Kế thừa tinh hoa nghề gốm

Làng gốm Bát Tràng từ lâu đã nổi danh với những sản phẩm gốm sứ trứ danh trong nước và được các thương lái nước ngoài tìm đến giao thương từ nhiều thế kỷ trước. Dù từng trải qua những giai đoạn thăng trầm, Bát Tràng ngày nay vẫn giữ vững vị thế là nơi sản xuất các dòng gốm mỹ thuật, gốm công nghiệp, gốm xây dựng cao cấp và đặc biệt là gốm cổ truyền.

Với lịch sử hàng trăm năm, Bát Tràng không chỉ là cái nôi của nghề gốm sứ Việt Nam mà còn là biểu tượng cho sự sáng tạo và tinh hoa của nghề thủ công truyền thống. Các sản phẩm gốm nơi đây là kết tinh của kỹ thuật điêu luyện, đường nét tinh xảo và vẻ đẹp hài hòa.

Với tình yêu dành cho gốm, nhiều nghệ nhân Bát Tràng đã không ngừng nghiên cứu, phục chế và sáng tạo nên các tác phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân. Trong đó có Nghệ nhân ưu tú Tô Thanh Sơn ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội – bậc thầy chế tác gốm sứ. Đến thăm Thuận An Đường – ngôi nhà nằm giữa lòng Bát Tràng của nghệ nhân, có thể thấy ông là người dành trọn tâm huyết để phục chế các dòng gốm cổ, với màu men đặc trưng của cha ông truyền lại từ hàng trăm năm trước.

Sinh ra trong làng gốm, gắn bó với nghề từ những năm đầu thập niên 1980, sau bao thăng trầm, nghệ nhân Tô Thanh Sơn đã chọn cho mình hướng đi riêng: phát triển gốm theo dòng truyền thống. Đây không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp mà còn là sự nghiệp phục hồi giá trị nghệ thuật gốm cổ từng bị mai một. Niềm đam mê với men cổ của ông thật đặc biệt - nhắc đến gốm Tô Thanh Sơn là nhắc đến men lam thời Nguyễn, men rạn cổ truyền, men hỏa biến hoa nở lòng chén - những dòng men gắn liền với một thương hiệu gốm độc bản, khác biệt.

Nghệ nhân ưu tú Tô Thanh Sơn chia sẻ: "Đã là con dân Bát Tràng, ai cũng có dòng máu nghề trong người. Mỗi người có điều kiện, có khả năng khác nhau. Riêng tôi lại yêu dòng gốm truyền thống, ví dụ như men lam, men thời Lê, thời Mạc. Tôi hay dùng những chất liệu đó để tái diễn mấy dòng men cổ truyền".

Không chỉ say mê nghề gốm, nghệ nhân Tô Thanh Sơn còn tận tâm truyền nghề cho thế hệ trẻ. Trong số 7 học trò của ông, nghệ nhân Nguyễn Thanh Nghĩa ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội - người học trò nhỏ tuổi nhất đã kế thừa tâm huyết của thầy, phát triển thương hiệu riêng và liên tục ra lò những sản phẩm độc bản được đánh giá cao.

Nghệ nhân Nguyễn Thanh Nghĩa cho hay: "Tôi học được từ thầy rất nhiều thứ trong lĩnh vực làm gốm sứ. Đó là những kỹ thuật chuyên môn cao cấp, cách đưa ra ý tưởng cho sản phẩm. Đó không chỉ là kỹ thuật mà còn là văn hóa, trí tuệ, chất đất, chất men của làng nghề".

Dù có lúc thăng trầm, nhưng bằng đôi tay khéo léo và lòng yêu nghề truyền đời, các thế hệ nghệ nhân Bát Tràng vẫn đang tiếp tục giữ vững sức sống bền bỉ, mãnh liệt của gốm sứ Việt Nam với thời gian.