần vô tình ngước lên nhìn bầu trời xanh vời vợi, lá đổi màu xôn xao tròng mắt.
Nắng thu dịu dàng mơn man làn tóc, khe khẽ chạm da, nhuộm cả trời thu bằng sắc vàng rất nhẹ. Nắng ngấm vào lá, nắng thấm vào tường, nắng tan chầm chậm vào hồn tôi bảng lảng, say sưa. Bó cúc hoạ mi hôm ấy mua vội trước cổng Hoàng Thành Thăng Long theo tôi ra sân bay về lại phương Nam xa ngái. Nắng thu ươm từng cánh trắng mong manh bằng thứ màu vàng mơ dịu ngọt. Nắng lấp lánh reo cười cùng với người khách lãng du đương mải miết gom thu đầy khóe mắt.
Sẻ Nâu
Hà Nội đẹp nhất có lẽ là khi thu về. Đẹp từ sắc trời, hàng cây, làn gió và đẹp cả trong lòng người khi mùa thu Thủ đô luôn gắn liền với những sự kiện trọng đại của dân tộc.
Phố Hàng Mã, nơi quen thuộc với lồng đèn, trống ếch, mặt nạ giấy bồi mùa Trung thu, nay lại rực rỡ sắc đỏ cờ Tổ quốc.
Mùa thu luôn đến thật khẽ, nhẹ như một cái chạm mỏng manh của gió, như một lời thì thầm của thời gian mà nếu ta vội vã sẽ chẳng kịp nhận ra.
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.