Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, khi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn được đặt ở vị trí trung tâm, trở thành nguồn lực và động lực phát triển.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn là làm thế nào để những giá trị văn hóa ngàn năm của Thăng Long - Hà Nội có thể “chuyển hóa” thành sức mạnh thực tiễn cho tăng trưởng và phát triển bền vững. Đây là nội dung chính được phân tích và bàn luận trong Chương trình Thời sự đặc biệt: “Hà Nội: Văn hóa là trung tâm trong chiến lược phát triển” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện vào tối 29/3 với sự tham gia của hai khách mời: PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội và Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long.
Trao đổi tại chương trình, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội nhận định: Nghị quyết số 80 là một bước đột phá trong tư duy phát triển văn hóa. Đây là một nghị quyết hành động, bởi các nội dung đều hướng tới triển khai thực tiễn. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 80 cũng đề cập rõ các mối quan hệ cần giải quyết, cùng với các chỉ tiêu cụ thể cho phát triển văn hóa đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, thể hiện rõ tính thực tiễn và khả năng triển khai.
Để tránh tình trạng “Nói nhiều nhưng chuyển động còn chậm” trong thực hiện nghị quyết. Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đây là vấn đề nan giải đã tồn tại trong nhiều năm. Để làm được điều này, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng: Các Nghị quyết cần được thể chế hóa nhanh chóng thành luật pháp và chính sách cụ thể. Đây cũng là lý do để đánh giá cao nỗ lực của Hà Nội khi đã sớm ban hành chương trình hành động riêng, là một trong những địa phương triển khai sớm nhất Nghị quyết 80.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Di sản văn hóa, không gian văn hóa không chỉ đẹp về hình thức mà còn cần có sức sống và khả năng thu hút cộng đồng. Ở góc độ văn hóa, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng: Để các không gian công cộng, đặc biệt là không gian di sản trở nên hấp dẫn với giới trẻ, yếu tố then chốt nằm ở cách tổ chức trải nghiệm.
Không dừng lại ở việc bảo tồn, Hà Nội còn tiên phong trong việc hiện thực hóa các chiến lược phát triển hiện đại. Thành phố đã xác định công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản là nội dung cốt lõi của ngoại giao văn hóa. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho rằng, Hà Nội đang sở hữu những lợi thế đặc biệt mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là chiều sâu văn hiến, bản sắc văn hóa cùng hệ thống di sản phong phú đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Những giá trị ấy, cùng với yếu tố về con người Hà Nội thanh lịch, sáng tạo, chính là nền tảng quan trọng để Thủ đô có thể phát triển nhanh và bền vững trong công nghiệp văn hóa.
Trao đổi về những điều kiện để văn hóa thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho rằng: Vấn đề đặt ra trong thời gian tới đó là đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu, đồng thời, chuyển hóa những giá trị thành sản phẩm cụ thể của công nghiệp văn hóa, có khả năng tham gia trực tiếp vào thị trường.
Cụ thể hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị bằng những hành động cụ thể và quyết liệt, Hà Nội đang xác định hướng phát triển mới - nơi văn hóa không đứng phía sau, mà ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược dài lâu. Đó là lựa chọn của một Thủ đô không chỉ hướng tới tăng trưởng, hiện đại và hội nhập, mà luôn trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống. Có thể thấy, khi văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, thành nguồn lực nội sinh và thành động lực phát triển thì mỗi bước đi của Thủ đô sẽ không chỉ nhanh hơn, mạnh hơn mà còn bền vững hơn, nhân văn hơn và đậm đà bản sắc Hà Nội.
Quy hoạch Hà Nội với tầm nhìn 100 năm đặt ra yêu cầu gìn giữ bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội, hài hòa giữa các công trình văn hóa truyền thống và đương đại, giữa bảo tồn khu phố cũ, phố cổ, di tích, với các tổ hợp cao tầng. Đây là bài toán mà Hà Nội đang từng bước tìm lời giải, tham khảo kinh nghiệm của nhiều Thủ đô trên thế giới.
Nguồn lực văn hóa và con người chính là sức mạnh nội sinh để Thủ đô bứt phá. Tinh thần ấy đang được cụ thể hóa sinh động qua các công trình thanh niên, những giải pháp số và nhịp sống tình nguyện của tuổi trẻ trên khắp các xã, phường.
Việc các ca khúc mang chất liệu dân gian ngày càng được khán giả yêu thích cho thấy một tín hiệu tích cực của âm nhạc đương đại. Khi được khai thác đúng cách, dân gian không chỉ là ký ức, mà còn trở thành cầu nối giữa các thế hệ, giữa bản sắc truyền thống và hơi thở hiện đại. Thế nhưng, bên cạnh sự sáng tạo đúng hướng, vẫn tồn tại những hiện tượng lệch lạc, nhân danh làm mới để xâm hại di sản.
Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, khi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn được đặt ở vị trí trung tâm, trở thành nguồn lực và động lực phát triển.
Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức khai mạc triển lãm “Hà Nội 12 mùa hoa” tại Nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng.
Văn hóa làm nên bản sắc, chiều sâu và cốt cách riêng của Thăng Long - Hà Nội, đồng thời mở ra những nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của Thủ đô trong thời đại mới. Khi Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển với những yêu cầu và cơ hội mới, vấn đề đặt ra là làm sao phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa, khơi dậy sức sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa và đưa những giá trị truyền thống trở thành động lực cho tương lai.
Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, triển lãm ảnh “Hà Nội: Dấu ấn thời gian” đã khai mạc tối 9/10 tại khách sạn Metropole Hà Nội. Qua 16 tác phẩm của nhiếp ảnh gia người Anh Andy Soloman, công chúng có dịp nhìn lại diện mạo và nhịp sống Thủ đô những năm 1990.
Diễn ra từ ngày 9 - 11/10 tại Công viên Thiên văn học, Lễ hội Đồ uống Hà Nội năm 2026 với chủ đề "Hà Nội - Tinh hoa đồ uống Việt" đang trở thành điểm hẹn văn hóa, ẩm thực hấp dẫn của người dân Thủ đô dịp cuối tuần.
Từ 9 - 11/10 , tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” gắn với không gian văn hóa tín ngưỡng tâm linh Khu Nghi lễ thờ Tổ với mục tiêu xây dựng nơi đây trở thành không gian văn hóa tín ngưỡng, giáo dục truyền thống và điểm đến du lịch văn hóa tiêu biểu của Thủ đô.
Với nhà thơ Bằng Việt, Hà Nội vừa là cội nguồn văn hóa, vừa là miền cảm xúc gắn bó xuyên suốt hành trình sáng tác. Qua hơn nửa thế kỷ cầm bút, hình ảnh Thủ đô hiện diện trong nhiều sáng tác của ông với chiều sâu lịch sử, cốt cách hào hoa và sức sống kiên cường của con người Hà Nội.
