Hiện thực hóa mục tiêu phát triển giáo dục quốc gia

Mục tiêu của chương trình là tập trung nguồn lực đầu tư hướng đến 100% các cơ sở giáo dục đại học công lập trong quy hoạch đạt chuẩn vào năm 2035. 100% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có đủ thiết bị dạy học để triển khai thực hiện đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Theo tính toán, tổng các nguồn lực huy động để thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2035 khoảng hơn 580.000 tỷ đồng.

Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, cho biết: “Tổng mức đầu tư chương trình khoảng 580.000 tỷ đồng, tương đương gần 23 tỷ USD, chỉ bằng một phần tư kinh phí Đại học Thanh Hoa nhận từ Chương trình 985, cho thấy khoản đầu tư của chúng ta tuy lớn nhưng vẫn cần thiết để tạo đột phá và xây dựng các trường đại học đạt tầm quốc tế. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là yêu cầu then chốt nhưng mức phân bổ kinh phí hiện nay còn khiêm tốn, do đó cần ưu tiên hơn cho đào tạo và phát triển giảng viên, đáp ứng yêu cầu giáo dục giai đoạn mới.”

Quan tâm tới vấn đề biên chế, có ý kiến đề xuất đội ngũ giáo viên cần được đảm bảo biên chế ở mọi nơi. Trong các tiêu chí phát triển, giáo dục phải được đặt lên hàng đầu, từ đó có sự phân bố nguồn lực rõ ràng, đảm bảo không thiếu.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, nhận định: “Về giao quyền tuyển dụng, điều động và bố trí nhân sự cho Sở Giáo dục, tôi đã lắng nghe ý kiến Bộ trưởng và nhiều đại biểu, và tôi đồng thuận. Quan trọng là việc triển khai phải hợp lý, sát thực tiễn và chính xác. Chúng ta cần xây dựng chỉ tiêu biên chế chủ động và sớm hơn; hiện nay kế hoạch biên chế thường chậm do nhiều vướng mắc. Nếu thực hiện tốt, chúng ta có thể chuẩn bị chỉ tiêu cho năm sau, các năm kế tiếp, thậm chí cho cả chu kỳ 5 năm, bảo đảm tính ổn định và chủ động trong nhân sự ngành giáo dục.”

Đại biểu cũng đề xuất chương trình cần làm rõ hơn vấn đề trao quyền tự chủ và nguồn lực phù hợp cho phát triển các trường đại học. Đồng thời, làm rõ hơn việc đầu tư cho phát triển hạ tầng giáo dục thông minh, đầu tư cho giáo dục về khoa học - công nghệ, và ứng dụng khoa học - công nghệ trong giáo dục.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, chia sẻ: “Trong dự thảo nghị quyết, chúng ta cần quan tâm và bổ sung một số điểm mới. Thứ nhất, thí điểm cơ chế tự chủ theo mô hình ‘sandbox’ cho các trường đại học trọng điểm, trao quyền tự chủ mạnh mẽ nhưng vẫn trong phạm vi kiểm soát an toàn; nếu mô hình thành công có thể nhân rộng, nếu chưa đạt hiệu quả, hệ thống vẫn bảo đảm an toàn và ổn định. Thứ hai, cần hình thành các trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo đạt chuẩn quốc gia tại các đại học, nhằm thúc đẩy năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học.”

Đại biểu cũng cho rằng cần mạnh dạn đưa ra chuẩn về đầu ra rõ hơn, và đặc biệt phải có tính tham vọng lớn để sẵn sàng cho kỷ nguyên số.

Đại biểu Nguyễn Trúc Anh, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, cho biết: “Tương tự như việc chúng ta có ba đến năm đại học tinh hoa, ở mỗi địa phương – 34 tỉnh, thành phố, thậm chí đến cấp phường, xã – cũng cần xây dựng một trường phổ thông chuẩn, có thể là THPT hoặc trường liên cấp đạt chuẩn tinh hoa. Cần mạnh dạn đề xuất bộ tiêu chuẩn mang tính hội nhập quốc tế. Tiếng Anh là yêu cầu cốt lõi, nhưng quan trọng là xác định chuẩn tiếng Anh ở mức nào. Chẳng hạn, có thể đặt tiêu chí học sinh tốt nghiệp THPT đạt trình độ đủ để trúng tuyển vào các đại học thuộc top 200 thế giới hay không? Đây là bước đột phá cần mạnh dạn thực hiện để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.”

Tờ trình của Chính phủ dự kiến tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026–2035 khoảng 580.133 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Trung ương hơn 349.000 tỷ đồng (60,2%), vốn ngân sách địa phương hơn 115.000 tỷ đồng (19,9%), vốn đối ứng của cơ sở giáo dục 89.000 tỷ đồng (15,4%) và vốn huy động hợp pháp khác dự kiến 26.173 tỷ đồng (4,5%).