Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, dự báo trong thời gian tới khi các cơ quan tố tụng kết thúc xét xử và ban hành bản án, sẽ có nhiều đăng kiểm viên bị thu hồi chứng chỉ và nhiều trung tâm đăng kiểm bị tạm đình chỉ hoạt động trong thời gian ba tháng theo quy định tại Nghị định số 139/2018/NĐ-CP và Nghị định số 30/2023/NĐ-CP.
Đáng chú ý, theo số liệu thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, Hà Nội có tới 55% đăng kiểm viên bị khởi tố vẫn đang làm việc tại các trung tâm đăng kiểm . Nguy cơ thiếu hụt đăng kiểm viên sau kết án dẫn đến ùn tắc kiểm định xe là rất lớn.
Theo quy định tại Nghị định 139 hiện nay, các đơn vị đăng kiểm có từ hai đăng kiểm viên bị thu hồi chứng chỉ sẽ bị tạm đình chỉ hoạt động. Căn cứ quy định này, sẽ có 28/30 trung tâm đăng kiểm của Hà Nội buộc phải tạm dừng hoạt động trong thời gian tới.
Ông Lê Văn Bình, Giám đốc Trung tâm đăng kiểm 2922D tỏ ra lo lắng, khi trung tâm hiện có 7 đăng kiểm viên, thì có 5 đăng kiểm hiện trong diện bị khởi tố, điều tra. Thời gian tới, nếu các đăng kiểm viên này bị thu hồi giấy phép, trung tâm sẽ không còn người hoạt động.
Theo ông Nguyễn Tô An, Cục phó Cục Đăng kiểm Việt Nam, với mục tiêu cao nhất không để tái diễn tình trạng ùn tắc đăng kiểm xe cơ giới như cuối năm 2022, đầu năm 2023, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã thực hiện hàng loạt giải pháp, theo dõi sát tình hình, thông tin dự báo, chuẩn bị các kịch bản, kịp thời nhằm ứng phó từ sớm, từ xa với các tình huống xảy ra.
Theo Cục đăng kiểm Việt Nam, mặc dù liên tục tổ chức các đợt đánh giá, tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ, đánh giá ngoài giờ vào buổi tối cho học viên mới nhưng tính đến hết năm 2024 và sang đầu năm 2025 mới có khoảng gần 650 đăng kiểm viên mới được công nhận. Ước tính, đến năm 2026, hệ thống đăng kiểm xe cơ giới vẫn chưa thể bù đắp được số lượng đăng kiểm viên bị thiếu hụt - khoảng 700 đăng kiểm viên.
Để giải quyết căn bản nguy cơ này, Bộ Giao thông Vận tải đang trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định số 139 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Hiện nay, đăng kiểm viên được tuyển dụng vào trung tâm đăng kiểm thuộc Sở Giao thông Vận tải hoặc Cục Đăng kiểm Việt Nam phải là viên chức, nhưng tại các trung tâm xã hội hóa chỉ là lao động bình thường. Ngay việc tuyển dụng đăng kiểm viên, điều động chuyển từ khối tư nhân vào làm việc tại các trạm thuộc Cục Đăng kiểm Việt Nam hay Sở Giao thông Vận tải phải thực hiện theo quy định của Luật Công chức, viên chức, trong khi đó, trạm tư nhân có thể tuyển thẳng.
Trong thời điểm ùn tắc nghiêm trọng hiện nay, để bố trí nhân sự chi viện, Cục phải vận động, nhờ hỗ trợ chứ không thể điều động như nhân sự thuộc trạm của Cục. Cục đang kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng, cơ sở vật chất các trạm đăng kiểm thuộc quản lý của Cục, của Sở Giao thông Vận tải hoặc doanh nghiệp tư nhân nhưng người lao động thực hiện đăng kiểm xe phải do tổ chức đăng kiểm quản lý.
Trong thời gian chờ sửa đổi, bổ sung Nghị định 139, Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị quyết cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù để giải quyết ùn tắc kiểm định xe ô tô hiện nay. Cụ thể, tạm thời không thu hồi chứng chỉ với đăng kiểm viên bị kết án treo hoặc cải tạo không giam giữ mà không cấm hành nghề. Ngoài ra, không tạm đình chỉ trong thời gian ba tháng đối với các đơn vị đăng kiểm có từ hai đăng kiểm viên bị thu hồi chứng chỉ.
Cùng với đó, giảm thời gian thực tập đối với các học viên có kinh nghiệm làm việc thực tế và đáp ứng đầy đủ năng lực chuyên môn cho hoạt động kiểm định. Ông Nguyễn Tô An, Cục phó Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng, việc sớm ban hành nghị định sửa đổi Nghị định 139 và 30 sẽ giải quyết cơ bản tình trạng ùn tắc, do các trung tâm sẽ không bị tạm đình chỉ hoạt động.
Theo báo cáo của Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, trên địa bàn thành phố hiện có 30 trung tâm với 53 dây chuyền kiểm định đang hoạt động, đáp ứng gần 70.000 xe/tháng. Khi các trung tâm đăng kiểm bị đóng cửa đồng nghĩa với hàng trăm nghìn phương tiện không thể đăng kiểm.
Chủ động khắc phục tình trạng này, UBND thành phố Hà Nội đã có văn bản đề xuất phương án hỗ trợ từ lực lượng kiểm định viên của quân đội và cảnh sát giao thông. Với trường hợp xấu nhất, Sở Giao thông Vận tải sẽ phải điều phối giữa các trung tâm đăng kiểm trên địa bàn với nhau. Đồng thời sẽ đăng kiểm theo thứ tự ưu tiên lượng phương tiện ảnh hưởng tới đời sống xã hội nhất như: Xe buýt, xe kinh doanh vận tải, xe chở hàng hoá.
Ngoài ra, để việc đăng kiểm phương tiện được thuận lợi, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa các hư hỏng của phương tiện trước khi đi kiểm định. Người dân nên đăng ký lịch hẹn kiểm định qua app trung tâm đăng kiểm và đưa xe đến kiểm định theo đúng khung giờ lựa chọn đã được các trung tâm đăng kiểm xác nhận để tránh phải chờ đợi.
