Bên cạnh chuyến tàu du lịch “Hà Nội 5 cửa ô”, thành phố Hà Nội đã và đang triển khai nhiều hoạt động để khai thác giá trị lịch sử văn hóa, thúc đẩy phát triển du lịch.
Trong đó, các không gian di sản của phố cổ Hà Nội giờ đây đã trở thành những không gian văn hóa sáng tạo hấp dẫn, góp phần mang đến cho du khách những trải nghiệm mới mẻ, đồng thời thổi luồng sinh khí mới vào các giá trị truyền thống trong đời sống đương đại.
Giữa không gian trầm tích của phố cổ Hà Nội, các hoạt động sáng tạo nghệ thuật đã và đang được hình thành ngay trong không gian di sản, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Trong đó, Triển lãm “Hai Ba Bốn” đã diễn ra trong tháng 4 tại Hội quán Phúc Kiến (40 Lãn Ông, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) trưng bày 65 tác phẩm sơn dầu và acrylic đã góp phần lan tỏa cách tiếp cận mới trong sáng tạo và thưởng thức nghệ thuật.
Triển lãm “Hai Ba Bốn” của nghệ sĩ Đinh Công Đạt và nhà văn, họa sĩ Nguyễn Trương Quý không chỉ giới thiệu tác phẩm, mà còn mở ra một lát cắt về quá trình sáng tạo - nơi những thử nghiệm, hoài nghi và cả những “vỡ bài” trở thành một phần của nghệ thuật.
Theo nhà văn, họa sĩ Nguyễn Trương Quý: Việc đặt nghệ thuật trong không gian di sản như Hội quán Phúc Kiến không chỉ tạo nên cuộc đối thoại thẩm mỹ giữa xưa và nay, giữa truyền thống và hiện đại mà còn mở ra cách tiếp cận di sản sinh động, gần gũi hơn với công chúng.
Những năm gần đây, nhiều không gian di sản trong khu phố cổ Hà Nội đã được khai thác theo hướng mở, trở thành điểm đến văn hóa sáng tạo thu hút đông đảo người dân và du khách. Từ những ngôi nhà cổ, đình, đền, đến các không gian công cộng, thay vì chỉ phục vụ tham quan đơn thuần, nay đã được “thổi làn gió mới” bằng các hoạt động trưng bày, triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, workshop trải nghiệm… Qua đó, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở nên sống động, gần gũi hơn với đời sống đương đại, góp phần hình thành thói quen tiếp cận văn hóa theo cách chủ động, tương tác, thay vì chỉ chiêm ngưỡng một chiều như trước đây. Đây là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội khi di sản không còn là không gian tĩnh mà trở thành nguồn lực và nền tảng cho sáng tạo đương đại.
Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, kiến trúc sư Trần Quang Trung nhận định: "Hiện nay, di sản đang thực sự 'sống' và tương tác mạnh mẽ với nhịp sống hằng ngày, với du khách và các hoạt động văn hóa nghệ thuật của Thủ đô. Chính sự kết nối này đã tạo điều kiện cho mọi người được tiếp cận, tương tác gần gũi hơn, từ đó bồi đắp thêm tình yêu dành cho các giá trị truyền thống. Đây chính là cách thức hiệu quả để "đánh thức" những di sản còn lại, giúp chúng hồi sinh và tỏa sáng trong bối cảnh đương đại".
Việc đổi mới, khai thác hiệu quả các không gian di sản phố cổ đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng để phát triển du lịch Thủ đô. Khi di sản được “kể lại” bằng những hình thức sáng tạo, hấp dẫn, trải nghiệm của du khách cũng trở nên phong phú hơn, từ đó kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị dịch vụ. Đây không chỉ là cách để Hà Nội quảng bá hình ảnh mà còn góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch theo hướng bền vững.
Ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội chia sẻ: "Phát triển du lịch gắn liền với công nghiệp văn hóa chính là cách đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và động lực tăng trưởng cốt lõi cho ngành du lịch. Một trong những giải pháp quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này là tích hợp công nghệ hiện đại, nhằm biến mỗi điểm đến không chỉ là nơi tham quan đơn thuần, mà còn trở thành một không gian kể chuyện sống động, mang lại những trải nghiệm chân thực và sâu sắc cho du khách".
Có thể thấy, khi di sản phố cổ được “đánh thức” bằng những ý tưởng sáng tạo, không gian văn hóa truyền thống không chỉ được bảo tồn mà đang được tiếp nối một cách linh hoạt trong đời sống hiện đại. Những giá trị lịch sử - văn hóa không bị mai một mà ngày càng trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với công chúng, thích ứng với nhịp sống hiện đại. Những không gian di sản phố cổ giờ đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn trở thành những điểm đến văn hóa - du lịch đặc sắc, góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô vừa giàu truyền thống, vừa năng động, sáng tạo trong quá trình phát triển.
Giữa những con phố cổ đông đúc của Hà Nội, vẫn có những ngôi nhà nhỏ nơi nghề xưa được truyền từ đời này sang đời khác. Không chỉ là kế sinh nhai, đó còn là cách các gia đình gìn giữ ký ức và nếp sống của Thăng Long – Hà Nội.
Hà Nội mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách. Sau mỗi chuyến đi, điều mà nhiều người muốn mang về không chỉ là những bức ảnh mà còn là một món quà nhỏ gói ghém những ký ức về thành phố: từ những hộp trà sen, chiếc khăn lụa đến các sản phẩm thiết kế hiện đại mang hình ảnh phố cổ, tàu điện hay di sản Hà Nội.
Sổ tay Ẩm thực toàn cầu - Michelin Guide đã dành nhiều lời “có cánh” cho phố cổ Hà Nội khi ví nơi đây như một trong những “thủ phủ ẩm thực đường phố” đặc sắc nhất thế giới, nhờ hội tụ tinh hoa ẩm thực và văn hóa lâu đời của Thủ đô.
Phát biểu tại tổ TP Hà Nội về Luật Thủ đô, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng người dân bao lâu nay quen sống trong phố cổ, chật chội sẽ vui vẻ và sẵn sàng di dời nếu quy hoạch xác định rõ vùng lõi và việc phát triển đô thị vệ tinh.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Hoàn Kiếm tổ chức Chương trình giao lưu – tọa đàm giới thiệu sách “Dấu vân tay của phố” của Nhà văn – Kiến trúc sư Nguyễn Trương Quý tại Thư viện Hoàn Kiếm.
