Hà Nội: Văn hóa là trung tâm trong chiến lược phát triển
Tin tứcHà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, khi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn được đặt ở vị trí trung tâm, trở thành nguồn lực và động lực phát triển.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, câu hỏi “làm thế nào để người trẻ giữ được bản sắc” không còn là lý thuyết, mà đã trở thành hành động cụ thể trong giáo dục.
Từ một sân chơi sáng tạo do Trường Phổ thông liên cấp Olympia khởi xướng, hành trình “Viết tiếp bản sắc Việt” đang cho thấy một cách tiếp cận mới: để học sinh không chỉ hiểu văn hóa, mà trực tiếp tham gia gìn giữ và lan tỏa những giá trị Việt theo cách của thế hệ mình.
Sau 5 tháng triển khai, cuộc thi “Viết tiếp bản sắc Việt 2026” đã khép lại bằng vòng chung kết diễn ra tại Trường Phổ thông liên cấp Olympia (Hà Nội). Cuộc thi thu hút sự tham gia của khoảng 180 thí sinh và đội thi đến từ 14 tỉnh, thành trên cả nước. Không chỉ dừng ở một cuộc thi, đây được xem là một hành trình trải nghiệm kéo dài, nơi học sinh đi từ “chạm vào nguồn cội” đến “gieo hạt bản sắc” và cuối cùng là “nảy mầm di sản”, biến ý tưởng thành những dự án có tác động thực tế của Top 5 đội xuất sắc nhất mỗi bảng THCS và THPT.
Điểm đặc biệt của sân chơi này nằm ở cách tiếp cận mở: học sinh được tự do lựa chọn đề tài và hình thức thể hiện từ viết, vẽ, âm nhạc đến sản phẩm số. Chính sự đa dạng này đã tạo nên những góc nhìn mới mẻ về văn hóa Việt, từ di sản, lễ hội, ẩm thực cho đến những câu chuyện rất đời thường trong gia đình và cộng đồng.
Nhiều dự án không chỉ dừng ở việc tìm hiểu mà đã chuyển hóa thành hành động cụ thể. Có nhóm lựa chọn đề tài về ngôn ngữ mạng và xây dựng các chiến dịch truyền thông nhằm gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt; có nhóm phát triển podcast kết nối các thế hệ; hay thiết kế nền tảng số để lan tỏa văn hóa Việt trong đời sống hiện đại.
Học sinh Hoàng Đại Thành, Thành viên đội “ Đẹp Tri” đến từ Trường THPT FPT cho biết: em cùng nhóm nghiên cứu đã mang đến cuộc thi dự án “Phú Vinh AI”, một giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế và phát triển sản phẩm làng nghề mây tre đan truyền thống. Dự án hướng tới việc kết nối công nghệ số với nghệ nhân, mở ra cách tiếp cận mới cho sản phẩm thủ công Việt.
Từ thực tế nhiều sân chơi học thuật hiện nay còn thiên về các môn tự nhiên và ngoại ngữ, trong khi những lĩnh vực như lịch sử, văn hóa hay ngôn ngữ chưa có nhiều không gian để học sinh thể hiện góc nhìn cá nhân, Trường Olympia đã chủ động xây dựng một cuộc thi mang tính trải nghiệm và sáng tạo. Chia sẻ về định hướng này, cô Đặng Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Olympia cho biết, cuộc thi “Viết tiếp bản sắc Việt” được tổ chức không chỉ để học sinh hiểu về văn hóa, mà còn để các em chủ động thể hiện quan điểm và hành động.
Không chỉ dừng lại ở quy mô hay hình thức tổ chức, điều làm nên dấu ấn của cuộc thi “Viết tiếp bản sắc Việt” còn nằm ở chất lượng và chiều sâu của các sản phẩm dự thi. Từ góc độ Ban tổ chức, cô Vũ Thị Loan, Trưởng bộ môn Sử - Địa, Trường Phổ thông liên cấp Olympia, đồng Trưởng Ban tổ chức cuộc thi cho biết, chính sự nhập cuộc nghiêm túc và sáng tạo của học sinh trên cả nước đã mang đến những kết quả vượt ngoài kỳ vọng ban đầu.
Để tổ chức một cuộc thi quy mô toàn quốc về văn hóa, hành trình chuẩn bị không chỉ đòi hỏi ý tưởng mà còn cần sự kết nối rộng rãi trong hệ thống nhà trường và đội ngũ giáo viên. Từ một ý tưởng được ấp ủ từ năm học trước, cuộc thi “Viết tiếp bản sắc Việt” đã được hiện thực hóa nhờ sự phối hợp của các bộ môn Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý.
Chia sẻ về quá trình này, cô Nguyễn Thị Minh Thủy, Trưởng bộ môn Ngữ văn và Tiếng Việt, Trường Phổ thông liên cấp Olympia, cho biết đây là một hành trình nhiều cân nhắc nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội lan tỏa giá trị văn hóa tới học sinh trên cả nước.
