Hiện thực hóa khát vọng phát triển: Cần quyết tâm chính trị cao và phối hợp hiệu quả

Chủ trì phiên thảo luận tổ tại Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội có: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng - Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà - Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội; Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Thanh Hà.

Các đại biểu nhấn mạnh: Đây là giai đoạn cần tư duy phát triển mới, quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cấp, các ngành để tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội . Đồng thời nêu rõ, việc theo đuổi tăng trưởng cao và giữ vững ổn định vĩ mô là thách thức lớn, đòi hỏi điều hành chính sách phải thận trọng, linh hoạt và kỷ luật.

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong bối cảnh hiện nay cần những giải pháp mang tính đột phá và chiến lược để tạo động lực mới cho sự phát triển. Chỉ ra tiềm năng kinh tế biển của Việt Nam, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến đề xuất: "Ngoại trừ Hà Nội và một số tỉnh Tây Bắc, hầu hết các địa phương nước ta hiện nay đều có biển với địa thế 'lưng tựa núi, mặt hướng biển'. Đây chính là không gian và dư địa quan trọng để tạo ra động lực phát triển mới. Tuy nhiên, tôi cho rằng các giải pháp tăng trưởng kinh tế biển cần được làm rõ hơn trong nội dung kỳ họp lần này, đặc biệt là việc khai thác hệ thống 36 cảng biển và hạ tầng logistics. Quốc hội cần nêu định hướng, nhưng đồng thời phải giao trách nhiệm cho các tỉnh có biển xây dựng những đề án, giải pháp cụ thể. Mục tiêu là vừa phát triển kinh tế, tạo việc làm bền vững cho ngư dân, vừa đảm bảo nhiệm vụ chiến lược là bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc."

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng bền vững, các đại biểu cũng cho rằng cần giải quyết nhiều yếu tố quan trọng, đặc biệt là việc tăng đầu tư và cải thiện hiệu quả sử dụng vốn. Về mức bội chi 5% GDP - mức tăng trưởng cao nhất từ trước đến nay, theo các đại biểu, mặc dù dư địa nợ công thấp, nhưng vẫn cần tính toán kỹ lưỡng về các yếu tố rủi ro bên ngoài, đặc biệt là tác động từ các chính sách của các nước lớn.

Đại biểu Tô Huy Vũ nêu ý kiến: "Một vấn đề trọng tâm cần được thảo luận kỹ lưỡng chính là cấu trúc tăng trưởng khi tỷ trọng tiêu dùng cuối cùng trên GDP giảm xuống mức 61 - 62%, ngay trong bối cảnh chúng ta đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao. Điều này cho thấy nền kinh tế đang có xu hướng phụ thuộc ngày càng nhiều vào đầu tư hơn là sức mua từ thị trường nội địa. Đây là một mô hình chứa đựng nhiều rủi ro, đặc biệt khi đối mặt với các yếu tố bất lợi như tiến độ giải ngân đầu tư công chậm trễ hoặc dòng vốn FDI suy giảm. Vì vậy, tôi kiến nghị Chính phủ cần xây dựng các kịch bản ứng phó chi tiết, đồng thời xác định rõ ngưỡng giới hạn tài khóa bất biến để đảm bảo an ninh tài chính quốc gia trong mọi tình huống."

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cho rằng: cần tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo các nguồn lực, từ nhân lực đến tài sản công, được sử dụng hợp lý và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn tới: "Tôi rất đồng tình với báo cáo của Thủ tướng Chính phủ về việc cần kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho những dự án chậm triển khai. Đây thực chất là những nguồn lực sẵn có, nhưng do sự chậm trễ trong việc đưa vào vận hành mà chúng ta đang lãng phí một khối lượng tài sản rất lớn của quốc gia. Hiện nay, tình trạng đình trệ này đang diễn ra phổ biến ở cả các dự án đầu tư công lẫn các dự án ngoài ngân sách. Việc quyết liệt xử lý các điểm nghẽn này không chỉ giúp khơi thông nguồn lực bị đóng băng mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới."

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đề cập đến "khoảng trống" chiến lược đó là sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia. Mặc dù Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đủ 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030, nhưng thực tế hiện nay, dự trữ quốc gia chỉ đủ cho 7-10 ngày, và cộng với dự trữ thương mại chỉ đạt tối đa 30 ngày. Đây là một khoảng cách đáng lo ngại cần sớm được khắc phục.

Đại biểu Lê Hồng Hà nhận định, diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông. Đồng thời khẳng định việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về thuế dầu và nhiên liệu bay là "hết sức cần thiết và kịp thời" để tháo gỡ khó khăn và ổn định kinh tế vĩ mô.

Đại biểu đề xuất: "Tôi đề xuất Quốc hội cần xây dựng một cơ chế ủy quyền hợp lý, cho phép Chính phủ chủ động quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp điều hành nhằm đảm bảo tính hiệu quả, kịp thời trước những biến động nhanh chóng của thực tế. Đặc biệt, cơ chế này nên bao gồm quyền hạn cho phép Chính phủ kéo dài hiệu lực của các nghị quyết hiện hành, căn cứ vào diễn biến phức tạp của thị trường và tình hình căng thẳng tại khu vực. Việc phân cấp, ủy quyền linh hoạt như vậy sẽ giúp bộ máy hành pháp có đủ dư địa để phản ứng nhanh nhạy, bảo vệ lợi ích quốc gia và ổn định kinh tế - xã hội trước các tình huống bất ngờ mà không cần chờ đợi các quy trình lập pháp kéo dài."

Đại biểu Hồ Sỹ Hùng đề nghị quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị bị ảnh hưởng trực tiếp từ giá xăng dầu. Đồng tình việc sớm ban hành nghị quyết về xăng dầu, đại biểu Hồ Sỹ Hùng cũng cho rằng mục tiêu của nghị quyết cần phải rõ ràng, không chỉ vì lợi ích của người dân mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn: "Tôi kiến nghị cần có các biện pháp điều hành giá xăng dầu linh hoạt để tránh tình trạng biến động quá nhanh hoặc thay đổi giật cục, gây sốc cho thị trường. Như đại biểu Lê Hồng Hà đã nêu, chúng ta rất khó dự đoán thời điểm giá dầu thế giới giảm sâu; do đó, cần có chiến lược chủ động tăng cường nguồn lực cho Quỹ bình ổn giá ngay từ bây giờ để kiểm soát hiệu quả các biến động trong tương lai, nhất là khi quỹ này hiện đã gần như cạn kiệt. Trong trường hợp Quốc hội giao thẩm quyền điều hành cho Chính phủ, mục tiêu điều hành phải được xác định rõ ràng: phải giải quyết hài hòa và thỏa đáng quyền lợi của người dân, đảm bảo hoạt động cho doanh nghiệp và duy trì sự ổn định bền vững cho toàn bộ thị trường xăng dầu."

Nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của chất lượng nguồn nhân lực trong việc đạt mục tiêu tăng trưởng 10%, các đại biểu chỉ ra thực tế hiện nay chỉ có 29% lao động có bằng cấp chứng chỉ, tốc độ tăng năng suất lao động còn chậm, và sự liên kết giữa đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Do đó Chính phủ cần xây dựng một chương trình quốc gia phát triển nguồn nhân lực chiến lược, với cơ chế tài chính đột phá để nâng cao năng suất và phát triển kinh tế tri thức.