Nhiều di tích, ngôi đình nằm sâu trong những ngõ nhỏ, đã dần phôi pha, mờ nhạt nhưng chính nghệ thuật đã giúp những di tích này tìm lại hơi thở của mình, kể lại những câu chuyện huyền thoại một cách sinh động.
Phố cổ Hà Nội , với những con phố nghề đặc trưng, không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn là chứng nhân sống động của văn hóa truyền thống. Người dân từ các làng nghề, khi về với Thăng Long - Kẻ Chợ, đã xây dựng những ngôi đình thờ tổ nghề, tạo nên dấu ấn sâu đậm trong lịch sử nơi đây.
Triển lãm nghệ thuật “Sắc lụa” vừa được tổ chức tại ngôi đình cổ Yên Thái, nằm trong dự án “Chuyện đình trong phố” do UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp cùng các nghệ sĩ tổ chức. Qua đó, hơn 20 tác phẩm của nhóm tác giả trẻ “từ truyền thống tới truyền thống” như một nỗ lực viết tiếp câu chuyện sáng tạo nghệ thuật nhằm tôn vinh giá trị của nghề dệt lụa do công đức truyền dạy của Nguyên phi Ỷ Lan cho dân làng Yên Thái xưa kia.
Chị Trần Thị Hội, thành viên nhóm “từ truyền thống tới truyền thông” chia sẻ: “Khi tôi đến đình Yên Thái, đây là một nơi hội tụ rất nhiều những yếu tố về cuộc đời, con người, bước ngoặt của Nguyên phi Ỷ Lan. Tôi được cụ Từ giới thiệu đây là nơi mà bà dạy cho các cung nhân làm nghề dệt lụa và đó chính là cảm hứng làm nên tác phẩm của tôi khi mà khắc họa hình ảnh một người phụ nữ toàn bộ bằng chất liệu vải lụa".
Các tác phẩm nghệ thuật được sáng tác trên chất liệu lụa cho thấy khả năng biến hóa huyền ảo của một chất liệu truyền thống khi được sử dụng trong nghệ thuật tạo hình. Đặc biệt chúng còn được đặt để tương tác trong một không gian kiến trúc lịch sử, gắn với câu chuyện của nghề tơ lụa xa xưa.
Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn - Giám tuyển dự án “Chuyện đình trong phố” cho hay: “Không gian ở đây không phải là một không gian trong bảo tàng mà chúng tôi sẽ phải nương theo địa hình, có thể nhiều khi là tận dụng một cái ngõ, tận dụng một bức tường gỗ để dựng lên một không gian có thể trưng bày tác phẩm, thậm chí là có những không gian bất lợi thì có thể cải tiến lại thành một không gian có thể sắp đặt được".
“Chuyện phố Hàng”, một câu chuyện đầy cảm hứng, cũng được xây dựng từ những hình ảnh sống động và những câu chuyện thú vị về Ngôi nhà di sản 87 Mã Mây, làm cho không gian nơi đây trở nên nhộn nhịp và cuốn hút hơn bao giờ hết.
Chương trình nghệ thuật thực cảnh "Chuyện phố Hàng" không chỉ mang đến cho khách tham quan một trải nghiệm đặc biệt, mà còn khiến họ như được sống lại trong không khí của những năm 50 - 60 của thế kỷ trước. Ngôi nhà di sản 87 Mã Mây, với vẻ đẹp cổ kính và đậm dấu ấn thời gian, như cũng góp phần vào việc kể lại câu chuyện lịch sử của mình một cách sinh động, và đầy cảm xúc.
Bà Trần Thị Thuý Lan, Phó Trưởng Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội cho biết: "Mong muốn của phía ban quản lý cũng như là các đơn vị phối hợp là sẽ bảo tồn được giá trị di sản nghề truyền thống, đồng thời cũng muốn đưa đến du khách nhiều hơn nữa những nội dung liên quan đến những phố hàng hiện hữu còn ở trong khu phố cổ Hà Nội hoặc những phố hàng mà đã bị mai một. Chúng tôi cũng mong muốn là với những nội dung hoạt động như thế này sẽ được triển khai nhiều hơn nữa như là một mô hình để về sau những điểm di sản của khu phố cổ Hà Nội cũng như là các trung tâm văn hóa sẽ có nhiều những tour hoặc nhiều những chương trình thực cảnh để mà giới thiệu tới du khách trong công tác bảo tồn những giá trị di sản văn hóa vật thể cũng như phi vật thể của khu di sản quốc gia".
Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đề nghị giữ nguyên đượctên gọi các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh/thành phố đã được công nhận.
UBND phường Hàng Gai và nhân dân phường Hàng Gai, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội đã tổ chức lễ dâng hương nhằm tưởng nhớ những công ơn to lớn của Nguyên phi Ỷ Lan.
Việc hai chiếc thuyền cổ được khai quật tại Bắc Ninh thời gian qua, cùng những kết quả nghiên cứu chi tiết, sẽ góp phần làm sáng tỏ trang sử hàng hải và giao thương quốc tế của Việt Nam, khẳng định giá trị to lớn của di sản này đối với bản sắc lịch sử và văn hóa của dân tộc.
Dự án sách "Ký hoạ hương vị phố cổ Hà Nội" ra mắt tại Đình Kim Ngân (số 42- 44 Hàng Bạc) ngày 23/3, nhằm lưu giữ và tôn vinh vẻ đẹp của ẩm thực phố cổ qua lăng kính ký họa.
Từ khoá
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