Khép lại hành trình “Viết tiếp bản sắc Việt”, điều đọng lại không chỉ là những sản phẩm dự thi đa dạng về hình thức, mà còn là cách học sinh đang từng bước làm mới việc tiếp cận văn hóa bằng tư duy sáng tạo và góc nhìn của thế hệ mình. Từ những câu chuyện gia đình, làng nghề, đến các giải pháp công nghệ, mỗi dự án đều góp phần mở rộng cách hiểu về “bản sắc” một dòng chảy được tiếp nối qua từng thế hệ.
Trong không gian sáng tạo ấy, Ban tổ chức đã lựa chọn và trao giải cho những đội thi có sản phẩm nổi bật ở cả chiều sâu nội dung và tính ứng dụng. Ở bảng A dành cho khối THPT, giải Nhất thuộc về đội Đẹp Tri (THPT FPT, Hà Nội), giải Nhì được trao cho đội Quất Phú Gia (THPT Olympia, Hà Nội), giải Ba thuộc về đội Phạm Đình Đình (THPT Olympia, Hà Nội), giải Triển vọng ghi nhận các đội Panmade (THPT Olympia, Hà Nội).
Ở bảng B dành cho khối THCS, giải Nhất thuộc về đội Cội nguồn (THCS Nguyễn Trãi, Quảng Trị), giải Nhì là đội Hạt Mầm Xanh (THCS Nguyễn Trãi, Quảng Trị), giải Ba thuộc về đội Âm vang cội nguồn (Tiểu học và THCS FPT, Cầu Giấy, Hà Nội). Các giải Triển vọng được trao cho các đội Việt Nam bất khuất (THCS Olympia, Hà Nội) và Tà áo giữ hồn Việt (Tiểu học và THCS FPT, Cầu Giấy, Hà Nội).
“Viết tiếp bản sắc Việt” vì thế không chỉ dừng lại ở một sân chơi học thuật, mà đang gợi mở một hướng tiếp cận giáo dục mới, nơi văn hóa không chỉ được học để ghi nhớ, mà được sống cùng, sáng tạo cùng và lan tỏa bằng chính tiếng nói của người trẻ.
Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, khi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn được đặt ở vị trí trung tâm, trở thành nguồn lực và động lực phát triển.
Thủ đô Hà Nội là trung tâm văn hóa lớn nhất cả nước, nơi hội tụ và tỏa sáng tinh hoa dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển không ngừng, Hà Nội đang đứng trước một cơ hội lịch sử để mở rộng không gian sáng tạo, xây dựng một hệ sinh thái văn hóa hiện đại, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong trong việc dẫn dắt văn hóa quốc gia.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm chủ trương phát triển mô hình “làng trong phố - phố trong làng”, trong đó nhấn mạnh bảo tồn, khai thác các giá trị hiện hữu để nhất thể hóa đô thị và nông thôn, nâng cấp hạ tầng và điều kiện sống nông thôn tiệm cận với đô thị.
Tối 11/4, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã thực hiện chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Làng trong phố” - một cách tiếp cận mới nhằm nhìn lại không gian văn hóa đặc thù của Thủ đô trong dòng chảy đô thị hóa.
Sáng 19/11, nghề làm giò chả Ước Lễ đã chính thức đón nhận bằng ghi danh vào Danh mục quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể, thuộc loại hình Nghề thủ công truyền thống - Tri thức dân gian.
Giữa nhịp sống hiện đại, những lễ hội dân gian vẫn là sợi dây gắn kết cộng đồng, lưu giữ hồn cốt văn hóa làng quê. Tại Tích Giang, xã Phúc Thọ, Hà Nội, lễ hội đánh cá dập sào mang đến một không gian hội hè độc đáo, tái hiện nét sinh hoạt lao động truyền thống của cư dân vùng quê Bắc Bộ.
Những ngày này, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm trở thành một trong những điểm hẹn thu hút đông đảo người dân và du khách khi Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra. Không chỉ là nơi tham quan, thưởng thức nghệ thuật, không gian này còn mang đến những trải nghiệm mới, nơi công chúng có thể trực tiếp tiếp cận, khám phá và tương tác với các ý tưởng sáng tạo.
Chỉ còn hai ngày nữa, chương trình “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” năm 2026 sẽ chính thức khai mạc, mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật kéo dài từ ngày 21 - 24/11.
Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, chương trình giao lưu chính luận - nghệ thuật “Sức mạnh Việt Nam” vừa được diễn ra, mở ra không gian đối thoại sâu sắc và giàu cảm xúc. Sự kiện cũng gợi mở cách thức để di sản và sức mạnh cộng đồng hòa nhịp cùng hơi thở thời đại, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.